Methali za wajibu

Methali za wajibu zinasisitiza kuitikia wito, kutimiza majukumu na kutenda haki bila upendeleo. Zinaonya dhidi ya kujitwika mzigo mkubwa kuliko uwezo na kuisaliti jamii iliyokulea. Hutumiwa kumkumbusha mtu nafasi yake na kile anachotarajiwa kufanya katika familia na jamii.

57 methali6 zina ukurasa kamiliMkusanyiko wa Albert Scheven

Methali 57, kwa mpangilio wa alfabeti.

Acha kujenga nyumba ya karatasi.

Acha kupoteza nguvu kwa mambo yasiyodumu; fanya kazi yenye manufaa ya kweli.

Scheven 1588

Akataaye kuitwa, hukataa aitiwalo.

Anayekataa wito hujinyima pia kile alichoitiwa, kwa hiyo si busara kupuuza wito.

Scheven 1589

Akwitae amelijaza.

Anayekuita kwa jambo amekwisha kujiandalia faida yake, kwa hiyo itikia wito bila kusita.

Scheven 1590

Akwitao usiize, enenda kapulikize.

Ukiitwa usikatae; nenda kwanza ukasikilize unachoitiwa.

Scheven 1591

Akwitaye kajaza, ukikawia atapunguza.

Ukichelewa kuitikia wito, anayekuita anaweza kubadili nia na wewe ukakosa.

Scheven 1592

Aliye mbele ndiye aulizwaye pindilo.

Aliyetangulia ndiye huulizwa njia; anayeongoza ndiye hutarajiwa kutoa habari na maelekezo.

Scheven 1593

Cha kupewa si chako.

Ulichopewa, hata cheo, ni dhamana tu na kinaweza kuchukuliwa wakati wowote.

Scheven 1594

Chanda dharau kitanda wa ujinga wajibu.

Husemwa kwa mtu anayetarajiwa kutimiza jukumu lake lakini analipuuza na kulidharau.

Scheven 1595

Farasi hamwawezi, ndovu mtawalishani?

Usichukue majukumu makubwa kuliko uwezo wako ikiwa madogo yamekushinda.

Scheven 1596Soma maana kamili

Fika usikilize, usikatae wito.

Itikia wito na usikilize kwanza; ukishaelewa jambo, unaweza kukubali au kukataa.

Scheven 1597

Haki haina mwenyewe.

Haki ni ya kila mtu, wala haiwezi kumilikiwa au kununuliwa na mtu mmoja.

Scheven 1598

Haki hainunuliwi.

Haki ya kweli haipatikani kwa fedha wala kwa hongo.

Scheven 1599

Haki huinua taifa.

Taifa linalotenda haki hustawi na kuheshimika.

Scheven 1600

Haki hushinda batili.

Ukweli na haki hatimaye hushinda uongo na udhalimu.

Scheven 1601

Haki mnyonge haipotei.

Hata mnyonge akidhulumiwa, haki yake haipotei milele; siku moja itarudi kwake.

Scheven 1602

Haki ya mtu haipotei, haigawanyiki.

Haki na heshima ya mtu ni zake kamili; hazipotei wala hazigawanywi na wengine.

Scheven 1603

Hakimu hampendelei mtu.

Mwamuzi wa kweli humtendea kila mtu sawa bila upendeleo.

Scheven 1604

Hakimu huamua haki siyo watu.

Uamuzi wa haki huzingatia ukweli wa jambo, si hadhi au sura ya wahusika.

Scheven 1605

Huja kwa msimu mvua.

Kila jambo lina wakati wake unaofaa, kama mvua inavyonyesha kwa msimu wake.

Scheven 1606

Jawabu na wakatiwe, na wakatiwe si zani.

Jibu lifaalo hutolewa kwa wakati wake; likitolewa nje ya wakati hupoteza thamani.

Scheven 1607Soma maana kamili

Jibu haina kifo.

Jukumu la mtu haliishi wala haliepukiki; lazima litimizwe.

Scheven 1608

Kama huli panya na wali hupewi.

Usipotimiza kazi yako ya kawaida, usitarajie kupewa zawadi za ziada.

Scheven 1609

Kila mtu ana makazi yake.

Pia Kila mtu ana pake.

Kila mtu ana nafasi na hali yake maishani, na anapaswa kuitambua na kuiheshimu.

Scheven 1610

Kuchagua uyoga funza.

Kuwa makini kuchagua vilivyo safi na kuacha vilivyoharibika.

Scheven 1611

Kuchelewesha haki si haki.

Haki inayocheleweshwa kupita kiasi hupoteza maana yake.

Scheven 1612

Kuku hufanya kioto.

Kila kiumbe hujiandalia kinachohitajika kwa kazi yake; vivyo hivyo mtu awajibike kwa maandalizi ya shughuli zake.

Scheven 1613

Kuna matatu mfano, asubuhi na jioni.

Majukumu ya ndoa, kama kupika na kuleta chakula, huendelea kila siku asubuhi na jioni bila kukoma.

Scheven 1614Soma maana kamili

Kuolesha huko utakwishilia.

Pia Kuolesha huko utakwishilia; hujitahidi, hutatimiza kitu.

Ukiendelea na michezo ya kitoto hutafikia jambo lolote; jibidiishe ufanye kazi ya maana.

Scheven 1615Soma maana kamili

Kupendelea si kwema.

Upendeleo si jambo jema; watu wote watendewe sawa.

Scheven 1616

Maujudi ni lazima.

Mahitaji ya msingi ya maisha hayakwepeki; lazima mtu ayatafute.

Scheven 1616

Mche akuchaye.

Mheshimu yule anayekuheshimu.

Scheven 1617

Mcheza kwao hutuzwa.

Pia Mcheza kwao hutunzwa.

Anayetumia kipaji chake nyumbani huthaminiwa na watu wake, hivyo awanufaishe kwanza wa kwao.

Scheven 1618

Mla halasa hamziki mamaye.

Anayetumia mapato yake yote bila kuweka akiba hushindwa kutimiza wajibu mkubwa kama kumzika mzazi wake.

Scheven 1619

Mlimbua nchi ni mwana nchi.

Mwenyeji wa mahali ndiye wa kwanza kufaidi matunda yake.

Scheven 1620

Moto hauna ubaguzi yeyote humwunguza.

Hatari haimchagui mtu; yeyote anayeigusa huathirika, awe mkubwa au mdogo.

Scheven 1621

Mtu hakatai mwito, hukataa alichoitiwa.

Pia Mtu hukataa shauri, siyo mwito.

Usikatae kuitwa; sikiliza kwanza, kisha ukatae ulichoitiwa ikiwa hakikufai.

Scheven 1622

Mtu hauzi kabila yake.

Mtu anapaswa kuwa mwaminifu kwa jamaa na jamii iliyomlea.

Scheven 1623

Mtu wa kikoa asipolipa ana kipara cheupe.

Pia Mla kikoa kwa mwenziwe asilipe, kama ng'ombe asio pembe. · Mnyapara wa kikoa asipolipa hubaki kichwa cheupe.

Anayefaidika na michango ya wenzake bila kutoa zamu yake hujulikana na wote na huaibika.

Scheven 1624

Mtu wajibu wake kutuza nchi yake.

Kila raia ana jukumu la kuisaidia na kuitumikia nchi na watu wake.

Scheven 1624

Mvunja kwao hakui, ila huwa yeye mbombwe.

Anayeharibu nyumbani au nchi yake hastawi, bali huishia kudharauliwa.

Scheven 1625

Mvunja nchi ni mwana nchi.

Madhara makubwa zaidi kwa jamii mara nyingi hutoka kwa wenyeji wake wenyewe.

Scheven 1626

Mwito haukataliwi.

Ukiitwa, itikia; si vyema kukataa wito.

Scheven 1627

Nahodha mtaka chombo si mjinga wa safari.

Anayekubali jukumu anapaswa kuwa na ujuzi wa kulitekeleza.

Scheven 1628Soma maana kamili

Nani atamfungia paka kengele?

Husemwa wengi wanapokubaliana jambo jema lakini hakuna aliye tayari kulitekeleza kwa sababu ya hatari yake.

Scheven 1629

Ndaulia! Si ulinzi: bora ni kwenda mwenyewe.

Kumtuma mwingine akuangalizie kazi hakulingani na kwenda kuisimamia mwenyewe.

Scheven 1630Soma maana kamili

Ngozi matundu, lazima kwa mchungaji.

Pia Ngozi matundu, lazima kwa mchunaji.

Kasoro ikionekana katika kazi, anayewajibika ni yule aliyekabidhiwa kuitunza.

Scheven 1631

Nisamehe, nisamehe, ilivunja vyombo vikamalizika.

Kuomba msamaha kila mara bila kujirekebisha huleta hasara kubwa.

Scheven 1632

Njia ya haini hupariza.

Msaliti hukataliwa na wote, na njia zake za kupata msaada hufungwa.

Scheven 1633

Paka akiwa hakimu panya hawezi kushinda kesi.

Mwamuzi akiwa na upendeleo au maslahi yake, mnyonge hapati haki.

Scheven 1634

Pasua kisha ushone.

Ukiharibu kitu, ni wajibu wako kukirekebisha.

Scheven 1635

Sultani akisahau ngoma, usimkumbushe.

Usijitwike majukumu ya wengine, hasa ya wakubwa, ambayo hayakuhusu.

Scheven 1636

Ukiitwa nenda ukakatae ulichoitiwa.

Ukiitwa, itikia kwanza; baada ya kusikiliza unaweza kukataa ulichoitiwa.

Scheven 1637

Ukirithi jina urithi na mambo yake.

Anayepokea cheo au urithi hupokea pia majukumu na madeni yanayoambatana nao.

Scheven 1638

Ulipo si kitu, unachofanya hapo ndicho muhimu.

Cheo au mahali ulipo si muhimu kama namna unavyotimiza wajibu wako hapo.

Scheven 1639

Usiutwae ulimwengu kuuchukua kwa kichwa.

Usijitwike majukumu makubwa kupita uwezo wako.

Scheven 1640

Waaminifu ndiwo waharibifu.

Wanaoaminiwa na kuwa karibu ndio mara nyingi husababisha madhara makubwa zaidi.

Scheven 1641

Wenye kuoa mwoe, tutakula likilimba.

Wanaotafuta faida hutumia kila tukio la wengine, kama harusi, kujinufaisha.

Scheven 1642

Endelea kusoma