Methali za mada hii zinaeleza nguvu ya upendo na madhara ya chuki katika maisha ya watu. Zinafundisha kusameheana, kuvumilia ndugu na marafiki, na kuonya kwamba kisasi na uadui huwaumiza wote. Hutumika kuwashauri wapenzi, kutuliza ugomvi na kumkumbusha mtu thamani ya moyo mwema.
130 methali12 zina ukurasa kamiliMkusanyiko wa Albert Scheven
Methali 130, kwa mpangilio wa alfabeti.
Adui haanguki anapotupwa.
Uadui hauishi kwa kumpuuza mtu tu; chuki yake hubaki ikingoja nafasi.
Adui mpende.
Pia Adui mpende, kumchukia ni kumchukia ndugu yako. · Adui mpende leo, yawezekana mkawa rafiki kesho.
Mtendee mema hata anayekuchukia, kwa sababu upendo unaweza kumgeuza adui kuwa rafiki siku moja.
Akipenda chongo huita kengeza.
Pia Akipenda chongo huona kengeza.
Anayempenda mtu huzipunguza kasoro zake na kuziona ndogo kuliko zilivyo kweli.
Akuchukiaye hakosi ila ya kukutia.
Mtu anayekuchukia daima atapata kosa la kukusingizia hata kama hujakosea.
Akutendaye mtende.
Pia Akutendaye mtende, mche asiyekutenda. · Akutendaye, mtende: simche akutendaye.
Methali hii inahimiza kulipiza ubaya kwa aliyekudhuru, ingawa inakumbusha pia kwamba kisasi huzaa kisasi kingine.
Alokunyowa, mekupunguza kuchana.
Pia Aliyekunyoa shungi kakupunguzia kuchana.
Hutumika kumfariji aliyenyang'anywa kitu asichokihitaji sana; kukipoteza kumempunguzia kazi au shida.
Aninyimae mbaazi, kanipunguzia mashuzi.
Pia Amnyimae punda adesi, kampunguzia mashuzi. · Akunyimaye kunde akuepusha kuvimbiwa. · Anikataaye kanipunguzia simanzi.
Anayekunyima msaada huenda amekuepusha na usumbufu fulani, kwa hiyo usiumie sana kwa kunyimwa.
Anipendaye nami nampenda: anikataaye, napunguwa simanzi.
Pia Anipendaye, nami nampenda: anikataye, nami namkataa. · Nampenda mtu pindi anipendapo.
Upendo hujibiwa kwa upendo, na anayekukataa amekuondolea huzuni ya kumng'ang'ania.
Apendapo hushona, asipopenda hurarua.
Husemwa juu ya mtu mwenye msimamo mkali anayekipenda kitu au mtu kabisa au kukiharibu kabisa, bila kuchagua njia ya kati.
Apendwaye akajua haachi kujishaua.
Mtu anayejua kwamba anapendwa mara nyingi huanza kujivuna, jambo ambalo wengine hulichukia.
Asili ya huba, mwanzowe ni jicho.
Mapenzi mengi huanza kwa kuona; kinachopendeza machoni ndicho huvuta moyo.
Asio adui si mtu.
Kila binadamu ana mtu asiyempenda; kukosa adui kabisa ni jambo lisilowezekana.
Asiyekuridhi mridhi.
Pia Aliyekuridhi nawe umridhi. · Asiyekuudhi simuudhi.
Mtendee mema hata asiyekutendea mema, ili umvute awe rafiki badala ya adui.
Atakaye kumpiga mtoto atapata fimbo.
Mtu aliyekwisha kuamua kumdhuru mwenzake hapakosi kisingizio cha kufanya hivyo.
Barua ya moyo husomwa juu ya panda la uso.
Furaha au huzuni iliyo moyoni huonekana wazi usoni mwa mtu.
Cha mtima cha moyo.
Pia Pamoyo pa mtima.
Kile ambacho moyo umekipenda huufaa moyo huo, hata kama wengine hawakioni kizuri.
Chako kikioza, unaanikaanika.
Pia Chako kikioza hakikunukii. · Mkono wenye uchafu husafishwa, haukatwi.
Mtu hujitahidi kurekebisha kilicho chake kikiharibika badala ya kukitupa, na mara nyingi haoni ubaya wa watu wake.
Chozi la akupendaye hutoka kwenye chongo.
Anayekupenda kweli atakuonea huruma na kukusaidia hata akiwa katika hali ngumu.
Chuki humchoma anayeihifadhi.
Anayeilea chuki moyoni ndiye huumia zaidi kuliko yule anayemchukia.
Chuki kwa chuki, mwanga kwa mwanga.
Watu hulipana kwa kile wanachopeana: chuki hujibiwa kwa chuki na wema kwa wema.
Dawa ya meno ni meno.
Pia Sumu ya neno ni neno.
Mtu hujibiwa kwa namna ileile aliyotumia, kama jino kwa jino.
Dawa ya moto ni moto.
Tatizo kali wakati mwingine hukomeshwa kwa nguvu ileile au mbinu ileile iliyolisababisha.
Dhana sio njema.
Kumshuku mtu bila ushahidi ni jambo baya linaloweza kuvunja uhusiano.
Fitina ikidhihiri ubaya hukithiri.
Ugomvi ukishatoka hadharani huwavuta watu wengi zaidi na madhara yake huongezeka.
Haina tabibu ndwele ya mapenzi.
Mtu aliyezama katika mapenzi hawezi kuponywa na ushauri wala dawa yoyote.
Hakukuwa kupendana, bila kuheshimiana.
Upendo wa kweli hauwezi kudumu mahali ambapo watu hawaheshimiani.
Hamu haiji bila kupenda.
Mtu hutamani kitu au mtu kwa sababu tayari moyo wake umekipenda.
Hasama ndimi za moto.
Uadui ni kama moto unaowaka; huleta mapigano na taabu kwa wote wanaohusika.
Hasikii la mwadhini wala la mtia maji msikitini.
Pia Hasikii la mwadhini wala la mteka maji msikitini.
Husemwa juu ya mtu aliyezama katika mapenzi kiasi kwamba hasikilizi mtu yeyote, hata wito wa ibada.
Hata akose meno, simba hachujuki.
Adui hubaki adui hata akipoteza nguvu zake; usimwamini kwa sababu tu amedhoofika.
Heri kufa macho kuliko moyo.
Ni afadhali kupoteza kitu cha mwili kuliko kupoteza matumaini na moyo wa kuendelea.
Heri moyo mkubwa kuliko akili kubwa.
Moyo wenye huruma kwa wengine una thamani kuliko elimu nyingi isiyowajali watu.
Heshima ni moyo.
Heshima ya kweli hutoka moyoni; mtu anaweza kulazimishwa kutii lakini si kuheshimu.
Humpendaje mtu kwa kwambiwa penda?
Upendo hautokani na amri; mtu humpenda mwenzake kwa hiari ya moyo wake.
Huwezi kurudisha mahaba na maisha.
Mapenzi na uhai vikishapotea havirudi tena, kwa hiyo vitunze vingali vipo.
Ikiwa unawapenda watoto wa wengine, utawapenda wako zaidi.
Anayewapenda watu wengine kwa dhati huongezeka pia katika upendo kwa watu wake mwenyewe.
Inyeshapo mvua, aliye ndani hajali.
Mtu aliye na msimamo imara au uhusiano thabiti hasumbuliwi na wanaotaka kumdhuru.
Johari bora ni mapenzi kuliko maisha yetu.
Upendo ni hazina yenye thamani kubwa kuliko kitu kingine chochote maishani.
Jongoo hupenda watu, na watu hawampendi.
Husemwa juu ya mtu anayejipendekeza kwa wenzake ilhali wao hawampendi na hawawezi kumwondoa.
Kidole chako kibaya chaweza kufaa siku baya.
Ndugu asiyefaa leo anaweza kuwa msaada siku ya shida, kwa hiyo usimdharau.
Kidole chako kibaya si kikate.
Usimkatae ndugu yako kwa sababu ya ubaya wake; bado ni sehemu ya familia yako.
Kijana mpende akilala, akiondoke mwumie chanda.
Methali hii inaonya dhidi ya kumdekeza mtoto mbele yake kwa kumwonyesha mapenzi kupita kiasi.
Kinacholeta ugomvi duniani ni kugawanya fedha.
Pia Kinacholeta ugomvi duniani ni kugawanya nyama.
Mgawanyo wa mali au chakula ndio chanzo kikuu cha mafarakano kati ya watu.
Kipendacho moyo ni dawa.
Pia Penzi la moyo ni dawa. · Kipenda cha moyo ni dawa. · Ipendacho roho ni dawa. · Usiseme sitaki; kipendacho moyo ni dawa.
Kitu ambacho moyo unakipenda humletea mtu faraja na furaha kama dawa.
Kipendacho ngoma roho.
Kile ambacho mtu anakipenda humfurahisha moyo kama muziki.
Kipendacho roho nyama mbichi.
Pia Kula nyama mbichi ni moyo kupenda.
Kila mtu ana ladha yake; usimlaumu mwenzako kwa kupenda kitu usichokipenda wewe.
Kofi la mahaba haliumizi.
Pia Kofi la mapenzi haliumi. · Kofi la mpenzi haliumi.
Adhabu au karipio kutoka kwa mtu anayekupenda halimuumizi mtu kama la adui.
Kumkaanga mtu na mafuta yake.
Pia Akamkaanga papa kwa mafuta yake.
Ni kumtumia mtu vibaya kwa mali yake mwenyewe, au kumlipa kwa kile kilekile alichotoa.
Kupenda sana ni ugonjwa usiotibika.
Mapenzi yanapozidi kiasi humtawala mtu kama ugonjwa usio na tiba.
Kupendana kulishana.
Watu wanaopendana husaidiana kwa vitendo, hasa kwa kugawana chakula na mahitaji.
Kupendana si kufanana rohoni.
Wapendanao hubaki kila mmoja na tabia yake; upendo haumaanishi kuwa watu wawili wanafanana.
Kushinda kupendwa, kupenda kushindwa.
Mshindi hupendwa na watu, lakini anayependa amejisalimisha na kushindwa na moyo wake.
Kuwapo moyoni, halipo machoni.
Mtu au kitu kinaweza kuwa mbali na macho lakini kikabaki karibu moyoni.
Kwamba mimi ng'ombe ni bora, ningaligandamwa na kupe.
Mtu hustahimili kero ndogo za kitu anachokipenda kwa sababu ya thamani yake.
Kweli iwe katika upendo, na upendo katika kweli.
Upendo wa kweli haumfichi mpendwa ukweli, na ukweli unapaswa kusemwa kwa upendo bila uchungu.
Mahaba ni tamu, mahaba ni sumu.
Mapenzi huleta raha kubwa lakini pia yanaweza kuleta maumivu makali.
Mahaba yana mkono wake.
Upendo huja kwa wakati wake na kwa njia yake; hauwezi kulazimishwa.
Mahaba yaua.
Mapenzi yakizidi au yakienda vibaya yanaweza kumletea mtu madhara makubwa.
Maji hayatokoti yakishushwa kwa moto.
Chuki au mapenzi hufifia yasipopaliliwa; kitu kisichochochewa hupoa.
Mapendo kwa asiyekupenda ni sawa mvua porini.
Kumpenda mtu asiyekupenda ni kupoteza nguvu bure, kama mvua inyeshayo nyikani.
Mapendo yanapovusha.
Mtu anapopenda huacha kuona kasoro na hatari, kwa sababu mapenzi humpofusha.
Mapenzi hayana macho, wala hayana maarifa.
Pia Mapenzi hayana macho.
Mtu aliyezama katika mapenzi haoni wala hafikiri sawasawa juu ya anayempenda.
Mapenzi ni hakika, hupanda na kushuka.
Upendo ni jambo halisi, lakini nguvu yake hubadilika; wakati mwingine huongezeka na wakati mwingine hupungua.
Mapenzi ni kikohozi, hayawezi kufichika.
Mtu akipenda, dalili zake huonekana kwa wengine hata akijaribu kuficha.
Mapenzi ya kiswibu wawili ndiyo mapenzi.
Upendo wa kweli ni ule unaowagusa na kuwahusu wote wawili, si wa upande mmoja.
Mapenzi ya sufuria: hayakawii kupoa.
Mapenzi ya haraka na ya juujuu hupamba moto upesi kisha hupoa upesi vilevile.
Mapenzi yakifa yazike na usiweke maua juu ya kaburi.
Uhusiano ukishakwisha, uache uende na usiendelee kuuombolezea au kuukumbuka kila mara.
Mguu ukikanyaga mavi haukatwi.
Ndugu akikosea hukatwi uhusiano naye; anasaidiwa ajirekebishe.
Mkono usioweza kuukata, ubusu.
Pia Usioweza kuukata, ubusu. · Ikiwa humwezi, muunge mkono.
Usiyeweza kumshinda ni busara kumheshimu na kukaa upande wake badala ya kupigana naye.
Mkono wako ukichafuka, huukati.
Ndugu yako akikosea, msaidie aepuke kurudia kosa badala ya kumtupa.
Moyo hauna subira.
Moyo unaotamani jambo huwa na haraka na haupendi kungoja.
Moyo huambia babu yake.
Moyo ndio humwamuru mtu afanye mambo; matamanio yake huongoza mwili.
Moyo hujua uchungu wa nafsi yake.
Kila mtu ndiye anayejua maumivu yake ya ndani; mwingine hawezi kuyahisi kikamilifu.
Moyo huona mbali kuliko kichwa.
Hisia za moyo mara nyingine huona ukweli ambao akili bado haijaugundua.
Moyo ni chuo.
Moyo wa mtu una maarifa yake ambayo hakuyasoma popote, kama hisia za kujua jambo kabla halijatokea.
Moyo ni kilindi.
Mawazo na siri za moyo wa mtu ni ndefu sana na hazifikiwi kwa urahisi.
Moyo ni nyongo, ukigeuka udongo.
Moyo wa binadamu hubadilika mara kwa mara; leo uchungu, kesho unalainika kama udongo.
Moyo safi silaha ya kutosha.
Mtu mwenye nia njema hahitaji kinga nyingine; usafi wa moyo wake unamlinda.
Moyo ukitamani utashawishika.
Moyo uliokwisha kutamani kitu hushawishika kwa urahisi kukifuata.
Moyo wa kupenda hauna mithali.
Pia Moyo wa kupenda hauna mithili.
Hakuna kinachoweza kulinganishwa na moyo unaopenda kwa dhati.
Moyo wa kupenda hausemezeki.
Aliyependa hasikilizi maneno mabaya juu ya mpenzi wake, hata yakiwa ushauri.
Moyo wa kupenda na kuwiza huwa.
Pia Moyo wa kupendana kwanza huwiza.
Moyo uliopenda unaweza pia kugeuka ukachukia, kwa hiyo hakuna anayeweza kuahidi upendo usiobadilika.
Moyo wa mwenzako ni tunda la chupa.
Ni vigumu kujua yaliyomo moyoni mwa mwenzako, kama vile ni vigumu kupenya tundu dogo la chupa.
Moyo wa mwenzio tundu ya mwanzi hauingiliki.
Hakuna anayeweza kuingia ndani ya moyo wa mwenzake akajua anachowaza kweli.
Mpenda watu watu hawampendi.
Kuwatendea watu wema hakumhakikishii mtu kwamba nao watampenda.
Mpende nduguyo.
Pia Mpende akupendaye.
Mtu anapaswa kumpenda ndugu yake na wale wanaomwonyesha upendo.
Mpenzi hana kinyongo.
Anayekupenda kweli hakuwekei kinyongo wala hakulaumu kwa makosa madogo.
Mtu akipendwa hupenda.
Upendo huzaa upendo; anayependwa anatarajiwa kujibu kwa kupenda pia.
Mwana akinyea kiweo hakikatwi.
Pia Kiganja alichonyia mwana huoshwa hakikatwi. · Mtoto akinyea kiwiko hakitupwi.
Usimchukie au kumkataa mtu wako kwa kosa lake; shughulikia tatizo bila kumtupa.
Mwekaji kisasi haambiwi mwerevu.
Anayeweka kisasi moyoni hahesabiwi kuwa mtu mwenye busara.
Mwenye ishiki kalewa.
Mtu aliyezidiwa na mapenzi hutenda kama mlevi asiyejitawala.
Mwenye kuja na baridi usimpe moto.
Anayekujia kwa ubaridi na dharau hastahili kupokelewa kwa ukarimu mkubwa.
Mwenye kupenda ni jura, wala hana maarifa.
Pia Mwenye kupenda ni jura.
Mapenzi humfanya mtu kuwa mjinga kwa muda na kumnyang'anya busara yake.
Ndugu akipenda kuwa sumu hajali mali wala uhai.
Ndugu akigeuka adui huwa hatari sana kwa sababu hajali hasara wala maisha ya mwenzake.
Ndugu wanapogombana watenganishe.
Ndugu wakigombana, watulize na kuwatenganisha tu; usijiingize katika ugomvi wao wasije wakakugeukia.
Nyani hutumaini, hupendana mitini.
Hutumika kumhimiza mtu aridhike na kidogo alicho nacho, au kudharau tabia isiyo na staha mbele ya watu.
Pato la mahaba, ni haba ni haba.
Faida ya mapenzi huja kidogokidogo kwa kupeana na kupokeana.
Pendo lisilo na kitu, katu halibainiki.
Upendo hujidhihirisha kwa vitendo na zawadi; bila hivyo haujulikani.
Penye udhia weka rupia.
Pale penye shida, fedha mara nyingi ndiyo husuluhisha jambo, ingawa pia huwa chanzo cha shida.
Penzi la kujitolea ndilo penzi la daima.
Upendo unaodumu milele ni ule ambao mtu yuko tayari kujitoa kwa ajili ya mwenzake.
Penzi ni maua maji hutilia.
Upendo unahitaji kutunzwa kila siku kama ua linalomwagiliwa maji.
Radhi ni radhi ingawa hafifu.
Kuomba msamaha hata kwa udhaifu ni bora kuliko kutoomba kabisa.
Radhi ni ushindi.
Anayesamehe ameshinda nguvu ya chuki iliyo ndani yake.
Riziki la mtu masilahi.
Baraka ya kweli ya mtu ni kupatana tena na wenzake baada ya ugomvi.
Sandamane na ambao hakupendi.
Usimfuatefuate mtu asiyekupenda; utajiaibisha bure.
Shadaha mara tatu.
Mkosaji anastahili kusamehewa mara kadhaa, lakini si bila mwisho.
Si mimi ni moyo.
Hutamkwa na mtu anayeeleza kwamba upendo wake si kosa lake, bali moyo ndio uliompeleka.
Songolea si mkuki, kutongoza si kuowa.
Kumtongoza mtu hakukupi haki zilezile za mume katika ndoa; kila uhusiano una mipaka yake.
Sumu mkiani.
Uhusiano unaoonekana mzuri mwanzoni unaweza kuficha madhara yanayojitokeza mwishoni.
Sumu ya neno ni neno.
Neno baya hujibiwa kwa neno jingine; maneno huzaa maneno.
Toa upendo mwingi kuliko unaopokea.
Kuwa mkarimu wa upendo, hata kwa wasiokupenda, bila kupima unachopata.
Tukipendana sana, twataabishana sana.
Wapendanao sana huumizana pia kwa urahisi kwa sababu wanajaliana kupita kiasi.
Tumekwisha kunywa kahawa, machicha ya mwenye ndoa.
Methali hii ya zamani hutajwa na wapenzi wa nje ya ndoa, ikidhihaki kwamba mume hupata mabaki tu; inaonyesha usaliti.
Ubaya ukiingia mlangoni, wema hutoroka dirishani.
Uovu ukiingia katika jamaa au uhusiano, upendo na amani hutoweka haraka.
Ukali wa chui lakini watoto wananyonya.
Hata mtu mkali sana huwa mpole na mwenye huruma kwa watoto wake.
Ukimpiga kuku wamtafuta mwenye kuku huyo.
Ukimdhuru mtu wa mwingine, ujue umeanzisha ugomvi na mwenye mali hiyo.
Ukimtaka baniani umtake na ubinda wake.
Ukimpenda mtu, mkubali jinsi alivyo pamoja na mambo yake yote.
Ukipenda damu upende na usaha.
Ukimpenda mtu wakati wa afya na neema, mpende pia wakati wa ugonjwa na umaskini.
Ukipenda, penda chako.
Weka moyo wako kwa kilicho chako halali badala ya kutamani cha mwenzako.
Ukishindwa kupasua jiwe, linyanye.
Usichoweza kukishinda, kiheshimu na kukipa nafasi ya heshima.
Ukiumia kwa kisu chako wewe mwenyewe, huwezi kukitupa.
Mtu huvumilia madhara yanayotoka kwa watu wake, kwa kuwa hawezi kuwatupa kama wageni.
Undugu wapita urafiki.
Uhusiano wa damu una nguvu kuliko urafiki wa kawaida.
Upendapo, uendapo.
Mtu huelekea mahali ambapo moyo wake unapapenda.
Usipo na msu, adui mbusu.
Usipokuwa na nguvu ya kumpinga adui, ni busara kupatana naye.
Viwili havipendeki.
Moyo hauwezi kupenda vitu viwili kwa usawa wakati mmoja; lazima uchague.
Wa mtu mtima, u kama kisima.
Moyo wa binadamu una kina kirefu kama kisima; hakuna ajuaye yote yaliyomo.
Wajua tamu yaua sumu umenipiani?
Pia Wajua tamu ya ua sumu umenipiani?
Husemwa kwa mtu anayezidisha upendo au anayejifanya mwema huku akimdhuru mwenzake kwa siri.
Wema hauwezi kuepuka meno ya kusudi.
Hata mtu mwema hawezi kukwepa kabisa wivu na nia mbaya za wengine.
Ya kale hayapo.
Yaliyopita yamepita; tusahau ugomvi wa zamani na tuanze upya.
Ya mahaba ndweo maradhi upeo.
Majivuno ya mapenzi ni ugonjwa mbaya kuliko yote, kwa sababu humpofusha mtu kabisa.
Hakuna methali inayolingana
Jaribu neno lingine au futa kichujio.