Methali hizi zinasisitiza wema, huruma na msamaha kati ya watu, na kwamba wema haupotei bali hulipwa siku moja. Zinafundisha pia kuwaonea wengine huruma, kuficha aibu zao na kutolipa ubaya kwa wema. Hutumiwa kuwahimiza watu kusaidiana na kuvumiliana.
80 methali7 zina ukurasa kamiliMkusanyiko wa Albert Scheven
Methali 80, kwa mpangilio wa alfabeti.
Adui aangukapo mnyanyue.
Msaidie hata adui yako akiwa taabuni; huenda akageuka kuwa rafiki yako.
Asiyekosa hakoselewi.
Asiyewakosea wengine kwa kawaida hatendewi ubaya nao.
Asiyekosa hayupo.
Kila binadamu hukosea, kwa hiyo tuwe wavumilivu kwa makosa ya wengine.
Atendaye njema atalipwa zizo.
Anayetenda wema atalipwa wema uleule.
Chiriku hana hisani.
Methali hii ya zamani inaonyesha mtazamo kwamba mtu wa porojo au wa hali duni hatarajiwi kuwa na upole wala fadhila.
Chui naye ana mkwewe.
Hata mtu katili zaidi ana angalau mtu mmoja anayemheshimu.
Chura hana nyoya.
Usidai kitu kisichowezekana kwa mtu; kila mmoja ana mipaka yake.
Fimbo huvunja mfupa, haivunji kilema.
Nguvu haiwezi kurekebisha tabia mbaya; upole na uvumilivu hufaulu zaidi.
Hata matumbo ni nyama.
Kila mtu ana thamani yake, hata wanaodharauliwa; wote wanastahili heshima.
Haya imemaliza shamba langu la muhindi.
Aibu ya kukataa maombi ya watu inaweza kumwangamiza mtu kimali.
Hisani haiozi.
Wema haupotei; hukumbukwa na kulipwa siku moja.
Huruma usijionee mwenyewe.
Usijionee huruma wewe mwenyewe tu; waonee wengine huruma pia.
Ihsani iandame imani.
Wema unaotendewa unapaswa kufuatwa na shukrani na upendo; husemwa kwa mtu asiye na shukrani.
Jamala yako haipotei.
Wema unaoutenda hautapotea bure.
Jaza ya ihsani ni ihsani.
Malipo ya wema ni wema; aliyetendewa mema naye atende mema.
Jicho la moyo linaona mengi.
Moyo huhisi na kutambua mambo mengi ambayo macho hayayaoni.
Jicho lako likikuonyesha masawi ya watu, sema: e, jicho wale wana macho vilevile.
Ukiona makosa ya wengine, kumbuka kwamba nao wanaona yako; usiwe mwepesi wa kuhukumu.
Jua lafanya kiwi cha macho.
Hata kitu kizuri kikizidi huleta madhara; wema uliopitiliza unaweza kumuumiza mtu.
Kila chungu kina kifuniko chake.
Kila mtu ana mwenzake anayemfaa, kama kila chungu kilivyo na mfuniko wake.
Kila kitendo chema sadaka.
Kila tendo jema, hata dogo, ni sadaka mbele za Mungu.
Kila mlango na ufunguo wake.
Pia Kila kufuli na ufunguo wake.
Kila jambo lina njia yake sahihi ya kulishughulikia.
Kila mtu na mtuwe.
Pia Kila mtu kwa mtuwe.
Kila binadamu anahitaji mwenzake wa kumsikiliza na kumsaidia wakati wa shida.
Kila nyumba na mlango wake.
Kila jambo lina njia yake ya kuingilia; tafuta njia inayofaa.
Kila shetani na mbuyu wake.
Kila mtu ana mwenzake anayezungumza naye kwa uhuru na kukubaliana naye.
Kipaka kidogo hakipigiki na'chi.
Mtu mwenye ustahimilivu haangushwi kwa urahisi, hata akiwa mdogo.
Kufaa hakudhuru.
Kumsaidia mwingine hakuleti madhara; wema haupotei.
Kuku mwenye mayai, humwachia uhai.
Kinachoahidi faida ya baadaye hulindwa, wala hakiangamizwi.
Kuku mwenye watoto halengwi jiwe.
Ni upumbavu kuharibu chanzo cha faida ya baadaye; walinde wanaowalea wengine.
Kuomba kuomba, harehemu mamba.
Mtu katili hasikii maombi wala kilio; moyo wake ni mgumu kama jiwe.
Kusahau maudhi ndio njia nzuri ya kulipiza kisasi.
Kusamehe na kusahau ubaya ndio ushindi mkubwa dhidi ya aliyekukosea.
Kwendako mema, hurudi mema.
Ukitenda wema, nawe utatendewa wema.
Lala uli simba. Amka uli ndovu.
Ukilala na hasira, acha usingizi ukutulize; amka ukiwa mtulivu na mwenye busara.
Lipitalo hupishwa.
Yaliyopita yaachwe yapite; samehe na usahau.
Maji hayapozi moyo ila yakiwa baridi.
Maneno ya upole na adabu njema ndiyo yanayotuliza moyo wa mtu.
Mama na mama, huona huruma.
Wanaopitia mateso yanayofanana huoneana huruma, kwa kuwa wanayajua.
Mambo taratibu humshinda mwenye nguvu.
Pia Mambo taratibu hughilibu.
Upole na utaratibu hushinda nguvu na ukali.
Maneno ya mwendawazimu hayana maana, lakini ni maneno.
Msikilize kila mtu, hata asiyeheshimiwa; huenda ana jambo la kukufundisha.
Mbwa hamtafutii mwenzake mfupa.
Kila mmoja hujitafutia mwenyewe; usitarajie wengine wakutafutie riziki.
Mchezo wenu ndio mauti yetu.
Kinachoonekana mchezo kwa mwenye nguvu kinaweza kuwa maafa kwa mnyonge; jali madhara ya matendo yako.
Mema hayaozi.
Tendo jema halisahauliki; hudumu na kulipwa siku moja.
Mema hujificha mabaya hujitokeza.
Makosa ya mtu hujulikana upesi kuliko wema wake.
Mgomba changaraweni haupandwi ukamea.
Usitarajie jambo kufanikiwa mahali pasipofaa; kila kitu kinahitaji mazingira yake.
Mjinga ni mtu usinene ni ng'ombe.
Hata asiye na elimu ni binadamu; usimdharau wala kumtukana.
Mjua kutenda vyema, sambe viwi havijui.
Mpe mtu mwema sifa anayostahili; wema wake ni uchaguzi wake, si kwa sababu hajui ubaya.
Mkuki kwa nguruwe, kwa mwanadamu uchungu.
Pia Kigumba kwa nguruwe, kwa mwanadamu uchungu. · Mkuki kwa nguruwe, kwa mwanadamu wa uchungu. · Mkuki kwa nguruwe matamu, una uchungu kwa binadamu.
Husemwa kwa anayewaumiza wengine bila kujali, kisha analalamika anapotendewa vivyo hivyo.
Mtenda mema cha nina.
Pia Mtenda mema kifani cha nina.
Mtu anayewatendea wengine mema ni kama mama mwenye huruma kwa wanawe.
Mtenda mema hulipwa maovu.
Pia Mtenda mema mabaya kamwangukia.
Mara nyingine mtu mwema hulipwa ubaya na wale aliowatendea mema.
Mtenda wema kwa watu atendea nafsiye.
Anayewatendea wengine wema hujinufaisha mwenyewe, kwa kuwa atalipwa wema.
Mtende jirani haki na imani.
Mtendee jirani yako kwa haki na uaminifu.
Mti wa kufa ngedere, miti yote huteleza.
Msiba wa mmoja huwagusa wote; jamii nzima huomboleza pamoja.
Mtu awafanyae watu mema, nae Mungu humlipa mambo mema.
Pia Mwenye kumridhi mwenziwe, na Mungu humridhi.
Anayewatendea wengine mema hulipwa mema na Mungu.
Mtu hula ihisani yake.
Wema anaoutenda mtu humrudia, naye hufaidi au huumia kutokana nao.
Muhogo maweni haushushi mizizi.
Hakuna anayetakiwa kufanya lisilowezekana; kila jambo linahitaji mazingira yanayofaa.
Mwema hupendeza umbo.
Mtu mwema huwavutia wengine kwa tabia yake njema.
Mwenye kumridhi mwenziwe, na Mungu humridhi.
Anayemfanyia mwenzake wema na huruma naye hupata radhi ya Mungu.
Mwenye kutenda jamala, naye hulipwa jamala.
Mtendaji wa wema naye hutendewa wema.
Mwezeka viwi, mtupie nyasi.
Mtu akifanya kazi vibaya, msaidie kwa vifaa bora; upole humhimiza kufanya vizuri.
Ndege njema, uenende ukale na vipofu.
Ni dua ya kumtakia msafiri safari njema, salama na isiyo na kijicho cha watu.
Ng'ombe wa maziwa hakai zizini.
Mtu mwema na mwenye manufaa mara nyingi haishi muda mrefu.
Ngarawa juu, wimbi chini.
Ni dua ya kumtakia msafiri safari salama, au pongezi baada ya kurudi salama.
Niletee maua ningali hai.
Waonyeshe watu upendo na shukrani wakiwa bado hai, si baada ya kufa.
Nimekula asali udogoni, utamu ungali gegoni.
Raha za utotoni hukumbukwa maishani mwote.
Njema zaua.
Wema mwingi unaweza kumletea mtu madhara, kwa kuwa wengine huutumia vibaya.
Pole hutolewa na mwenye huruma.
Neno la faraja kwa mwenye shida hutoka kwa mtu mwenye moyo wa huruma.
Pole ni dawa.
Neno la kumjali mtu aliyeumia humtuliza kama dawa.
Radhi ina mwisho.
Hata uvumilivu na radhi ya mtu ina kikomo; hakuna kinachodumu milele.
Rahisi kuwa mwema kama huchokozwi.
Tabia ya kweli ya mtu hujulikana anapochokozwa, si wakati wa amani.
Rehema, kisima.
Huruma ni kama kisima kisichokauka; humnufaisha kila anayefika.
Salamu hurudishiwa salamu.
Wema hulipwa kwa wema; ukimsalimu mtu naye atakusalimu.
Si lazima kuzimia taa ya mwenzio ili yako ionekane.
Huhitaji kumshusha mwenzako ili wewe uonekane bora.
Sindikiza haokotiwi.
Mtu wa kukuongoza na kukusindikiza hapatikani kwa urahisi; mthamini akipatikana.
Sitara na kushusha nguo.
Ni vyema kuficha aibu ya mwenzako kwa huruma badala ya kuitangaza.
Sukrani za wema ni matusi.
Tenda wema bila kutarajia shukrani, kwani mara nyingine wema hulipwa kwa matusi.
Ukijifanya asali nzi wote watakula.
Ukiwa mwema na mpole kupita kiasi, watu watakutumia na kukumaliza.
Ulimi huelekea penye jino bovu.
Mtu mwema huelekea kumsaidia yule aliye katika shida.
Uliomkaridhia, mpe muhula akija.
Pia Uliomkiridhia, mpe muhula akija.
Uliyemkopesha mpe muda zaidi wa kulipa anapokuja kukueleza shida yake.
Usirudishe ubaya kwa wema.
Usimlipe ubaya mtu aliyekutendea wema.
Viwi, mwavilamba vyombo, vyema mngelikulaje!
Ikiwa watu hupokea kitu duni kwa hamu kubwa, je, wangefurahi kiasi gani wakipewa kilicho bora?
Wema hauozi.
Wema haupotei; aliyetendewa hausahau, na mtendaji atalipwa siku moja.
Wema na upole zashinda ukali.
Wema na upole huleta matokeo bora kuliko ukali.
Hakuna methali inayolingana
Jaribu neno lingine au futa kichujio.