Methali za ushirikiano zinaonyesha kwamba kazi kubwa na shida nzito hufanikiwa pale watu wanaposaidiana. Zinasifu umoja, kusaidiana kati ya ndugu na majirani na kulipana wema, huku zikionya kuhusu viongozi wengi na ubinafsi. Hutumika kuwahimiza watu kuungana katika jambo la pamoja.
92 methali5 zina ukurasa kamiliMkusanyiko wa Albert Scheven
Methali 92, kwa mpangilio wa alfabeti.
Ala ala jirani hata akiwa baniani.
Jirani ni wa kushukuriwa hata kama ni wa dini au asili tofauti, kwa sababu ndiye msaada wa karibu.
Aliyekufaa ana cheo chake.
Mtu aliyekusaidia anastahili kuthaminiwa na kupewa heshima ya pekee.
Asiye mkoma hujikoma mwenyewe.
Asiye na msaidizi hulazimika kujitahidi mwenyewe hadi amalize kazi yake.
Asiye na mtoto, na abebe jiwe.
Pia Asiye na mwana, na abebe jiwe. · Asiye na mtoto, na aeleke jiwe.
Kila mtu anapaswa kubeba sehemu yake ya mzigo wa jamii, hata yule asiye na jukumu la wazi.
Asiyenitua kwa hili langu, akiwa na lake n'asitumai.
Asiyekusaidia wakati wa shida yako asitarajie msaada wako atakapokuwa na shida yake.
Bamba la warume, si bamba na maguvu.
Wazee wenye busara hufikia makubaliano kwa mazungumzo, si kwa kutumia nguvu.
Bamba na waume.
Kazi kubwa, kama kuulinda mji, hufanikiwa tu watu wakishirikiana kwa umoja.
Chombo hakiendi ikiwa kila mtu anapiga makasia yake.
Kazi ya pamoja haisongi mbele ikiwa kila mmoja anafuata njia yake bila kushirikiana na wenzake.
Chombo hakiendi ila kwa nyenzo.
Pia Dau la upweke haliendi joshi.
Hakuna maendeleo bila juhudi, msaada wa wengine na mtu wa kuongoza.
Gunia tupu halisimami wima.
Mtu hawezi kusimama imara bila msaada, mtaji au chakula; watoto huitumia pia kusema wana njaa.
Haukweeki upesi, mti usio na panda.
Ni vigumu kutatua tatizo zito bila msaada wa wengine.
Imekuwa vuta nikuvute.
Husemwa pale pande mbili zinapovutana na kutegemeana bila upande mmoja kushinda mwingine.
Jifya moja haliinjiki chungu.
Pia Mafiga mawili hayaivishi chungu.
Jambo kubwa hufanikiwa kwa ushirikiano wa wengi; pia ni busara kuwa na njia kadhaa za kujipatia riziki.
Jito likinenepa ni sababu ya mito mingine.
Mafanikio makubwa ya mtu hutokana na michango ya wengi waliomuunga mkono.
Juu ufike mzinga, sharti uvutwe kwa kamba.
Mtu hufikia mafanikio ya juu kwa kuvutwa na kusaidiwa na wengine.
Kama kusingwa ni huku, naradhiwa taka zangu.
Husemwa juu ya msaada unaoleta usumbufu kuliko faida, hivyo heri kubaki na hali yako ya awali.
Kamba haipandi bila mti.
Bila mtu wa kukuegemeza ni vigumu kupanda na kuendelea katika jamii.
Karibu isiyo kitu, siioni ni karibu.
Ndugu wasiosaidiana wakati wa shida hawastahili kuitwa ndugu wa karibu.
Kata zamani utafika kwangu kuomba dawa ya mtoto.
Huambiwa mtu anayekataa kusaidia, kumkumbusha kwamba siku moja naye atahitaji msaada na huenda akaukosa.
Kazi ya kugawanywa haziishii katikati.
Kazi inayogawanywa na kufanywa na wengi kwa pamoja humalizika kwa mafanikio.
Kidole kimoja hakivunji chawa.
Pia Kidole kimoja hakiui chawa. · Mkono mmoja hauvunji chawa. · Goti moja halimlei mtoto. · Kiroboto kwa kimoja chanja, bila kucha kuwezi kuvunja.
Mambo mengi hufanikiwa tu watu wakiungana, kwani juhudi ya mtu mmoja peke yake haitoshi.
Kifimbo cheza ni mali yangu.
Kwa mzee, fimbo ya kutembelea ni msaada mkubwa, na mdundo wake humpa faraja kama mchezo.
Kifo cha wengi arusi.
Shida au kazi ngumu ikibebwa na wengi kwa pamoja huwa nyepesi, hata ikaonekana kama sherehe.
Kijiti kimoja hakisimamishi jengo.
Jambo kubwa linahitaji michango ya wengi; mtu mmoja hawezi kulisimamisha.
Kila apigaye mlango hupata majibu.
Anayeomba msaada kwa bidii hujibiwa na hatimaye hupata anachokihitaji.
Kila mtu kwa shauri lake.
Kila mtu ana mambo yake ya kushughulikia, na msaada tunaoweza kuwapa wengine una kikomo chake.
Kilio cha ndege ndicho kilichoozesha mayai.
Familia ikikosa mlezi wa kuilinda na kuitunza, mambo yake huharibika kwa urahisi.
Kinga na kinga, ndipo moto uwakapo.
Pia Kinga na kinga, ndipo moto ukawaka.
Juhudi ndogo nyingi zikiunganishwa huleta matokeo makubwa, kama vijinga vinavyowasha moto pamoja.
Kiraka cha jamvi ni kanda.
Msaada wa kweli hupatikana kwa watu wa jamii au aina yako mwenyewe.
Kukataa kwa chungu ni kuvuja.
Anayekataa kutoa huduma huwa na sababu yake, hivyo usimsumbue bali umwache huru.
Kukubali shingo upande.
Ni kukubali jambo bila kulipenda kwa dhati, kwa kulazimika tu.
Kwenye makaa bila moto hakukauki nyama.
Bila nguvu na msaada wa wengine, juhudi zako hazifiki mwisho mwema.
Leo ndiwe, kesho ndimi.
Ukimsaidia mwenzako leo, kesho naye atakusaidia, kwa sababu zamu ya kuhitaji humfikia kila mtu.
Macho mawili huona zaidi kuliko jicho moja.
Watu wawili wakishirikiana huona na kuelewa mambo zaidi kuliko mtu mmoja.
Maji ya nazi yataka mvugulio.
Pia Maji ya nazi yatafuta mvugulio.
Ili kupata huduma ya mtaalamu kama mganga, lazima utoe kitu cha kufungulia njia.
Majirani hufanyiana shime.
Majirani wema husaidiana na kutiana moyo wakati wa kazi au shida.
Mambo kikowa.
Mambo ni kwa zamu; ukinisaidia katika shida zangu, nami nitakusaidia katika zako.
Mapaka wengi hawagwii panya.
Wingi wa watu hausaidii ikiwa hawatumii ujuzi na mpangilio; mara nyingi huishia kuharibu kazi.
Mfanya na mfanyiwa.
Fundi na mteja wanategemeana: mmoja ana ujuzi, na mwingine anajua anachokihitaji.
Mgongo haupakwi mafuta.
Kuna mambo mtu hawezi kujifanyia mwenyewe, kama kujipaka mgongoni, hivyo huhitaji msaada wa mwingine.
Mikono mingi kazi haba.
Watu wengi wakishiriki kazi, huwa nyepesi na huisha haraka.
Mikono miwili ni kuoshana.
Watu husaidiana kwa kubadilishana wema, kama mikono miwili inavyooshana.
Miluzi mingi mbwa hupotea.
Maelekezo mengi kutoka pande tofauti humchanganya mtu asijue la kufanya.
Miwili ndiyo pakamao.
Kazi fulani zinahitaji watu wawili, kama mume na mke wanaosaidiana katika maisha ya kila siku.
Mkataa kikoa ni mchawi.
Anayekataa kushiriki katika shughuli za pamoja hutazamwa kwa shaka kama adui wa jamii.
Mkono mmoja haubebi mtoto.
Kazi nyingine haziwezekani kwa nguvu ya mtu mmoja; zinahitaji msaada wa mwenzake.
Mkono mmoja hauchinji ng'ombe.
Shughuli kubwa haziwezi kukamilishwa na mtu mmoja bila wenzake.
Mkono mmoja haulei mwana.
Malezi ya mtoto ni jukumu la jamii nzima, si la mzazi mmoja peke yake.
Mmoja hashui chombo.
Mtu mmoja hawezi kukisukuma chombo majini; kazi nzito hutaka mikono mingi.
Mnazi mpata vyote, ila chujio iliukosa.
Hata kilicho na manufaa mengi hukosa kitu kimoja, hivyo hakuna anayejitosheleza bila wengine.
Msaidie anayekusaidia.
Rudisha wema kwa anayekusaidia, na kwa kumtendea mema unamfundisha kuendelea kusaidia.
Mti hauendi ila kwa nyenzo.
Pia Mti hauendi ila kwa mwao.
Jambo zito husonga kwa msaada na juhudi za pamoja; wengine huitumia pia kudokeza hongo.
Mti haushuliki ila kwa mti mwingine.
Mtu husongeshwa mbele kwa kusaidiwa na mwenzake.
Mti pekee haujengi.
Ujenzi wa jambo lolote unahitaji michango mingi, si kitu kimoja tu.
Mti ukigwa huegemea mti wenziwe.
Mtu anapokumbwa na shida hukimbilia kwa rafiki yake ili amsaidie.
Mwenye kubebwa hujikaza.
Anayesaidiwa naye ajitahidi ili kurahisisha kazi ya wanaomsaidia.
Mwenye lake usimngoje na lako.
Usitarajie mtu aliyelemewa na shida zake akushughulikie shida zako.
Mwewe hana mihadi na kuku.
Usimlaumu adui anapofuata tabia yake, kwani hakuwahi kukuahidi lolote.
Nahodha wengi, chombo huenda mrama.
Pia Nahodha wengi, jahazi huenda mrama. · Manahodha wengi chombo huenda pera. · Manahodha wengi hukiangamiza chombo. · Chombo cha manahodha wengi huzama.
Viongozi wengi wakitoa amri zinazotofautiana, shughuli huyumba na hatimaye huharibika.
Nguvu ni kusaidiana.
Pia Kusaidiana ni mali.
Nguvu ya kweli ya jamii iko katika watu wake kusaidiana.
Nguzo moja haijengi nyumba.
Jambo kubwa linahitaji ushirikiano wa wengi ili lisimame imara.
Nia zikiwa moja, kilicho mbali huja.
Watu wakiwa na lengo moja, hata mambo magumu na ya mbali huwezekana.
Njia ya umande wanatembea wawili.
Shida za maisha hupungua makali zikibebwa na watu wawili au zaidi.
Ondoka twende! Ni waaganao.
Pia Amka twende! Ni waaganao. · Inuka twende! Ni waaganao. · Ondoka twende! Watu waaganao.
Wanaoondoka pamoja ni wale waliopanga mapema, hivyo ukitaka wengine wajiunge nawe, uwajulishe mipango yako mapema.
Paka wengi wangewako, wamewazidisha panya.
Wingi wa walinzi hauleti ulinzi; zamani ilitumika pia kumwonya msichana dhidi ya wapenzi wengi wanaoipa nyumba sifa mbaya.
Penye uzia penyeza rupia.
Pesa husaidia kuondoa vikwazo, hivyo penye kizuizi mtu hutoa fedha ili mambo yasonge.
Penye wanaume wengi hapaugui mwana.
Pale walipo watu wengi wema wanaoshirikiana, mtoto hulindwa na kutunzwa vizuri.
Penye wengi adui hufa.
Watu wema wakiungana, adui hukosa nguvu na hatimaye hushindwa.
Pokea ukitoa.
Kama unawasaidia wengine, nawe kubali msaada wao ili wasidhani unawadharau.
Shida ya ndugu humalizwa na ndugu.
Ndugu ndio wa kwanza kusimama pamoja na kumaliza matatizo ya mmoja wao.
Shika shika na mwenyewe nyuma.
Pia Shike shike na mwenyewe nyuma.
Usiwahimize wengine kufanya kazi ilhali wewe mwenyewe unabaki nyuma bila kushiriki.
Shikaneni mikono mvukapo mto.
Hatari inapowakabili watu, wanapaswa kushikamana na kusaidiana ili kuivuka salama.
Tendegu moja halisimamishi kitanda.
Kitu hakiwezi kusimama kwa nguzo moja tu; kinahitaji msaada wa pande nyingi.
Ukibebwa usilevye-levye miguu.
Unaposaidiwa, shirikiana na anayekusaidia ili kumrahisishia kazi.
Ukitemewa mate na wengi utaloana.
Ukikosana na watu wengi kwa wakati mmoja, nguvu zao zitakulemea, hivyo epuka hali hiyo.
Ukuni mmoja hauwaki mekoni.
Juhudi ya mtu mmoja haina nguvu; kazi hukolea pale wengi wanapoungana.
Ukuti kukazana ni kumbi.
Vitu vidogo vikiunganishwa pamoja hutengeneza kitu chenye manufaa makubwa.
Ulingo wa Kwae haulindi Manda.
Ulinzi wa mahali pamoja hauwafai watu wa mahali pengine, hivyo kila jamii iwajibike kujilinda.
Umoja ni nguvu, utengano ni udhaifu.
Watu wakiungana huwa na nguvu, lakini wakigawanyika hudhoofika.
Umvushapo mwenzio nawe unavuka.
Unapomsaidia mwenzako, nawe hunufaika katika juhudi hizo hizo.
Vikombe vikikaa pamoja havina budi kugongana.
Pia Vibuyu kapuni havikosi kugongana.
Watu wanaoishi au kufanya kazi pamoja hawakosi kukwaruzana kwa mambo madogo madogo.
Vunja nyumba, lakini ujenge wenyewe.
Ukiharibu jambo lako mwenyewe usitarajie wengine wakurekebishie; hutumika pia kuhusu kuvunjika kwa familia.
Wakubwa hupendelea ubinafsi; wadogo hupendeka ujamaa.
Waliofanikiwa hupenda kulinda mali zao binafsi, ilhali wenye kidogo huvutiwa zaidi na kushirikiana.
Walioagana hawaitani.
Watu waliokubaliana mapema hawahitaji kukumbushana; kila mmoja hutimiza ahadi yake.
Wapishi wengi huharibu pilau.
Pia Wapishi wengi huharibu mchuzi. · Wapishi wengi huharibu nyama.
Watu wengi wenye mawazo tofauti wakipewa kazi moja, utekelezaji wake huharibika.
Watu waliambiwa "kakaeni," hawakuambiwa "kashindaneni."
Watu wameumbwa kuishi pamoja kwa amani, si kushindana wala kupoteza nguvu katika mabishano.
Wawili hula ng'ombe.
Watu wawili wakishirikiana huweza kutimiza jambo kubwa ambalo mmoja hangeliweza.
Wawili wakishirikiana mfuko wa fedha, mmoja huimba na mwingine hulia.
Watu wanaoshiriki mfuko mmoja wa fedha mara nyingi huishia mmoja kunufaika na mwaminifu kunyonywa.
Wawili wenye shauri moja washinda wanane wenye kubishana.
Wachache walioungana kwa nia moja wana nguvu kuliko wengi wanaogombana.
Wengi wape.
Pia Wengi wape au watajichukulia.
Wengi wakiwa na msimamo mmoja, ni busara kukubali badala ya kushikilia ukaidi.
Wima, nguzo na nduguzo.
Ndugu husimama imara wakisaidiana, kama nguzo zinazoshikilia paa pamoja.
Yatima humnyonya mcha Mungu.
Yatima hutegemea wema wa mtu mwenye kumcha Mungu ili alelewe na kutunzwa.
Hakuna methali inayolingana
Jaribu neno lingine au futa kichujio.