Methali ya Kiswahili
Siati huru nikiwiwa.
Maana kwa kifupi
Mtu mwenye deni anapaswa kwanza kulipa anachodaiwa kabla ya kutoa mali yake kwa ukarimu.
Ufafanuzi wa methali
Methali hii inatoka katika jamii ya pwani ya karne ya kumi na tisa, wakati utumwa ulikuwepo na kumwacha mtumwa huru kulihesabiwa kuwa tendo la wema. Siati maana yake ni siachi, huru ni mtu aliye huru, na Taylor anatafsiri nikiwiwa kuwa nikiwa na deni: msemaji anasema hamwachi huru mtumwa wake wakati bado anadaiwa. Taylor anaeleza fundisho lake kuwa haki hutangulia ukarimu. Leo funzo lake ni kwamba mtu hapaswi kutoa kwa ukarimu mali ambayo kwa haki ni ya wale wanaomdai.
Hutumiwa lini?
Unapomkumbusha mtu kwamba kulipa madeni yake kunatangulia kugawa zawadi au misaada.
Mfano wa matumizi
Zuhura alitaka kuchangia shilingi elfu ishirini kwenye sherehe ya harusi ya jirani, ingawa bado alikuwa na deni la duka la mtaani. Mumewe alimshauri alipe deni kwanza, kisha achangie kadiri atakavyoweza.