Methali hizi zinalinganisha wema na uovu, zikionyesha kwamba ubaya humrudia mtendaji na mara nyingi hutoka kwa watu wa karibu. Zinahimiza nia njema, kujiepusha na maovu na kutolipiza kisasi. Husemwa kuonya, kutia moyo wema, au kueleza tabia za binadamu.
79 methali4 zina ukurasa kamiliMkusanyiko wa Albert Scheven
Methali 79, kwa mpangilio wa alfabeti.
Afadhali ya mchawi kuliko msutaji.
Ni rahisi kumkabili mchawi kuliko mtu anayekusingizia na kukuchafulia jina kwa siri.
Afriti hasitiki.
Pia Afiriti hafichiki.
Mtu mwovu kupindukia ni vigumu kumzuia asiendelee na uovu wake.
Aliyemfunza chui kula watu ni binadamu.
Pia Chui haikujua kukamata shingo ilifundishwa.
Uzembe wa mtu mwenyewe unaweza kumfundisha adui namna ya kumdhuru.
Bilisi wa mtu ni mtu.
Pia Adui mkubwa wa mtu ni mtu.
Maovu anayotendewa mtu mara nyingi hutoka kwa binadamu wenzake, si kwa nguvu za ajabu.
Binadamu mbaya.
Pia Mtu hafunzwi uovu.
Binadamu wana mwelekeo wa kutenda mabaya, kwa hiyo mtu awe na tahadhari katika kuwaamini.
Bovu lapanda, uliepe.
Waovu hupenda kujionyesha ilhali wema hawajulikani; jiepushe na majivuno ya namna hiyo.
Buyu kali ni dawa ya mwanamimba.
Kitu kibaya kwa mtu mmoja kinaweza kuwa msaada kwa mwingine.
Cha mtu mavi ukiona kiogope.
Ukiona shughuli za mtu mwovu, jihadhari nazo na ukae mbali.
Chakula cha ngamia ni ngamia.
Kisasi huzaa kisasi, na ubaya hulipizwa kwa ubaya usiokwisha.
Chawa aumae yu upindo wa ndani.
Pia Chawa kikuumacho ki nguoni mwako.
Anayekudhuru au kukusengenya mara nyingi ni mtu wa karibu nawe.
Chenye pembe hakifichiki, ukikificha kitapasua nguo.
Uovu hauwezi kufichwa daima; hatimaye hujitokeza wazi.
Chui inayokula ndama inakupita kukasirika.
Mwovu anayewadhuru wasio na hatia huzidi kwa ukali hasira ya waliodhulumiwa, kwa hiyo jihadhari naye.
Dhambi za ahera ndizo zitakapopatilizwa katika ahera.
Dhambi nzito zitaadhibiwa katika maisha ya baadaye.
Hajuliki mwema na muovu.
Kwa kumtazama tu mtu huwezi kutambua kama ni mwema au mwovu; tabia ya kweli hujulikana kwa matendo.
Hakuna mchele ukosao ndume.
Katika kundi lolote, hata ndani ya familia, hawakosekani watu wabaya.
Hakuna mmoja alo safi nia.
Hakuna binadamu mwenye nia safi kabisa bila dosari yoyote.
Hakuna wawili walo safi nia.
Ni vigumu kupata watu wawili ambao nia zao kwa kila mmoja ni safi kabisa.
Hata hanithi ni mkware.
Hata mtu anayeonekana hana uwezo wa jambo fulani anaweza kuwa na tamaa yake; tamaa haiko kwa wenye uwezo tu.
Heri ngumi ya usoni kuliko neno baya rohoni.
Neno baya huumiza moyo kwa muda mrefu kuliko pigo la mwili.
Huruma za mwovu ni ukatili.
Hata wema unaoonyeshwa na mtu mwovu mara nyingi huficha ukatili ndani yake.
Jambo baya likitokea nyumbani yatima hukaribiwa.
Mambo mabaya yakiisha nyumbani, hata wanyonge kama yatima hupata kukaribishwa tena.
Katika kujenga wabomoaji hutokea.
Katika kazi yoyote kubwa ya kujenga hakukosekani hasara au watu wa kuipinga.
Kibuyu cha mgema hakivunjwi na mti.
Usiharibu kwa ugomvi chanzo cha furaha au riziki yako.
Kichwa ulichokitoa damu napo usiokote chawa zake.
Usitarajie mema kutoka kwa adui uliyemdhuru.
Kidogo cha mwenye haki ni bora.
Pia Kidogo cha mwenye haki.
Mali kidogo iliyopatikana kwa haki ni bora kuliko wingi uliopatikana kwa dhuluma.
Kijumba cha ufisadi mbele kina sumbuko.
Maisha ya uasherati huishia katika matatizo na fedheha.
Kikono heri ya dhambi.
Ni heri kupata hasara kubwa mwilini kuliko kutenda dhambi.
Kikulacho ki nguoni mwako, kimefichwa kwa machoni.
Pia Kikulacho kimo nguoni mwako, kimefichwa kwa machoni. · Kikulacho kipo miguuni pako.
Kinachokudhuru mara nyingi kiko karibu nawe, miongoni mwa watu wa nyumbani unaowaamini.
Kila asherati hana mazoea.
Methali inaonya kwamba mtu wa uasherati hawezi kutegemewa kuwa na tabia njema.
Kila mtume ni maasumu.
Mitume wanaaminika kuwa wamehifadhiwa na makosa na dhambi.
Kiwi cha yule, ni chema cha yule: hata ulimwengu ukaisha.
Kibaya kwa mmoja kinaweza kuwa kizuri kwa mwingine, na hali hii itadumu maadamu dunia ipo.
Kosa halitengezi kosa.
Kulipiza kosa kwa kosa jingine hakulifanyi kuwa sawa.
Kuku na mavi, mlowe; ukimuwasa aleni?
Waache watu na mazoea yao, kwa kuwa ndiyo riziki na namna yao ya kuishi.
Kutenda vyema ni kujiepusha na vibaya.
Kujiepusha na maovu ni sehemu kubwa ya kutenda mema.
Kutoshiriki uovu ni wajibu mtakatifu.
Kukataa kushiriki maovu ni wajibu mkubwa wa kila mtu mwema.
La mtu usisikilize, la uwi ulikataze.
Usiyumbishwe na maneno ya watu, bali kemea na kuzuia maovu.
Laana huja yenyewe.
Adhabu ya matendo mabaya humfikia mtenda hata bila kutamkwa na aliyekosewa.
Manyoya huelea, kombe huzama.
Mwema husalimika siku ya hukumu, lakini mwovu huzama.
Maovu mengi huwa huru zaidi usiku wa kiza.
Uovu mwingi hutendeka gizani, mahali usipoweza kuonekana.
Mavi ya jana hayakosi nzi.
Jambo la aibu hata likiwa limepita bado huvuta wapenda umbea.
Mavi ya kale hayanuki.
Pia Mavi ya kale hayaachi kunuka.
Makosa ya zamani husahaulika na hayasumbui tena, ingawa wengine husema hayasahauliki kabisa.
Mcha shetani ni shetani mwenyewe.
Anayeuheshimu na kuufuata uovu naye huwa mwovu.
Mchimba kisima huingia mwenyewe.
Pia Mchimba kiwi huingia mwenyewe. · Mchimba kisima hutumbika mwenyewe. · Mchimba kisima njiani huingia yeye, mwandani.
Anayemtegea mwenzake mtego wa ubaya mara nyingi huangukia ndani yake mwenyewe.
Mchimba kisima humtia mtuwe.
Pia Mchimba kaburi humtia mtuwe.
Mtego wa ubaya unaweza kumnasa hata mpendwa wa yule aliyeutega.
Mfyeka msitu mwisho hujikata mwenyewe.
Mwenye tabia ya kuharibu mwishowe hujiumiza mwenyewe.
Mkiziondoa hadi mwavunja yenu biladi.
Jamii inapoacha mipaka ya adabu na maadili, nchi yenyewe huanza kuporomoka.
Mkono uliotia jiwe majini, ule ule utaopoa.
Aliyesababisha tatizo ndiye anayepaswa kulirekebisha, kama aliyekopa ndiye hulipa.
Mla nyama mbichi ana hofu ya kuumwa na tumbo.
Mtenda maovu huishi kwa hofu ya matokeo ya matendo yake.
Mtenda viwi hwambiwa.
Anayetenda mabaya anapaswa kuambiwa wazi ili ajirekebishe.
Mtu mbaya ni sawa na kakakuona.
Mtu mwovu huwanasa wengine kwa hila, kama kakakuona anavyowanasa wadudu kwa ulimi wake.
Mwenye nia mbovu ndiye atakaengia kisimani.
Anayewaandalia wengine ubaya, ubaya huo humrudia yeye mwenyewe au watu wake.
Nia njema ni tabibu, nia mbaya huharibu.
Nia njema huponya na kujenga, lakini nia mbaya huharibu.
Pahala pa itifaki ikrahi haipiti.
Mahali panapotendwa mema, maovu hayapati nafasi.
Palipo moto, panajikunja mbwa.
Pia Palipokuwa moto, panajikunja mbwa.
Baada ya madhara kutokea, mwovu huja kujifurahisha na matunda yake.
Palipo mwema mbaya papo.
Pia Palipo mwema mbaya pia papo.
Mahali palipo na watu wema hawakosekani wabaya pia.
Pongo hawezi kutoka ndani ya mtego.
Aliyezoea kosa hurudia tena, kwa sababu ni vigumu kujinasua katika tabia mbaya.
Rushwa ni adui wa haki.
Hongo huharibu haki, kwa hiyo palipo na hongo haki haitendeki.
Shetani ni moyo wa mtu.
Chanzo cha uovu ni moyo wa mtu mwenyewe, si nguvu za nje.
Shetani wa mtu ni mtu.
Mara nyingi anayemletea mtu mabaya ni binadamu mwenzake.
Si kila mwuaji ni mbaya.
Usimhukumu mtu kwa tendo pekee bila kujua mazingira yake; wengine hutenda hivyo kwa kujilinda au kwa wajibu.
Si mzuka pekee.
Pia Si mzuka pekee, pana mkono wa mtu.
Mabaya yanayotokea si ya mizimu tu; mara nyingi binadamu wana mkono wao ndani yake.
Siafu hupenya akauma laini.
Mwovu hutafuta sehemu dhaifu ya mtu na kuishambulia hapo.
Ubaya hauna tongo, wema hauna kibanda.
Mwovu hukosa hata mahali pa kupumzika kwa sababu hakaribishwi, lakini mwema hukaribishwa popote.
Ubaya huvuma zaidi ya wema.
Habari za mabaya huenea haraka na mbali kuliko habari za mema.
Ubaya khatima yake mbaya.
Uovu huishia vibaya kwa yule anayeutenda.
Ubaya wa mtu ni umdhuruo, nao wema wake ni umfaao.
Mtu hupima ubaya kwa jinsi unavyomdhuru na wema kwa jinsi unavyomfaa yeye mwenyewe.
Ubaya wa roho sumu mwilini.
Chuki na uovu moyoni huudhuru hata mwili wa mtu.
Uchongwao huchongewa paa mlimwengu ukamsawaa.
Kinachoandaliwa kumdhuru mwingine mwishowe humdhuru yule aliyekiandaa.
Ukimwombea kifo mama kambo, kifo hicho humchukua mama yako.
Kumtakia mwenzako mabaya kunaweza kukurudia wewe kwa uchungu zaidi.
Ukuni mbaya haufichiki.
Mtu mbaya au kitu kibovu hujulikana kwa matokeo yake, hakiwezi kufichika.
Ulishapo kilabu, utaona taabu.
Ukitenda au kulea uovu, utavuna matatizo yake.
Umeacha mavi, washika mikojo.
Kuacha jambo baya kwa ajili ya jingine baya zaidi hakuna faida yoyote.
Unabeba kichwa cha nyoka kitungani.
Husemwa kwa mtu anayefanya mambo yasiyopendeza, kumwonyesha kwamba hayuko mahali pake na aondoke.
Wema hufanywa na mbaya, ubaya haufanywi na mwema.
Hata mtu mbaya anaweza kutenda wema, lakini mtu mwema wa kweli hatendi ubaya.
Wema ni baba mwema.
Wema huzaa wema, kwa sababu aliyetendewa mema hulipa mema.
Wema ni tabia.
Wema hutokana na tabia ya kudumu ya mtu, si tendo la mara moja.
Wema wa mtu hauonekani usoni.
Huwezi kujua wema wa mtu kwa kumtazama sura yake tu.
Yai bovu hulelea majini.
Uovu hujitokeza wazi, kama yai bovu linavyoelea juu ya maji.
Zani haina hazana: ni ukuba wa mbeleni.
Uzinzi au uhalifu haufichiki milele; huleta adhabu na aibu baadaye.
Hakuna methali inayolingana
Jaribu neno lingine au futa kichujio.