Methali za uangalifu

Methali hizi zinafundisha kuwa macho, kujiandaa mapema na kuitumia nafasi kabla haijapita. Zinaonya dhidi ya uzembe, kuahirisha mambo na kupuuza dalili ndogo za hatari, kwa sababu tatizo dogo huweza kukua. Hutumiwa kumhimiza mtu achukue tahadhari, awahi na afikiri kabla ya kutenda.

250 methali8 zina ukurasa kamiliMkusanyiko wa Albert Scheven

Methali 250, kwa mpangilio wa alfabeti.

Abiria linda mamba.

Msafiri anapaswa kuwa macho na kujihadhari na hatari zilizo njiani.

Scheven 146

Afadhali kuvunja uchumba kuliko kuvunja ndoa.

Ukiona dalili mbaya, ni bora kusitisha jambo mapema kuliko kulivunja baadaye likiwa limeshakomaa.

Scheven 146

Ajaye kisimani mbele hunywa maji maenge.

Anayewahi hupata kilicho bora; usingoje wengine waanze ndipo nawe uchukue hatua.

Scheven 147

Akiruka, usiruke naye; mtege utamnasa.

Usimfuate adui kwa haraka; tumia akili na subira, utamkamata kwa urahisi.

Scheven 148

Akutanguliaye chanoni hukuzidi tonge.

Anayewahi nafasi hufaidika zaidi, kwa hiyo usichelewe kuitumia fursa.

Scheven 149

Alikuwa wapi ni kujitunza.

Inahimiza mtu kujishughulisha na mambo yake na kujilinda badala ya kuingilia ya wengine.

Scheven 150

Aliyejamba, mngoje atakunya.

Dalili ndogo huonyesha kwamba jambo kubwa linakuja, kwa hiyo kaa tayari.

Scheven 151

Aliyengoja, hawezi kuja.

Anayesubiri kila mara na kuahirisha mambo mwishowe hafiki popote; anza sasa.

Scheven 152

Aombaye magadi awe na kigae chake.

Pia Aombaye magadi awe na kigae.

Anayeomba msaada naye ajiandae kuupokea na kushiriki kwa sehemu yake.

Scheven 153

Asazacho mwizi mganga atwae.

Hasara moja huweza kuzaa nyingine; aliyeibiwa hupoteza zaidi kwa wale wanaojidai kumsaidia.

Scheven 154

Asikuwahi mwomba kibuyo.

Ukiwa na haja, ieleze mapema ili mwingine asikutangulie akachukua unachokihitaji.

Scheven 155

Asili ya kuchonga mwiko ni kuchoka kuungua.

Watu hubuni njia mpya pale wanapochoshwa na tatizo linalowasumbua mara kwa mara.

Scheven 156

Asiye na macho akaazime ya kondoo.

Usitarajie mwongozo wa maana kutoka kwa mtu asiye na busara wala upeo.

Scheven 157

Asiyejiangalia huishia "ningalijua."

Mtu asiyekuwa makini huishia kujuta na kusema laiti angelijua mapema.

Scheven 158

Asiyekuwapo na lake halipo.

Usipokuwepo mambo yanapogawanywa, utakosa fungu lako; usiwaachie wengine shughuli zako.

Scheven 159

Asiyepo haangukiwi.

Pia Mti hauangulii wasiopo.

Faida hupatikana na waliopo, lakini pia aliye mbali na hatari hasalimiki nayo; jiweke mahali panapofaa.

Scheven 160

Atahiriwapo mtoto wa mtemi, na wa maskini atahiriwe papo hapo.

Pia Atahiriwapo mwana wa mtemi, na wa maskini atahiriwe papo hapo.

Nafasi inayotolewa kwa mwenye cheo itumiwe pia na wanyonge; kuwa macho fursa inapojitokeza.

Scheven 161

Baada ya kifo ni tabibu.

Pia Baada ya nyama haradali.

Husemwa juu ya msaada au dawa inayotafutwa wakati umeshapita na madhara yameshatokea.

Scheven 162

Badiliko kwa mjukuu uanze na babu.

Mabadiliko yanayotakiwa kwa vizazi vijavyo yaanzie kwa wakubwa wa sasa; anza mapema.

Scheven 163

Bahati ikibisha hodi ni sharti ufungue mlango mwenyewe.

Pia Bahati ikipiga hodi ni sharti ufungue mlango mwenyewe.

Nafasi nzuri ikijitokeza, ichangamkie mwenyewe badala ya kungoja uitwe.

Scheven 164

Bila nyuki hupati asali.

Pia Bila kumshinda nyuki hupati asali.

Mafanikio hayaji bila kukabiliana na shida na hatari zinazoyazunguka.

Scheven 165

Bila silaha usiingie vitani.

Usianzishe jambo lolote kabla ya kujiandaa vya kutosha.

Scheven 166

Bilauri si kopo.

Kitu kizuri kwa sura si lazima kiwe imara; uzuri na uimara ni mambo mawili tofauti.

Scheven 167

Boriti ikianguka, boriti mpya ikaze.

Ukipoteza tegemeo, kama mwenzi wa ndoa, tafuta jingine ili maisha yaendelee.

Scheven 168

Bundi haviziwi kwa nyuma.

Mtu aliye macho kila wakati hawezi kushtukizwa kwa urahisi.

Scheven 169

Chachu kidogo huumua mkate.

Jambo dogo linaweza kuleta matokeo makubwa, mema au mabaya, kwa hiyo usilidharau.

Scheven 170

Chelewa-chelewa utamkuta mwana si wako.

Anayeahirisha mambo kila mara hukuta wengine wameshachukua kile alichokitarajia.

Scheven 171

Chura akitupwa majini hafi.

Unachodhani ni adhabu kwa mtu kinaweza kuwa ni msaada kwake.

Scheven 172

Chura aliapo maji yangali machache, yakijaa halii.

Pia Chura hulilia penye maji.

Watu hulalamika wakati wa uhaba, lakini mambo yakiwa mazuri hunyamaza.

Scheven 173

Dalili ya mvua ni mawingu.

Pia Dalili ya mvua mawingu.

Kila jambo kubwa hutanguliwa na ishara zake; ziangalie mapema.

Dama ni ilo mkononi.

Uamuzi uko mikononi mwako; tumia kile ulicho nacho sasa.

Scheven 175

E, kengewa lolo, kipata nyakua.

Fursa ikitokea, ichukue mara moja kabla haijapotea.

Scheven 176

Enenda kwa tasihili wala usitaghafali.

Ukitumwa, nenda haraka na usiwe mzembe wala msahaulifu.

Scheven 177

Enga kabla ya kujenga.

Fikiria kwa makini matokeo ya jambo kabla ya kulianza.

Scheven 178

Fanya fundo kwa siku ya mashaka.

Weka akiba sasa ili ikusaidie siku ya shida itakapokufikia.

Scheven 178

Fedha haiwezi kununua "kama ningejua".

Nafasi ikishapotea, hakuna mali inayoweza kuirudisha; jutio halinunuliki.

Scheven 179

Fimbo iliyo mkononi, ndiyo iuayo nyoka.

Kitu ulicho nacho tayari ndicho kitakachokusaidia wakati wa shida, si kile kilicho mbali.

Scheven 180

Fimbo ya mbali haiui nyoka.

Msaada usiopatikana karibu haukufai wakati wa dharura.

Scheven 181

Fua chuma wakati kingali na moto.

Tumia nafasi wakati ingalipo, kabla mambo hayajapoa na kuwa magumu.

Scheven 182

Haidhuru hudhuru.

Pia Haidhuru, haiui lakini inadhuru.

Uzembe wa kusema 'si kitu' huleta madhara; tatizo dogo lirekebishwe mapema.

Scheven 183

Hajikwai mtu kwenye mlima, hujikwaa kwenye kilima cha fuko.

Mara nyingi watu hukwama kwa mambo madogo wanayoyadharau, si kwa makubwa wanayoyaogopa.

Scheven 184

Hala hala – mti na macho.

Ni tahadhari ya ghafla ya kuwaonya watu wajiepushe na hatari iliyo karibu.

Scheven 185

Hamadi ni iliyo kibindoni, silaha ni iliyo mkononi.

Pia Hamadi kilicho bindoni. · Iliyo bindoni. · Iliyo bindoni imo salimini. · Hamadi kibindoni.

Kinachoweza kutegemewa wakati wa shida ni kile ulicho nacho mwenyewe sasa hivi.

Scheven 186

Hapa si pale.

Kila mahali kuna hali yake; usidhani yaliyofaa kwingine yatafaa hapa.

Scheven 187

Hauchi, hauchi, unakucha.

Jambo unalodhani halitatokea hufika hatimaye; muda haumsubiri mtu.

Scheven 188

Hayawi, hayawi, huwa.

Usijidanganye kwamba hakuna hatari; mambo yasiyotarajiwa hutokea ghafla.

Scheven 189

Hiari na kitari ni yako.

Mwishowe uamuzi ni wako mwenyewe; hakuna anayeweza kukuchagulia.

Scheven 190

Hofia kijacho.

Jiandae kwa yajayo kwa sababu hujui kesho italeta nini.

Scheven 191

Huisha vizuri kianzwacho vizuri.

Jambo lililoanzishwa kwa mpango mzuri huwa na mwisho mzuri.

Scheven 192

Huyaondosha mavi yangali fukuto; yakiisha oza ni magumu.

Tatizo litatuliwe mapema; likicheleweshwa huwa gumu zaidi kulishughulikia.

Scheven 193

Iliyopita si ndwele, ganga ijayo.

Usiendelee kuhuzunikia yaliyopita; jitahidi kuzuia yasijirudie.

Scheven 194

Inafaa kusemea mgomba ungali wima.

Shughulikia jambo au mtetee mtu wakati bado inawezekana, si baada ya kuchelewa.

Scheven 195

Jambia kiunoni na bakora mkononi.

Mtu mwenye busara hujiandaa kwa kila hali na huchukua tahadhari kabla ya hatari.

Scheven 196

Jambo kuingia sahali, kutoka ni mashughuli.

Ni rahisi kujiingiza katika matatizo lakini ni vigumu kujinasua.

Scheven 197

Jawabu la kesho huandaa leo.

Pia Jawabu la kesho huandaliwa leo.

Mambo ya kesho yaandaliwe leo ili yasikushtukize.

Scheven 198

Je, haikawii.

Jibu la swali la haraka hufika upesi, na mara nyingi si jema; jihadhari na unachouliza.

Scheven 199

Jenga nyumba mbele ya kuoa.

Andaa makazi na mahitaji ya msingi kabla ya kuanzisha familia.

Scheven 199

Jogoo hulia: "uta wangu u kule."

Husemwa juu ya mtu anayetoa visingizio kwa kutokuwa tayari wakati hatari imefika.

Scheven 200

Jua la asubuhi halidumu siku nzima.

Nafasi nzuri haidumu milele; usiahirishe mipango yako.

Scheven 201

Jua likituchea, nyota zitapotea.

Kila jambo lina wakati wake maalumu; ukiuacha upite, nafasi hiyo hupotea.

Scheven 202

Jumbe atokeapo, msalimu papo hapo.

Mtu muhimu akijitokeza, mwendee mara moja kabla hajaondoka na ukakosa nafasi ya kueleza haja yako.

Scheven 203

Kale hairudi.

Siku zilizopita hazirudi tena; tuishi kwa kuzingatia hali ya sasa.

Scheven 204

Kama huna saa ya mkono lazima jua likuongoze.

Ukikosa chombo kimoja, tumia akili kutafuta njia nyingine; kizuizi kimoja kisikusimamishe.

Scheven 205

Kamata unachokiona, usingoje kijacho.

Chukua kilichopo sasa badala ya kusubiri kitu kisichokuwa na uhakika.

Scheven 206

Kamba ya mbali haifungi kuni.

Kitu kisichokuwa karibu nawe hakikusaidii pale unapokihitaji.

Scheven 207

Kambare hapishi chambo.

Mtu mwerevu haiachi nafasi nzuri ipite mbele yake bila kuitumia.

Scheven 208

Kambare hukunjwa mbichi.

Tabia ya mtu hurekebishwa angali mdogo; akishakomaa ni vigumu kumbadilisha.

Scheven 209

Kenda fumbata, sio kumi nenda uje kesho.

Pia Kenda fumbata, sio kumi nenda uje.

Kitu kidogo ulicho nacho mkononi ni bora kuliko kingi unachoahidiwa baadaye.

Scheven 210

Kengele hailii bure, mpaka mtu anaichokoza.

Jambo halitokei bila chanzo; kuna mtu au kitu kilichosababisha.

Scheven 211

Kesho si leo.

Ahadi ya kesho haina uhakika; kinachotegemewa ni kinachofanyika leo.

Scheven 212

Kiatu siku ya mwendo.

Pia Viatu siku ya mwendo. · Ndau siku ya miuya. · Silaha siku ya khondo.

Kila chombo kiwe tayari kwa siku kitakapohitajika; jiandae kabla ya shughuli kufika.

Scheven 213

Kima aliyetangulia hali tunda bovu.

Anayewahi hupata kilicho bora, wanaochelewa huachiwa kilichobaki.

Scheven 214

Kimbia ugwe usijeona ng'ombe.

Ukiziona dalili za hatari, ondoka mapema kabla hatari yenyewe haijafika.

Scheven 215

Kinga mkono upewe, kunyang'anya kuna shari.

Jionyeshe na uombe kwa adabu ili upate; kunyakua kwa nguvu huleta ubaya.

Scheven 216

Kinolewacho hupata.

Pia Kinolewacho hukata.

Kinachotunzwa na kurudiwa mara kwa mara hudumu na huzidi kufaa.

Scheven 217

Kipofu haoni ana maarifa.

Pia Kipofu haulizwi njia. · Kipofu kaona mwezi.

Mtu asiye na upeo hajui hata thamani ya maarifa aliyo nayo, hivyo hawezi kuyatumia.

Scheven 218

Kisu kibutu hakichinji kuku.

Pia Kisu kibutu hakikati unywele.

Chombo kisichotunzwa hakifai kazi; jiandae vyema ili ufanikiwe.

Scheven 219

Kisu kilichomnyoa bundi, na kokotoro kimnyoe.

Kipimo kinachotumika kwa mmoja kitumike pia kwa mwingine bila upendeleo.

Scheven 220

Kitendo ni moto, majuto ni mjukuu.

Matendo ya haraka huleta majuto yanayofuata baadaye; fikiri kabla ya kutenda.

Scheven 221

Kitu cha kwanza kifanywe kwanza.

Panga mambo kwa umuhimu wake, ukianza na yaliyo muhimu zaidi.

Scheven 222

Kivuli cha pungu ni kile cha nderi, mafumo ya ncha ndefu.

Hatari hujificha kila mahali na huonekana kama vitu vya kawaida, kwa hiyo uwe macho daima.

Scheven 223

Kobe ukimtupa majini, kwake si mauti bali ni furaha.

Kile unachokusudia kiwe adhabu kwa mtu kinaweza kumletea furaha badala yake.

Scheven 224

Kohoa upate tonge.

Jitambulishe na uonyeshe uwepo wako ili nawe ukumbukwe wakati wa kugawa.

Scheven 225

Kondoo alinyimwa ndevu.

Pia Kondoo hakufika kwenye soko la ndevu.

Anayechelewa hukosa fungu lake, kama kondoo wa hadithi aliyefika sokoni baada ya ndevu kwisha.

Scheven 226

Kuambiliwa kuna uwongo, wende ukajionee.

Habari za kusikia huweza kuwa za uongo; jionee mwenyewe kabla ya kuamini.

Scheven 227

Kukiwa jua, kukiwa mvua.

Husemwa kuonyesha kwamba jambo litafanyika kwa vyovyote vile, hali iwe nzuri au mbaya.

Scheven 228

Kuku anaendelea kula, walimaliza shauri.

Mtu anaweza kuendelea na maisha yake bila kujua kwamba wengine wameshaamua hatima yake.

Scheven 229

Kule ni kule hakuwezi kuwa hapa.

Mazingira hutofautiana; mambo ya mahali pengine hayawezi kuhamishiwa hapa kama yalivyo.

Scheven 230

Kulungu mwoga hukimbiza pembeze.

Mtu mwangalifu hujiepusha na mitego na hatari zinazomzunguka, kama kulungu anayelinda pembe zake vichakani.

Scheven 231

Kumaliza kiu ni kwenda mtoni.

Ili kutatua tatizo, tumia njia inayolifaa moja kwa moja.

Scheven 232

Kuni juu uchaga zacheka zilizo motoni.

Usiwacheke walio katika shida, kwa sababu zamu yako inaweza kuwa karibu.

Scheven 233

Kunyolewa kipara si mwisho wa kumea nywele.

Hasara ya leo si mwisho wa yote; mambo yanaweza kurudi na kustawi tena.

Scheven 234

Kunyolewa kukiwa lazima, kuahirisha si kwema.

Jambo lisiloepukika, kama kulipa deni, ni bora kulimaliza mapema kuliko kuliahirisha.

Scheven 235

Kuonja ndiko kula.

Kujaribu kitu kidogo huweza kukuingiza ndani kabisa; jihadhari na mwanzo wa tabia mbaya.

Scheven 236

Kupewa usikubali waja taka usipewe.

Usikatae unachopewa leo, kwa maana yaweza kufika siku utakapokihitaji na usikipate.

Scheven 236

La leo lisingoje kesho.

Jambo linaloweza kufanywa leo lifanywe sasa badala ya kuahirishwa.

Scheven 237

La watoro chaka ni lile kwa lile.

Mtu aliye katika dhiki hukimbilia hifadhi yoyote iliyo karibu bila kuchagua.

Scheven 238

Lazima kunyosha mti unapomea ukiisha kukauka haiwezekani.

Pia Lazima kunyosha mti unapoota ukiisha kukauka haiwezekani.

Malezi na marekebisho hufanywa mapema; mtu akishakomaa ni vigumu kumnyoosha.

Scheven 239

Lazima mti uwe ndani ya maji upate kutelemka.

Ili kufanikiwa unahitaji kuwa mahali panapofaa na kupata msaada wa wengine.

Scheven 240

Legelege pembe ya ng'ombe.

Kuwa mwepesi wa kubadilika kulingana na hali za maisha zinavyogeuka.

Scheven 241

Lekeza, ufume.

Lenga vizuri kabla ya kutenda ili ufikie lengo lako.

Scheven 242

Leo ni leo: asemaye kesho ni mwongo.

Inapinga tabia ya kuahirisha, na pia huwakumbusha waliojigamba watimize ahadi zao sasa.

Scheven 243

Lighafiliwalo ni la lusu.

Mali isiyotunzwa huishia mikononi mwa wezi.

Scheven 244

Liharibikalo hufanywa.

Kilichoharibika kinaweza kurekebishwa; husemwa kumtia moyo mtu aombe radhi.

Scheven 245

Likitoka liote.

Fursa ikijitokeza, ifaidi wakati ingalipo.

Scheven 246

Lipunguze omo tanga, kuna kusi la hatari.

Hali ikiwa ya hatari, punguza kasi na chukua tahadhari kabla haijakudhuru.

Scheven 247

Lishalo ndilo dogo kuliko lijalo.

Usipoteze muda kuhuzunikia yaliyopita; jiandae kwa makubwa yanayokuja.

Scheven 248

Lisilo mkoma hujikoma lilo.

Pia Lisilo mkoma hujikoma lenyewe. · Lisilo na mkono, hujikonda lenyewe.

Usipolisimamia jambo lako hadi mwisho, litaisha lenyewe kwa namna usiyoipenda.

Mabadiliko bora kuliko mapumziko.

Kubadilisha kazi au mazingira humpa mtu nguvu mpya kuliko kukaa bure bila kufanya kitu.

Scheven 249

Maisha hueleweka ukiyatazama kwa nyuma, lakini tunaishi tukitazama mbele.

Tunajifunza kutokana na yaliyopita ili tuweze kupanga vizuri maisha ya mbele.

Scheven 250

Maji maangavu male.

Kinachoonekana chepesi na kisicho na hatari kwa nje kinaweza kuwa na kina kirefu; usidanganywe na sura.

Scheven 250

Maji ya nazi hunywewa katika nazi.

Pia Maji ya nazi hunywewa kutoka nazi.

Kitu hufurahiwa zaidi kikitumiwa wakati wake na mahali pake panapofaa.

Scheven 251

Maji yaliyoko mbali hayakati kiu.

Msaada ulio mbali haukusaidii katika shida ya sasa.

Scheven 252

Maji yangali kidogo, yafaa kuvuka.

Ni busara kulikabili jambo mapema likiwa bado dogo, kabla halijawa gumu.

Scheven 253

Matawi yatenganishe yangali machanga.

Tabia njema na mahusiano mazuri kwa watoto hujengwa mapema, kabla hawajakua.

Scheven 254

Mbu haumi mboni ya jicho.

Kitu kinacholindwa vizuri hakipatwi na madhara; weka ulinzi madhubuti kwa kilicho muhimu.

Scheven 255

Mche ndiyo mti.

Kila jambo kubwa huanzia udogoni, kwa hiyo mwanzo mdogo usidharauliwe.

Scheven 256

Mchonga mwiko hukimbiza mikono yake.

Mtu hutengeneza zana au hubuni njia ili kujiepusha na madhara na usumbufu.

Scheven 257

Mdharau mwiba mguu huota tende.

Anayepuuza tatizo dogo mwishowe hukumbwa na tatizo kubwa zaidi.

Scheven 258

Mkalamuzi anakula cha kwanza.

Pia Mkalamuzi anakula chakula cha kwanza.

Mtu aliye macho na mchangamfu huwahi nafasi na kufaidika kabla ya wengine.

Scheven 259

Mkienda sisi tumerudi.

Wewe ukiwa bado unaanza, mwenzako ameshamaliza; ili kumshinda mtu mwerevu lazima uwahi.

Scheven 259

Mkulima hulinda shamba lake la mahindi baada ya nguruwe kuzila.

Husemwa juu ya mtu anayechukua tahadhari baada ya hasara kutokea, wakati imeshachelewa.

Scheven 260

Moto wa kumvi, hudumu.

Kinyongo kilichofichika moyoni hudumu muda mrefu kama moto wa makapi uliofunikwa na majivu.

Scheven 260

Moto wa mbali hauunguzi.

Kilicho mbali hakikusaidii wala kukudhuru; jirani wa karibu ana msaada zaidi kuliko ndugu wa mbali.

Scheven 261

Msafara wa maisha hauna kurudi nyuma.

Maisha husonga mbele tu; muda uliopita haurudi, kwa hiyo tumia vizuri ulio nao.

Scheven 262

Msafiri hufikiri.

Anayeanza safari au jambo jipya anapaswa kupanga na kutafakari kwa makini.

Scheven 263

Msafiri lazima atosheke.

Aliye safarini ajitegemee kwa kila analohitaji, kwa kuwa hatapata msaada kila mahali.

Scheven 264

Msafiri ni aliye pwani.

Nafasi huwapata walio tayari mahali pake; asiyekuwepo wakati wa kuondoka huachwa.

Scheven 265

Msema "sasa" hajibiwi "saa."

Mtu anayehitaji msaada wa haraka asicheleweshwe; mpe msaada mara moja.

Scheven 266

Msi chembe wala uta, si muwani.

Asiye na zana za kazi hawezi kuifanya; jiandae kwa jukumu lako.

Scheven 267

Msi nadhari ni punda, msi kujua endako.

Mtu asiye na busara huongozwa tu na wengine bila kujua anakoelekea.

Scheven 268

Mtego mmoja si kuwinda.

Njia moja peke yake haitoshi kufanikisha jambo; jaribu njia nyingi.

Scheven 269

Mtego wa panya huingia waliomo na wasiokuwamo.

Hatua moja inaweza kuwaathiri wote, wenye hatia na wasio na hatia, kwa hiyo panga kwa makini.

Scheven 270

Mti hauangulii wasiopo.

Faida, na pia hatari, huwapata wale tu walio mahali tukio linapotokea.

Scheven 271

Mtoto ni baba wa mtu mzima.

Tabia za mtu mzima huanzia utotoni, kwa hiyo malezi ya mtoto ni muhimu.

Scheven 272

Mtu afuatao moyo kaida huijutia.

Anayefuata tamaa za moyo bila kufikiri mara nyingi huishia kujuta.

Scheven 273

Mtu akijikuna hufanya marugurugu ya mwili.

Kila mtu hubeba matokeo ya matendo yake mwenyewe.

Scheven 274

Mtu hujikuna ajipatiapo.

Pia Mtu hujikuna ajipatapo.

Fanya mambo kulingana na uwezo wako; usijaribu yaliyo nje ya kufikia kwako.

Mtu hukimbia wingu, hakimbii mvua.

Ondoka unapoziona dalili za hatari, kabla hatari yenyewe haijakufikia.

Scheven 276

Mundu usionolewa haung'ai.

Ujuzi na vipaji visivyotumiwa wala kunolewa hupoteza ubora wake.

Scheven 277

Mwana kuku lala kipanga yuwaja.

Husemwa juu ya mtu anayejisahau ilhali hatari inamkaribia.

Scheven 278

Mwazima beberu hajifungi.

Anayetumia mali ya mwenzake anapaswa kuwa makini zaidi ili asiipoteze.

Scheven 279

Mwenda gizani hajikwai.

Mtu mwenye busara na anayejijua huweza kuvuka nyakati za taabu bila kuanguka.

Scheven 280

Mwenda mbele hateki maji machafu.

Anayewahi hupata kilicho safi na bora kabla wengine hawajakiharibu.

Scheven 281

Mwendo kikusoza chanda, na kukupiga si kazi.

Pia Aliyepeleka mkono kutamalaki si kazi. · Mkono wakisha tia na mguu watatia.

Mtu akishaanza kukuonea kidogo, haitamchukua muda kukudhuru zaidi; zuia mapema.

Scheven 282

Mwenye haja ndiye aendaye chooni.

Anayehitaji jambo ndiye anayepaswa kujitahidi kulitafuta.

Scheven 283

Mwenye kijungu mekoni haachi kupiapia.

Pia Mwenye kijungu mekoni haachi kuriyariya.

Mtu mwenye jambo linalomsubiri hukosa utulivu mpaka litimie.

Scheven 284

Mwenye kisu kikali ndiye atakayekula nyama.

Pia Mwenye kisu kikali ndio atakayekula nyama. · Mwenye kisu ndiye achinjae mnyama.

Aliyejiandaa vyema ndiye mwenye nafasi kubwa ya kufaidika.

Mwenye kukaa ni kisuguu, mwenye kuitwa hakunyima.

Pia Mwenye kukaa ni kisuguu, mwenye kwalika hakunyima.

Ukialikwa kupokea kitu, inuka uende; aliyekaa tu hapati.

Scheven 286

Mwenye kusafiri kwa saa ya kula, chakula kiliwe akija aleni?

Anayeondoka wakati muhimu hukosa fungu lake; zingatia wakati.

Scheven 287

Mwenye kuwahi hakosi.

Anayefika mapema hupata nafasi yake bila kukosa.

Scheven 288

Mwenzako akinyolewa wewe tia maji.

Ukiona yaliyompata mwenzako, jiandae kwani huenda zamu yako inakuja.

Scheven 289

Mwenzio akitupa chakula, wewe mwaga mchuzi.

Pia Mwenzio akitupa ugali, wewe mwaga kitoweo.

Fuata desturi za watu ulio nao na uende sambamba na wanavyofanya.

Scheven 290

Mwindaji hapigi zumari.

Pia Mwindaji hawezi kupumzika ila baada ya kupika.

Anayetafuta jambo afanye kimya bila kujitangaza wala kujigamba kabla ya kumaliza.

Scheven 291

Nazi ni tui la kwanza.

Ubora wa kitu hupatikana mwanzoni mwake; kilicho bora huja kwanza.

Scheven 292

Ndege aamkaye mapema ndiye aliye wadudu.

Mwenye bidii anayeanza mapema ndiye anayepata riziki.

Scheven 293

Ndege wa kuokota hafai kula.

Kabla ya kutumia kitu ulichokiokota, chunguza asili yake ili kujiepusha na madhara.

Scheven 294

Ndizi zitakuivia mgongoni na utashindwa kuzila.

Husemwa juu ya mtu mzembe anayeacha mambo yake yaharibike bila kuyashughulikia.

Scheven 295

Nduli mjue.

Mjue adui yako vizuri ili uweze kujilinda naye.

Scheven 296

Ng'ombe asiyepiga kelele hufia njaa.

Usipojieleza na kudai haki yako, hakuna atakayekujali.

Scheven 297

Ngozi ivute ili maji.

Fanya jambo wakati ungali unaweza, kabla hali haijabadilika na kuwa ngumu.

Scheven 298

Nguu zilivunjika, na milima ikalala.

Wakubwa wanapoanguka, wadogo hawapaswi kujisahau kana kwamba hayawahusu.

Scheven 299

Ni aibu kujikwaa kwenye jiwe moja mara mbili.

Mtu mwenye akili hujifunza kutokana na kosa lake ili lisimpate tena.

Scheven 300

Ni sasa mambo, ni sasa.

Wakati wa kutenda ni sasa; usiahirishe yaliyo ya lazima.

Njia haimwambii mtu.

Hakuna anayejua kesho yake itakuwaje, kwa hiyo kuwa tayari kwa lolote.

Scheven 302

Nyoka alipouma jirani, wewe pia umo hatarini.

Balaa likimpata jirani yako, jua kwamba hata wewe hauko salama; chukua tahadhari.

Scheven 303

Nyoka humulikwa kuanzia miguuni.

Unapotafuta chanzo cha hatari, anza kuchunguza mazingira yako ya karibu.

Scheven 304

Nyoka huuma afikiapo.

Pia Nyoka mwenye nduma mbili, huuma mara ya pili.

Mtu mwovu hudhuru popote anapopata nafasi, kwa hiyo usimkaribie.

Scheven 305

Nyota njema huonekana alfajiri.

Dalili za mafanikio huonekana tangu mwanzo wa jambo.

Scheven 306

Nyumba ya jirani ikishika moto, chota maji ya kuzimia yako.

Ukiona wengine wamepatwa na shida, wasaidie na wakati huohuo jiandae kwa hali kama hiyo.

Scheven 307

Nyumba ya usiri ni nyumba mbaya.

Kuahirisha mambo kila mara huleta hasara na kuharibu shughuli za nyumbani.

Scheven 308

Oga ukutapo maji.

Ukipata nafasi ya kufanya jambo la manufaa, litende sasa kwa kuwa huenda isirudi.

Scheven 309

Ola wendako kabla hujafika.

Tafakari matokeo ya hatua zako kabla ya kuzichukua.

Scheven 310

Ole wako, kanga, uliyeacha maji, ukaloweka mchanga.

Mabadiliko makubwa ya maisha yapimwe kwa makini, la sivyo utajuta kuacha kilichokufaa.

Scheven 311

Ondoa dari uezeke paa.

Pia Ondoa dari uwezeke paa.

Anza na mambo ya msingi kwanza kabla ya kushughulikia mengine.

Scheven 312

Ondoa maji ukiwa kwenye mtumbwi.

Tatizo likitokea, lishughulikie mara moja kabla halijakuzamisha.

Scheven 313

Onyo la jumla ni kofia.

Onyo linalotolewa kwa wote limchukue yeyote linayemhusu, kama kofia inayomfaa aivaaye.

Scheven 314

Panapo adui yako sipite.

Epuka kupita mahali alipo adui yako ili usijitafutie madhara.

Scheven 314

Pate ule, udongo unakungoja.

Maisha ni mafupi; furahia ulicho nacho kwa sababu kifo kinamngoja kila mmoja.

Scheven 315

Penye papenyekapo.

Jaribu yale tu unayoweza kuyatimiza, usijisukume mahali usipopenya.

Scheven 316

Pigania kosa lako kama upiganiavyo urithi wako.

Tetea shauri lako kwa juhudi zote kama unavyolinda mali ya urithi.

Scheven 317

Pindi simba arukapo tafuta mti ukwee.

Hatari inapokukabili, busara ni kutafuta pa kujiokoa badala ya kushindana nayo.

Scheven 317

Samaki mkunje yungali mbichi.

Pia Samaki mkunje angali mbichi.

Mtoto hufundishwa tabia njema angali mdogo, kabla hajakomaa na kuwa mgumu kubadilika.

Scheven 318

Samaki wakubwa huwindwa usiku.

Mambo makubwa hufanikishwa kwa kuchagua wakati unaofaa na kufanya kwa utulivu.

Scheven 319

Sanda ya mbali haiziki maiti.

Msaada usiopatikana karibu haufai wakati wa shida.

Scheven 320

Shika kisu ule nyama.

Chukua zana na hatua zinazohitajika ndipo upate unachokitaka.

Scheven 321

Shoka lisilo mpini, halichanji kuni.

Chombo kisichokamilika hakifanyi kazi; pia husemwa kwa staha juu ya mwanamume asiyeweza kuzaa.

Scheven 322

Sikalii kuti kavu kumtaka mungu shari.

Usijiweke mahali pa hatari kwa makusudi, kana kwamba unajitafutia balaa.

Scheven 323

Siku moja utajikunia upele katika nguzo.

Tatizo linaloachwa likue bila kutatuliwa hatimaye humtesa sana mhusika.

Scheven 324

Siku njema huonekana asubuhi.

Pia Siku njema huonekana alfajiri.

Mwanzo mzuri huashiria mwisho mzuri; dalili za mafanikio huonekana mapema.

Scheven 325

Siku ya mashaka fundo.

Weka akiba wakati wa neema ili ikusaidie siku ya shida.

Scheven 326

Silaha chukua siku zote, sikuye itakufaa.

Pia Silaha chukua kila saa, sikuye itakufaa.

Kuwa tayari daima, kwa sababu hujui siku utakayohitaji kujilinda.

Simba ambaye ni mgwizi halii.

Anayetaka kufanikiwa hufanya kazi yake kimya bila kujitangaza.

Scheven 328

Sistaajabu kunuka baada ya kuoza.

Mtu aliyeharibu sifa yake asishangae watu wakiacha kumheshimu.

Scheven 329

Taa ya muwanga huzimwa ni kope.

Jambo dogo lisiloshughulikiwa linaweza kumwangusha hata mtu mkubwa.

Scheven 330

Tawala ngumi linda ulimi.

Jizuie usimpige mtu wala usiseme maneno ya kuumiza; kujitawala huepusha ugomvi.

Scheven 330

Tazama ng'ambo usiyatazame maji uvukapo mto.

Ukiwa na lengo, lielekee bila kukatishwa tamaa na vikwazo vidogo njiani.

Scheven 331

Tembelea mkongoja mtanguzi akiteleza.

Ukiona aliyekutangulia ameteleza, jifunze kwake na uchukue tahadhari.

Scheven 332

Tenda unavyowaza.

Timiza mipango yako kama ulivyoiandaa bila kusitasita.

Scheven 333

Tikiti baya li shambani mwako.

Tatizo au tabia mbaya iliyo karibu nawe iondolewe kabla haijaharibu mengine.

Scheven 334

Tufuate nyama kwa damu.

Fuata dalili zilizopo kwa makini, nazo zitakufikisha kwenye lengo lako.

Scheven 335

Tukimbie wanapotembea.

Wanaotaka kuwafikia waliotangulia lazima waongeze bidii na kasi zaidi yao.

Scheven 336

Tulie wanapofurahi.

Maadui wanaposherehekea, ni wakati wa kujihadhari zaidi.

Scheven 337

Twaishi kwa matendo si kwa miaka.

Thamani ya maisha hupimwa kwa matendo mema, si kwa wingi wa miaka.

Scheven 338

Udongo upate uli maji.

Mfundishe mtoto au mwanandoa mpya mapema wakati bado yu tayari kufundishika.

Scheven 339

Ufa hazamisha merikebu.

Kasoro ndogo isiyorekebishwa inaweza kuleta maangamizi makubwa.

Scheven 340

Ufanye kilalo mtoto angali mzima.

Pia Ufanye ulalo mtoto angali mzima.

Zuia ajali kabla haijatokea badala ya kungoja madhara yafike.

Scheven 341

Ujana ni moshi: ukenda, hauji.

Pia Ujana ni maji ya moto, hayakawii kupoa.

Ujana ukipita haurudi, kwa hiyo utumie vizuri ungali nao.

Scheven 342

Ujana unapita sawa na upepo.

Muda wa ujana ni mfupi na hupita haraka bila mtu kutambua.

Scheven 343

Ukifumba jicho, tega sikio.

Pia Ukivimba jicho, tega sikio.

Ukikosa njia moja ya kujua mambo, tumia nyingine ili usipitwe.

Scheven 344

Ukilala nje yanapita.

Usipokuwepo na kufuatilia mambo, mengi yatakupita bila wewe kujua.

Scheven 346

Ukiona tembo, hutapata hasara: lakini ukiona siafu utapata.

Hatari kubwa huonekana na kuepukwa, lakini ndogo ndogo ndizo zinazomdhuru mtu asiye makini.

Scheven 347

Ukipanda mvule, uvumilie matone yake.

Pia Ukipanda mlumba, uvumilie matone yake. · Ukipanda mvumo, uvumilie jongoo.

Ukichagua jambo lenye faida, kubali pia usumbufu unaoambatana nalo.

Scheven 348

Ukipata, kinyakua.

Ukipata kitu chenye manufaa, kishike kwa nguvu usikiachie.

Scheven 349

Ukipenda karanga, upakatie kikalangio.

Ukitaka kitu, jishughulishe mwenyewe badala ya kutegemea wengine wakuletee kila kitu.

Scheven 350

Ukitaka kubugia unga, uwe na mate ya kutosha.

Kabla ya kuanza jambo, hakikisha una uwezo na vifaa vinavyohitajika.

Scheven 351

Ukitaka kumshinda panya, mnyime chakula.

Njia ya kumshinda adui ni kumkatia kile kinachompa nguvu.

Scheven 352

Ukitaka kuzuia simba wasiingie mjini, fuga mbwamwitu.

Weka ulinzi unaofaa mapema ili kuzuia hatari kubwa isikufikie.

Scheven 353

Ukitazama nyuma sana, unaweza kurudi nyuma.

Kukaa sana katika mawazo ya yaliyopita kunaweza kukuzuia kusonga mbele.

Scheven 355

Ukitembea na macho angani, utajikwaa mguu.

Anayeota ndoto za mbali bila kuangalia hali halisi iliyo mbele yake hujikwaa.

Scheven 356

Ukitoka alfajiri, ujue kupania.

Jiandae kulingana na mazingira utakayokutana nayo ili usiathirike.

Scheven 357

Ukivishwa kilemba na mfalme fidra vizuri.

Ukisifiwa na mkubwa, onyesha juhudi zaidi ili ustahili sifa hiyo.

Scheven 358

Ukiwa na kichwa uwe na fikara.

Akili uliyopewa itumie kufikiri kabla ya kutenda.

Scheven 359

Ukiwaona wenzako wakikimbia na wewe ukimbie.

Wenzako wakionyesha dalili za hatari, usisubiri kuuliza; chukua tahadhari pamoja nao.

Scheven 360

Umechelewa, mchana si alfajiri.

Nafasi ya mapema ikishapita, aliyechelewa hawezi kuirudisha.

Scheven 361

Umwonapo jumbe, ndipo unapomwamkia.

Tumia nafasi pale inapojitokeza; ukimwona mwenye uwezo, mweleze haja yako.

Scheven 362

Unapofikiri uko salama uko hatarini.

Kujiona salama kupita kiasi huleta uzembe unaomwingiza mtu hatarini.

Scheven 363

Ungapiga teo, mtama waliwa.

Anayesitasita kuchukua hatua hupata hasara ambayo angeweza kuizuia.

Scheven 364

Usiende bila kuuliza.

Kabla ya kutekeleza jambo, hakikisha unajua sababu na lengo lake.

Scheven 365

Usikawie kuloga, usiku unaingia.

Unalokusudia kulitenda, litende mapema kabla mwingine hajakutangulia.

Scheven 366

Usione kwenda mbele, kurudi nyuma si kazi.

Pia Usione kwenda mbele, kurudi si kazi.

Usijivune kwa kupanda cheo au mali, kwa kuwa kurudi katika umaskini ni rahisi.

Usipoziba ufa, utajenga ukuta.

Kosa dogo lisiporekebishwa mapema huleta hasara kubwa baadaye.

Usistaajabie yasiyokuwapo, staajabia yaliyopo.

Elekeza akili yako kwenye mambo halisi ya sasa badala ya yasiyotokea.

Scheven 369

Utauma kumi, usipate kimoja.

Asiyejali mapema mwishowe hujuta sana bila kupata chochote.

Scheven 370

Utegemee mgomba ungali wima.

Shughulikia mambo yako wakati bado yanaweza kuokolewa, kabla haijachelewa.

Scheven 371

Vunja dari uezeke paa.

Weka kipaumbele kwa jambo la msingi hata kama itabidi kuacha jingine kwa muda.

Scheven 372

Vunja mifupa wakati ungali na meno.

Pia Vunja mifupa ungali na meno.

Fanya kazi ngumu ungali na nguvu, kwa sababu uwezo hupungua siku zinavyokwenda.

Scheven 373

Vuta kikoi cha mkuu ukisahauliwa.

Ukisahauliwa, jikumbushe kwa wenye mamlaka na ueleze shida yako.

Scheven 374

Wakati hauna saburi.

Muda haumngojei mtu; tumia nafasi kabla haijapita.

Scheven 375

Wakati hujazi mwenye kuwahi.

Pia Wakati hujaza mwenye kuwahi.

Fursa huwapendelea wale wanaowahi na kuchangamka.

Scheven 376

Wakati wa heri sasa, sasa! Fanya mambo sasa!

Usiahirishe mambo; wakati bora wa kutenda ni sasa hivi.

Scheven 376

Wakilia tutacheka.

Maadui wakiwa katika huzuni, nasi tujihadhari tusije tukashtukizwa kwa furaha ya mapema.

Scheven 377

Wakutanguliao chanoni hukuzidi tonge.

Wanaowahi hufaidika zaidi kuliko wanaochelewa.

Scheven 378

Walalapo tukeshe.

Wengine wakipumzika, tuendelee kuwa macho na kujibidiisha bila kuridhika mapema.

Scheven 379

Watu wengi hukutunza, watakwamba kisa pia.

Jihadhari na mwenendo wako kwa kuwa watu wengi wanakutazama na watakusimulia.

Scheven 379

Ya tanaki si ya tundwi.

Kilicho cha muda hakilingani na kilicho thabiti nyumbani, kama mke wa ndoa ukilinganisha na mapenzi ya kupita.

Scheven 380

Yaliyopita yamepita, yaliyosalia kitupe cha mongo.

Yaliyopita tuyaache nyuma na tuelekeze nguvu zetu kwenye yaliyo mbele.

Scheven 381

Yatakapo mkutia mwenye njaa hujutia.

Asiyejiwekea akiba hujuta shida inapomfikia bila chochote mkononi.

Scheven 381

Zamani hairudi.

Siku zilizopita hazirudi, kwa hiyo jifunze kuishi na hali ya sasa.

Scheven 382

Ziba mwanya usipite panya.

Rekebisha udhaifu mdogo mapema kabla haujaruhusu madhara makubwa kuingia.

Scheven 383

Endelea kusoma