Methali za wajibu zinasisitiza kuitikia wito, kutimiza majukumu na kutenda haki bila upendeleo. Zinaonya dhidi ya kujitwika mzigo mkubwa kuliko uwezo na kuisaliti jamii iliyokulea. Hutumiwa kumkumbusha mtu nafasi yake na kile anachotarajiwa kufanya katika familia na jamii.
57 methali6 zina ukurasa kamiliMkusanyiko wa Albert Scheven
Methali 57, kwa mpangilio wa alfabeti.
Acha kujenga nyumba ya karatasi.
Acha kupoteza nguvu kwa mambo yasiyodumu; fanya kazi yenye manufaa ya kweli.
Akataaye kuitwa, hukataa aitiwalo.
Anayekataa wito hujinyima pia kile alichoitiwa, kwa hiyo si busara kupuuza wito.
Akwitae amelijaza.
Anayekuita kwa jambo amekwisha kujiandalia faida yake, kwa hiyo itikia wito bila kusita.
Akwitao usiize, enenda kapulikize.
Ukiitwa usikatae; nenda kwanza ukasikilize unachoitiwa.
Akwitaye kajaza, ukikawia atapunguza.
Ukichelewa kuitikia wito, anayekuita anaweza kubadili nia na wewe ukakosa.
Aliye mbele ndiye aulizwaye pindilo.
Aliyetangulia ndiye huulizwa njia; anayeongoza ndiye hutarajiwa kutoa habari na maelekezo.
Cha kupewa si chako.
Ulichopewa, hata cheo, ni dhamana tu na kinaweza kuchukuliwa wakati wowote.
Chanda dharau kitanda wa ujinga wajibu.
Husemwa kwa mtu anayetarajiwa kutimiza jukumu lake lakini analipuuza na kulidharau.
Farasi hamwawezi, ndovu mtawalishani?
Usichukue majukumu makubwa kuliko uwezo wako ikiwa madogo yamekushinda.
Fika usikilize, usikatae wito.
Itikia wito na usikilize kwanza; ukishaelewa jambo, unaweza kukubali au kukataa.
Haki haina mwenyewe.
Haki ni ya kila mtu, wala haiwezi kumilikiwa au kununuliwa na mtu mmoja.
Haki hainunuliwi.
Haki ya kweli haipatikani kwa fedha wala kwa hongo.
Haki huinua taifa.
Taifa linalotenda haki hustawi na kuheshimika.
Haki hushinda batili.
Ukweli na haki hatimaye hushinda uongo na udhalimu.
Haki mnyonge haipotei.
Hata mnyonge akidhulumiwa, haki yake haipotei milele; siku moja itarudi kwake.
Haki ya mtu haipotei, haigawanyiki.
Haki na heshima ya mtu ni zake kamili; hazipotei wala hazigawanywi na wengine.
Hakimu hampendelei mtu.
Mwamuzi wa kweli humtendea kila mtu sawa bila upendeleo.
Hakimu huamua haki siyo watu.
Uamuzi wa haki huzingatia ukweli wa jambo, si hadhi au sura ya wahusika.
Huja kwa msimu mvua.
Kila jambo lina wakati wake unaofaa, kama mvua inavyonyesha kwa msimu wake.
Jawabu na wakatiwe, na wakatiwe si zani.
Jibu lifaalo hutolewa kwa wakati wake; likitolewa nje ya wakati hupoteza thamani.
Jibu haina kifo.
Jukumu la mtu haliishi wala haliepukiki; lazima litimizwe.
Kama huli panya na wali hupewi.
Usipotimiza kazi yako ya kawaida, usitarajie kupewa zawadi za ziada.
Kila mtu ana makazi yake.
Pia Kila mtu ana pake.
Kila mtu ana nafasi na hali yake maishani, na anapaswa kuitambua na kuiheshimu.
Kuchagua uyoga funza.
Kuwa makini kuchagua vilivyo safi na kuacha vilivyoharibika.
Kuchelewesha haki si haki.
Haki inayocheleweshwa kupita kiasi hupoteza maana yake.
Kuku hufanya kioto.
Kila kiumbe hujiandalia kinachohitajika kwa kazi yake; vivyo hivyo mtu awajibike kwa maandalizi ya shughuli zake.
Kuna matatu mfano, asubuhi na jioni.
Majukumu ya ndoa, kama kupika na kuleta chakula, huendelea kila siku asubuhi na jioni bila kukoma.
Kuolesha huko utakwishilia.
Pia Kuolesha huko utakwishilia; hujitahidi, hutatimiza kitu.
Ukiendelea na michezo ya kitoto hutafikia jambo lolote; jibidiishe ufanye kazi ya maana.
Kupendelea si kwema.
Upendeleo si jambo jema; watu wote watendewe sawa.
Maujudi ni lazima.
Mahitaji ya msingi ya maisha hayakwepeki; lazima mtu ayatafute.
Mche akuchaye.
Mheshimu yule anayekuheshimu.
Mcheza kwao hutuzwa.
Pia Mcheza kwao hutunzwa.
Anayetumia kipaji chake nyumbani huthaminiwa na watu wake, hivyo awanufaishe kwanza wa kwao.
Mla halasa hamziki mamaye.
Anayetumia mapato yake yote bila kuweka akiba hushindwa kutimiza wajibu mkubwa kama kumzika mzazi wake.
Mlimbua nchi ni mwana nchi.
Mwenyeji wa mahali ndiye wa kwanza kufaidi matunda yake.
Moto hauna ubaguzi yeyote humwunguza.
Hatari haimchagui mtu; yeyote anayeigusa huathirika, awe mkubwa au mdogo.
Mtu hakatai mwito, hukataa alichoitiwa.
Pia Mtu hukataa shauri, siyo mwito.
Usikatae kuitwa; sikiliza kwanza, kisha ukatae ulichoitiwa ikiwa hakikufai.
Mtu hauzi kabila yake.
Mtu anapaswa kuwa mwaminifu kwa jamaa na jamii iliyomlea.
Mtu wa kikoa asipolipa ana kipara cheupe.
Pia Mla kikoa kwa mwenziwe asilipe, kama ng'ombe asio pembe. · Mnyapara wa kikoa asipolipa hubaki kichwa cheupe.
Anayefaidika na michango ya wenzake bila kutoa zamu yake hujulikana na wote na huaibika.
Mtu wajibu wake kutuza nchi yake.
Kila raia ana jukumu la kuisaidia na kuitumikia nchi na watu wake.
Mvunja kwao hakui, ila huwa yeye mbombwe.
Anayeharibu nyumbani au nchi yake hastawi, bali huishia kudharauliwa.
Mvunja nchi ni mwana nchi.
Madhara makubwa zaidi kwa jamii mara nyingi hutoka kwa wenyeji wake wenyewe.
Mwito haukataliwi.
Ukiitwa, itikia; si vyema kukataa wito.
Nahodha mtaka chombo si mjinga wa safari.
Anayekubali jukumu anapaswa kuwa na ujuzi wa kulitekeleza.
Nani atamfungia paka kengele?
Husemwa wengi wanapokubaliana jambo jema lakini hakuna aliye tayari kulitekeleza kwa sababu ya hatari yake.
Ndaulia! Si ulinzi: bora ni kwenda mwenyewe.
Kumtuma mwingine akuangalizie kazi hakulingani na kwenda kuisimamia mwenyewe.
Ngozi matundu, lazima kwa mchungaji.
Pia Ngozi matundu, lazima kwa mchunaji.
Kasoro ikionekana katika kazi, anayewajibika ni yule aliyekabidhiwa kuitunza.
Nisamehe, nisamehe, ilivunja vyombo vikamalizika.
Kuomba msamaha kila mara bila kujirekebisha huleta hasara kubwa.
Njia ya haini hupariza.
Msaliti hukataliwa na wote, na njia zake za kupata msaada hufungwa.
Paka akiwa hakimu panya hawezi kushinda kesi.
Mwamuzi akiwa na upendeleo au maslahi yake, mnyonge hapati haki.
Pasua kisha ushone.
Ukiharibu kitu, ni wajibu wako kukirekebisha.
Sultani akisahau ngoma, usimkumbushe.
Usijitwike majukumu ya wengine, hasa ya wakubwa, ambayo hayakuhusu.
Ukiitwa nenda ukakatae ulichoitiwa.
Ukiitwa, itikia kwanza; baada ya kusikiliza unaweza kukataa ulichoitiwa.
Ukirithi jina urithi na mambo yake.
Anayepokea cheo au urithi hupokea pia majukumu na madeni yanayoambatana nao.
Ulipo si kitu, unachofanya hapo ndicho muhimu.
Cheo au mahali ulipo si muhimu kama namna unavyotimiza wajibu wako hapo.
Usiutwae ulimwengu kuuchukua kwa kichwa.
Usijitwike majukumu makubwa kupita uwezo wako.
Waaminifu ndiwo waharibifu.
Wanaoaminiwa na kuwa karibu ndio mara nyingi husababisha madhara makubwa zaidi.
Wenye kuoa mwoe, tutakula likilimba.
Wanaotafuta faida hutumia kila tukio la wengine, kama harusi, kujinufaisha.
Hakuna methali inayolingana
Jaribu neno lingine au futa kichujio.