Methali za wema na uovu

Methali hizi zinalinganisha wema na uovu, zikionyesha kwamba ubaya humrudia mtendaji na mara nyingi hutoka kwa watu wa karibu. Zinahimiza nia njema, kujiepusha na maovu na kutolipiza kisasi. Husemwa kuonya, kutia moyo wema, au kueleza tabia za binadamu.

79 methali4 zina ukurasa kamiliMkusanyiko wa Albert Scheven

Methali 79, kwa mpangilio wa alfabeti.

Afadhali ya mchawi kuliko msutaji.

Ni rahisi kumkabili mchawi kuliko mtu anayekusingizia na kukuchafulia jina kwa siri.

Scheven 1643

Afriti hasitiki.

Pia Afiriti hafichiki.

Mtu mwovu kupindukia ni vigumu kumzuia asiendelee na uovu wake.

Scheven 1644

Aliyemfunza chui kula watu ni binadamu.

Pia Chui haikujua kukamata shingo ilifundishwa.

Uzembe wa mtu mwenyewe unaweza kumfundisha adui namna ya kumdhuru.

Scheven 1645

Bilisi wa mtu ni mtu.

Pia Adui mkubwa wa mtu ni mtu.

Maovu anayotendewa mtu mara nyingi hutoka kwa binadamu wenzake, si kwa nguvu za ajabu.

Scheven 1646

Binadamu mbaya.

Pia Mtu hafunzwi uovu.

Binadamu wana mwelekeo wa kutenda mabaya, kwa hiyo mtu awe na tahadhari katika kuwaamini.

Scheven 1647

Bovu lapanda, uliepe.

Waovu hupenda kujionyesha ilhali wema hawajulikani; jiepushe na majivuno ya namna hiyo.

Scheven 1647

Buyu kali ni dawa ya mwanamimba.

Kitu kibaya kwa mtu mmoja kinaweza kuwa msaada kwa mwingine.

Scheven 1648

Cha mtu mavi ukiona kiogope.

Ukiona shughuli za mtu mwovu, jihadhari nazo na ukae mbali.

Scheven 1649

Chakula cha ngamia ni ngamia.

Kisasi huzaa kisasi, na ubaya hulipizwa kwa ubaya usiokwisha.

Scheven 1650

Chawa aumae yu upindo wa ndani.

Pia Chawa kikuumacho ki nguoni mwako.

Anayekudhuru au kukusengenya mara nyingi ni mtu wa karibu nawe.

Scheven 1651

Chenye pembe hakifichiki, ukikificha kitapasua nguo.

Uovu hauwezi kufichwa daima; hatimaye hujitokeza wazi.

Scheven 1652

Chui inayokula ndama inakupita kukasirika.

Mwovu anayewadhuru wasio na hatia huzidi kwa ukali hasira ya waliodhulumiwa, kwa hiyo jihadhari naye.

Scheven 1653

Dhambi za ahera ndizo zitakapopatilizwa katika ahera.

Dhambi nzito zitaadhibiwa katika maisha ya baadaye.

Scheven 1654

Hajuliki mwema na muovu.

Kwa kumtazama tu mtu huwezi kutambua kama ni mwema au mwovu; tabia ya kweli hujulikana kwa matendo.

Scheven 1654

Hakuna mchele ukosao ndume.

Katika kundi lolote, hata ndani ya familia, hawakosekani watu wabaya.

Scheven 1655

Hakuna mmoja alo safi nia.

Hakuna binadamu mwenye nia safi kabisa bila dosari yoyote.

Scheven 1656

Hakuna wawili walo safi nia.

Ni vigumu kupata watu wawili ambao nia zao kwa kila mmoja ni safi kabisa.

Scheven 1657

Hata hanithi ni mkware.

Hata mtu anayeonekana hana uwezo wa jambo fulani anaweza kuwa na tamaa yake; tamaa haiko kwa wenye uwezo tu.

Scheven 1658

Heri ngumi ya usoni kuliko neno baya rohoni.

Neno baya huumiza moyo kwa muda mrefu kuliko pigo la mwili.

Scheven 1659

Huruma za mwovu ni ukatili.

Hata wema unaoonyeshwa na mtu mwovu mara nyingi huficha ukatili ndani yake.

Scheven 1660

Jambo baya likitokea nyumbani yatima hukaribiwa.

Mambo mabaya yakiisha nyumbani, hata wanyonge kama yatima hupata kukaribishwa tena.

Scheven 1661

Katika kujenga wabomoaji hutokea.

Katika kazi yoyote kubwa ya kujenga hakukosekani hasara au watu wa kuipinga.

Scheven 1662

Kibuyu cha mgema hakivunjwi na mti.

Usiharibu kwa ugomvi chanzo cha furaha au riziki yako.

Scheven 1663

Kichwa ulichokitoa damu napo usiokote chawa zake.

Usitarajie mema kutoka kwa adui uliyemdhuru.

Scheven 1664

Kidogo cha mwenye haki ni bora.

Pia Kidogo cha mwenye haki.

Mali kidogo iliyopatikana kwa haki ni bora kuliko wingi uliopatikana kwa dhuluma.

Scheven 1665

Kijumba cha ufisadi mbele kina sumbuko.

Maisha ya uasherati huishia katika matatizo na fedheha.

Scheven 1666

Kikono heri ya dhambi.

Ni heri kupata hasara kubwa mwilini kuliko kutenda dhambi.

Scheven 1667

Kikulacho ki nguoni mwako, kimefichwa kwa machoni.

Pia Kikulacho kimo nguoni mwako, kimefichwa kwa machoni. · Kikulacho kipo miguuni pako.

Kinachokudhuru mara nyingi kiko karibu nawe, miongoni mwa watu wa nyumbani unaowaamini.

Scheven 1668

Kila asherati hana mazoea.

Methali inaonya kwamba mtu wa uasherati hawezi kutegemewa kuwa na tabia njema.

Scheven 1669

Kila mtume ni maasumu.

Mitume wanaaminika kuwa wamehifadhiwa na makosa na dhambi.

Scheven 1670

Kiwi cha yule, ni chema cha yule: hata ulimwengu ukaisha.

Kibaya kwa mmoja kinaweza kuwa kizuri kwa mwingine, na hali hii itadumu maadamu dunia ipo.

Scheven 1671

Kosa halitengezi kosa.

Kulipiza kosa kwa kosa jingine hakulifanyi kuwa sawa.

Scheven 1672

Kuku na mavi, mlowe; ukimuwasa aleni?

Waache watu na mazoea yao, kwa kuwa ndiyo riziki na namna yao ya kuishi.

Scheven 1673

Kutenda vyema ni kujiepusha na vibaya.

Kujiepusha na maovu ni sehemu kubwa ya kutenda mema.

Scheven 1674

Kutoshiriki uovu ni wajibu mtakatifu.

Kukataa kushiriki maovu ni wajibu mkubwa wa kila mtu mwema.

Scheven 1675

La mtu usisikilize, la uwi ulikataze.

Usiyumbishwe na maneno ya watu, bali kemea na kuzuia maovu.

Scheven 1676

Laana huja yenyewe.

Adhabu ya matendo mabaya humfikia mtenda hata bila kutamkwa na aliyekosewa.

Scheven 1677

Manyoya huelea, kombe huzama.

Mwema husalimika siku ya hukumu, lakini mwovu huzama.

Scheven 1678

Maovu mengi huwa huru zaidi usiku wa kiza.

Uovu mwingi hutendeka gizani, mahali usipoweza kuonekana.

Scheven 1679

Mavi ya jana hayakosi nzi.

Jambo la aibu hata likiwa limepita bado huvuta wapenda umbea.

Scheven 1680

Mavi ya kale hayanuki.

Pia Mavi ya kale hayaachi kunuka.

Makosa ya zamani husahaulika na hayasumbui tena, ingawa wengine husema hayasahauliki kabisa.

Scheven 1681

Mcha shetani ni shetani mwenyewe.

Anayeuheshimu na kuufuata uovu naye huwa mwovu.

Scheven 1682

Mchimba kisima huingia mwenyewe.

Pia Mchimba kiwi huingia mwenyewe. · Mchimba kisima hutumbika mwenyewe. · Mchimba kisima njiani huingia yeye, mwandani.

Anayemtegea mwenzake mtego wa ubaya mara nyingi huangukia ndani yake mwenyewe.

Scheven 1683Soma maana kamili

Mchimba kisima humtia mtuwe.

Pia Mchimba kaburi humtia mtuwe.

Mtego wa ubaya unaweza kumnasa hata mpendwa wa yule aliyeutega.

Scheven 1684

Mfyeka msitu mwisho hujikata mwenyewe.

Mwenye tabia ya kuharibu mwishowe hujiumiza mwenyewe.

Scheven 1685

Mkiziondoa hadi mwavunja yenu biladi.

Jamii inapoacha mipaka ya adabu na maadili, nchi yenyewe huanza kuporomoka.

Scheven 1685

Mkono uliotia jiwe majini, ule ule utaopoa.

Aliyesababisha tatizo ndiye anayepaswa kulirekebisha, kama aliyekopa ndiye hulipa.

Scheven 1686

Mla nyama mbichi ana hofu ya kuumwa na tumbo.

Mtenda maovu huishi kwa hofu ya matokeo ya matendo yake.

Scheven 1687

Mtenda viwi hwambiwa.

Anayetenda mabaya anapaswa kuambiwa wazi ili ajirekebishe.

Scheven 1688Soma maana kamili

Mtu mbaya ni sawa na kakakuona.

Mtu mwovu huwanasa wengine kwa hila, kama kakakuona anavyowanasa wadudu kwa ulimi wake.

Scheven 1689

Mwenye nia mbovu ndiye atakaengia kisimani.

Anayewaandalia wengine ubaya, ubaya huo humrudia yeye mwenyewe au watu wake.

Scheven 1690

Nia njema ni tabibu, nia mbaya huharibu.

Nia njema huponya na kujenga, lakini nia mbaya huharibu.

Scheven 1691Soma maana kamili

Pahala pa itifaki ikrahi haipiti.

Mahali panapotendwa mema, maovu hayapati nafasi.

Scheven 1692

Palipo moto, panajikunja mbwa.

Pia Palipokuwa moto, panajikunja mbwa.

Baada ya madhara kutokea, mwovu huja kujifurahisha na matunda yake.

Scheven 1693

Palipo mwema mbaya papo.

Pia Palipo mwema mbaya pia papo.

Mahali palipo na watu wema hawakosekani wabaya pia.

Scheven 1694

Pongo hawezi kutoka ndani ya mtego.

Aliyezoea kosa hurudia tena, kwa sababu ni vigumu kujinasua katika tabia mbaya.

Scheven 1695

Rushwa ni adui wa haki.

Hongo huharibu haki, kwa hiyo palipo na hongo haki haitendeki.

Scheven 1696

Shetani ni moyo wa mtu.

Chanzo cha uovu ni moyo wa mtu mwenyewe, si nguvu za nje.

Scheven 1697

Shetani wa mtu ni mtu.

Mara nyingi anayemletea mtu mabaya ni binadamu mwenzake.

Scheven 1698

Si kila mwuaji ni mbaya.

Usimhukumu mtu kwa tendo pekee bila kujua mazingira yake; wengine hutenda hivyo kwa kujilinda au kwa wajibu.

Scheven 1699

Si mzuka pekee.

Pia Si mzuka pekee, pana mkono wa mtu.

Mabaya yanayotokea si ya mizimu tu; mara nyingi binadamu wana mkono wao ndani yake.

Scheven 1700

Siafu hupenya akauma laini.

Mwovu hutafuta sehemu dhaifu ya mtu na kuishambulia hapo.

Scheven 1701

Ubaya hauna tongo, wema hauna kibanda.

Mwovu hukosa hata mahali pa kupumzika kwa sababu hakaribishwi, lakini mwema hukaribishwa popote.

Scheven 1702

Ubaya huvuma zaidi ya wema.

Habari za mabaya huenea haraka na mbali kuliko habari za mema.

Scheven 1703

Ubaya khatima yake mbaya.

Uovu huishia vibaya kwa yule anayeutenda.

Scheven 1704

Ubaya wa mtu ni umdhuruo, nao wema wake ni umfaao.

Mtu hupima ubaya kwa jinsi unavyomdhuru na wema kwa jinsi unavyomfaa yeye mwenyewe.

Scheven 1705

Ubaya wa roho sumu mwilini.

Chuki na uovu moyoni huudhuru hata mwili wa mtu.

Scheven 1706

Uchongwao huchongewa paa mlimwengu ukamsawaa.

Kinachoandaliwa kumdhuru mwingine mwishowe humdhuru yule aliyekiandaa.

Scheven 1707

Ukimwombea kifo mama kambo, kifo hicho humchukua mama yako.

Kumtakia mwenzako mabaya kunaweza kukurudia wewe kwa uchungu zaidi.

Scheven 1708

Ukuni mbaya haufichiki.

Mtu mbaya au kitu kibovu hujulikana kwa matokeo yake, hakiwezi kufichika.

Scheven 1709

Ulishapo kilabu, utaona taabu.

Ukitenda au kulea uovu, utavuna matatizo yake.

Scheven 1710

Umeacha mavi, washika mikojo.

Kuacha jambo baya kwa ajili ya jingine baya zaidi hakuna faida yoyote.

Scheven 1711

Unabeba kichwa cha nyoka kitungani.

Husemwa kwa mtu anayefanya mambo yasiyopendeza, kumwonyesha kwamba hayuko mahali pake na aondoke.

Scheven 1712

Wema hufanywa na mbaya, ubaya haufanywi na mwema.

Hata mtu mbaya anaweza kutenda wema, lakini mtu mwema wa kweli hatendi ubaya.

Scheven 1718

Wema ni baba mwema.

Wema huzaa wema, kwa sababu aliyetendewa mema hulipa mema.

Scheven 1719

Wema ni tabia.

Wema hutokana na tabia ya kudumu ya mtu, si tendo la mara moja.

Scheven 1720

Wema wa mtu hauonekani usoni.

Huwezi kujua wema wa mtu kwa kumtazama sura yake tu.

Scheven 1721

Yai bovu hulelea majini.

Uovu hujitokeza wazi, kama yai bovu linavyoelea juu ya maji.

Scheven 1722

Zani haina hazana: ni ukuba wa mbeleni.

Uzinzi au uhalifu haufichiki milele; huleta adhabu na aibu baadaye.

Scheven 1723Soma maana kamili

Endelea kusoma