Methali za sehemu hii zinahusu kutoa na kupokea zawadi, ukarimu na hatari ya kutegemea vya bure. Zinafundisha kutoa kwa moyo mkunjufu, kuthamini hata kidogo tunachopewa, na kujihadhari na zawadi zinazomfunga mpokeaji. Hutumiwa katika sherehe, michango na mazungumzo kuhusu kusaidiana.
69 methali4 zina ukurasa kamiliMkusanyiko wa Albert Scheven
Methali 69, kwa mpangilio wa alfabeti.
Achia koko, wanguwe koma.
Kuachilia kitu kidogo kunaweza kukuletea faida kubwa zaidi baadaye, kwa hiyo usiwe bahili kupita kiasi.
Akupaye mfupa kakuwazia.
Hata zawadi ndogo huonyesha kwamba mtoaji alikukumbuka, hivyo ithamini badala ya kuidharau.
Akupaye mfupa ni rafiki yako.
Pia Anayekuwazia ni nduguyo.
Anayekukumbuka kwa kitu chochote, hata kidogo, ameonyesha urafiki wa kweli.
Aliyejaliwa kajaliwa, ukimwombe akose, mungu anampa.
Riziki ya mtu imo mikononi mwa Mungu; aliyekusudiwa kupata atapata hata wengine wakimtakia akose.
Aliyemnyima mwenzake nyama ya senji, mbuluku akamnyima nyama ya mbogo.
Anayewanyima wenzake msaada mdogo naye atanyimwa msaada mkubwa siku atakapouhitaji.
Ametoa nguo jogoo, mkewe hakuzipata.
Husemwa juu ya mtu anayewagawia wageni mali yake huku familia yake mwenyewe ikikosa.
Ametoa sadaka na wanawe wafa njaa.
Ni kosa kuwa mkarimu kwa watu wa nje huku ukiwasahau wanaokutegemea nyumbani.
Apakuliwaye hajui kiishapo chakula.
Anayepokea tu hajui uhaba wala gharama ya kile anachopewa; anayetoa ndiye anayejua.
Apewaye ndiye aongezwaye.
Aliye na kitu ndiye mwenye nafasi ya kuongezewa zaidi; pia husemwa kuwahimiza watu kugawana walicho nacho.
Bure ghali.
Kitu cha bure mara nyingi huja na masharti yaliyofichika, kwa hiyo kuwa mwangalifu unapokipokea.
Bure haisongi.
Watu hawakatai vitu vya bure, na anayepewa bure mara nyingi hutamani kupewa tena.
Bure yaumiza.
Kupokea vya bure kunaweza kukufunga kwa mtoaji na kukunyang'anya uhuru wako.
Cha kupewa hakikataliwi.
Zawadi inapotolewa kwa nia njema, adabu ni kuipokea bila kuikataa.
Cha kupewa hakina nyongezi.
Usitegemee kuongezewa unachopewa wala kujenga mipango yako juu ya matumaini ya kupewa.
Cha kupewa hakina thamani kubwa.
Kitu ulichopewa bila jasho huthaminiwa kidogo kuliko kile ulichokitafuta kwa bidii.
Cha kupewa kitamu.
Watu wengi hufurahia kupokea vitu bila kuvilipia.
Changumi chakowe, chakowe sumu yangumi.
Hutumika kumlaumu mtu anayetaka kufaidika na vya wengine bila kushiriki vyake.
Fadhila ni utumwa.
Kupokea fadhila nyingi humfanya mtu kuwa tegemezi na kumfunga kwa mfadhili wake.
Jumbe asiye na uji haamkiwi.
Pia Yumbe asiye na uji haamkiwi.
Kiongozi asiyewakarimu watu hukosa wageni na heshima yao.
Kichango, kuchangizana.
Mchango hufanikiwa pale kila mmoja anapotoa sehemu yake kwa ushirikiano.
Kila kupata si kuchuma.
Si kila kitu mtu alicho nacho amekipata kwa jasho lake; vingine amepewa tu.
Kilichotupwa ni mali ya jalala.
Ukishakiacha au kukitupa kitu, huna tena haki ya kukidai.
Kitu ni futa la moyo, humpa umpendae.
Kutoa ni ishara ya upendo uliomo moyoni, kwa kuwa mtu humpa zawadi yule ampendaye.
Kondoo wa bure haangaliwi meno.
Usichunguze kasoro za kitu ulichopewa bure; kipokee kwa shukrani.
Kumpa mwenzio si kutupa, ni akiba ya mbeleni.
Pia Kumpa aliyekupa sio kupa, ni kulipa; kumpa asiyekupa sio kupa, ni kutupa. · Tupa mbele, okota nyuma. · Kumpa mja si kazi apendapo ramahani.
Ukarimu kwa mwenzako ni kama kuweka akiba, kwani wema huo utakurudia siku za usoni.
Kupanana si utuku.
Kupeana zawadi si biashara; anayetoa hapaswi kudai malipo.
Kupata kukulekeapo, ufurahi na kupata.
Bahati ya kupata inapokujia, ipokee kwa furaha bila kusita.
Kupata si kila siku.
Nafasi ya kupata huja mara chache, hivyo itumie vizuri na uweke akiba.
Kutoa ni kutega.
Mara nyingine mtu hutoa kwa matarajio ya kupata zaidi, kama mtego unavyotegwa ili kunasa.
Kutoa ni moyo usambe ni utajiri.
Pia Kupa ni moyo usambe ni utajiri.
Ukarimu hutokana na moyo mwema, si wingi wa mali; hata mtu wa kipato kidogo anaweza kutoa.
Kutwaa si kuleta.
Kuchukua kwa wengine si sawa na kuwaletea; usidhani kupokea ni sawa na kutoa.
Mali ya urithi haina baraka.
Mali iliyopatikana bila jasho hutumiwa ovyo na huisha haraka.
Maskini ana huruma kwa mtaka msaada [kuliko tajiri].
Aliyewahi kuonja shida huwaonea huruma wenye shida kuliko yule asiyejua dhiki.
Mikono yake kijiko.
Husemwa kumsifu mtu mkarimu asiyeficha alicho nacho bali huwagawia wengine.
Mkono mtupu haulambwi.
Mtu asiye na cha kutoa hapati heshima wala ukaribu wa watu kwa urahisi.
Mkono ulikupa maji, ule ule utarudisha kopo.
Aliyekusaidia leo ndiye utakayemrudishia wema kesho, kwa hiyo usimsahau.
Mkono utoao ndio upatao.
Mtu mkarimu hupata baraka na husaidiwa naye anapohitaji.
Mla ng'ombe na watwana, mlifi ni mwungwana.
Pia Mla ng'ombe ameshiba sana, mlifi ni muungwana.
Methali hii ya zamani inaonyesha kwamba katika karamu, mtu mwenye heshima ndiye hubeba gharama huku wengine wakifurahia tu.
Mpaji na mpokezi, mtahamali, nani?
Huuliza nani hubeba mzigo mzito kati ya mtoaji na mpokeaji, ikidokeza kwamba kupokea nako kuna uzito wake.
Mshenzi mpe mpya nguo asahau kwao.
Methali hii ya zamani ina mtazamo wa dharau kwa watu wa bara; inaonya kwamba zawadi zinaweza kumvuta mtu asahau asili yake.
Msikiti usio na maji hausaliwi.
Mahali au mtu asiye na huduma wala ukarimu huachwa na watu, kama msikiti usio na maji ya kutawadha.
Mtego bila [ya] chambo haunasi [hata chango].
Pia Bila chambo hunasi samaki.
Ili upate kitu lazima utoe kitu; bila kivutio hakuna atakayekujia.
Mtu akimpa maskini kichache, mungu humruzuku kingi.
Anayewasaidia maskini hata kwa kidogo hubarikiwa na Mungu kwa wingi.
Mtu hachagui zawadi.
Unapopewa kitu, pokea kilichotolewa bila kudai kile unachokitaka wewe.
Mtu kiomba sadaka, umpe aloyataka, nakupe mungu jazaka.
Mtu anapokuomba msaada mpe kwa moyo mkunjufu, na Mungu atakulipa kwa wema wako.
Mungu akupe lako.
Husemwa kwa mtu anayesifu kitu cha mwenzake, akitakiwa naye apate chake badala ya kukionea kijicho.
Mungwana akitendwa jema hulipa jema.
Mtu mwenye adabu hukumbuka wema aliotendewa na kuurudisha kwa wema.
Mwendo kikuhitajia, ulicho nacho ridhia.
Mwenzako anapohitaji kitu ulicho nacho, mpe kwa radhi bila kusita.
Mwenye kilio hulia, nami nikawa msaadae.
Mwenye shida anapolia, yule aliye na uwezo wa kumsaidia ajitokeze na kumsaidia.
Mwenye kutoa huchoka.
Hata mtu mkarimu kuna siku atachoka kutoa, basi usimtegemee mtoaji milele.
Mwenzako akikualikia kuku miguu hukwelekea.
Ukipokea ukarimu wa mtu unajifunga kwake, kwani siku moja atataka umrudishie.
Mzigo wa chungu ni chembe moja [ya mchele].
Husemwa na mpokeaji kumhakikishia mtoaji kwamba hata zawadi ndogo inamtosha kulingana na hali yake.
Mzoea udalali duka haliwezi.
Ujuzi wa kazi moja haumwezeshi mtu kufanya nyingine; aliyezoea kupata kirahisi hawezi kuendesha biashara.
Ndovu akitamba ni masika.
Watu huhama mahali palipokosa riziki, kwa hiyo ukarimu ukikoma na marafiki hutoweka.
Ng'ombe atoaye maziwa ndiye kipenzi cha mfugaji.
Anayechangia na kuleta manufaa hupendwa na kuthaminiwa zaidi na wenzake.
Pesa na zawadi huondoa utaadi.
Fedha na zawadi zinaweza kuondoa uhasama na kurejesha uhusiano mzuri kati ya watu.
Siachi huru nikiwiwa.
Lipa madeni yako kwanza kabla ya kuwa mkarimu; pia hutumiwa kama kisingizio cha kutotoa.
Ukarimu wa maskini hupotea kwa roho.
Maskini anaweza kuwa na moyo wa kutoa, lakini nia hiyo hubaki moyoni kwa kukosa uwezo.
Ukimpa mwenzio zawadi, furaha uijaze fuadi.
Unapotoa zawadi, toa kwa moyo mkunjufu bila kujutia ulichotoa.
Ukimpa popo, mpe na wenye huzuni.
Ukimtuza aliyeleta habari ya msiba, usiwasahau wafiwa wenyewe wanaohitaji faraja zaidi.
Ukiona masikini, au mtu musibani, muawini usihini.
Ukimwona maskini au mtu aliyepatwa na msiba, msaidie bila kumnyima.
Ukipata bure, toa bure.
Ulichokipata bila gharama usikifanyie biashara; wagawie wengine kwa ukarimu uleule.
Ukipata mali nyingi, usisahau ndugu yako.
Utajiri usikufanye uwasahau ndugu zako; washirikishe baraka ulizopata.
Ulichokula ndicho ununuacho.
Unachopewa leo utakilipia kesho kwa namna fulani, hivyo jihadhari na vya bure.
Upatu wa maridadi wakusanya kila pembe.
Jambo linalopendeza na kuandaliwa vizuri huvutia michango kutoka kwa watu wengi.
Usimpe mtu ukiwiwa kitu.
Kabla ya kuwagawia wengine, lipa kwanza deni lako; uungwana huanza kwa kutimiza wajibu.
Uso wa kufadhiliwa u chini.
Anayepokea fadhila mara nyingi huona haya na kujinyenyekeza mbele ya mfadhili wake.
Watambuao fadhali ni mmoja kwa alifu.
Pia Watambuao fadhali ni mmoja kwa elfu.
Watu wanaothamini wema waliotendewa ni wachache mno, hivyo usitarajie shukrani kutoka kwa kila mtu.
Wengine hutoa na kusamehe, wengine hupokea na kusahau.
Kuna wanaotoa bila kudai malipo, na kuna wanaopokea kisha wakasahau fadhila waliyotendewa.
Hakuna methali inayolingana
Jaribu neno lingine au futa kichujio.