Methali za umaskini na utajiri

Methali hizi zinazungumzia hali ya maskini na tajiri, jinsi mali inavyobadilisha heshima, urafiki na haki kati ya watu. Zinafundisha kwamba utajiri haudumu, kwamba heshima na moyo mwema ni bora kuliko mali, na kwamba aliyepata asimsahau asiye nacho. Hutumika kuonya, kufariji wanyonge na kuwakumbusha matajiri unyenyekevu.

122 methali6 zina ukurasa kamiliMkusanyiko wa Albert Scheven

Methali 122, kwa mpangilio wa alfabeti.

Aliye na vyake – haachi.

Mtu mwenye mali yake mwenyewe huitunza na kuishikilia, wala haiachi ipotee ovyo.

Scheven 3806

Aliyetota, hajui kutota.

Pia Aliyetota katota, hajui kutota.

Aliyezoea ukata kabisa hauhisi tena uzito wa umaskini kama yule aliyepoteza vyote ghafla.

Scheven 3807

Ardhi ndiyo mali, hakuna itokayo angani.

Utajiri wa kweli hutokana na ardhi na kazi juu yake; hakuna riziki inayoshuka tu kutoka juu.

Scheven 3808

Asio mali, hasidi wa mwenye mali.

Pia Asio mali, adui wa mwenye mali.

Mara nyingi maskini humwonea wivu tajiri, na hivyo pengo la mali huzaa chuki kati yao.

Scheven 3809

Asiye chakula ana kitoweo.

Hakuna mtu aliyekosa kila kitu; hata maskini ana kipawa au baraka nyingine kama afya, akili au mtoto.

Scheven 3810

Asiyekuwa na wake ana mungu.

Hata mtu asiye na chochote hajasahauliwa, kwa kuwa Mungu bado yuko pamoja naye.

Scheven 3811

Cha kipofu kimo mkononi mwake.

Mali ya kweli ya mtu ni ile aliyoishika mkononi, si ile anayoiahidiwa au kuiona kwa mbali.

Scheven 3812

Cha kipofu kimo tumboni mwake.

Kwa mnyonge, kitu chake hasa ni kile alichokwisha kula; vingine vyote vinaweza kunyang'anywa.

Scheven 3813

Changu ni bora kuliko chetu.

Mali ya mtu binafsi ni bora kwake kwa sababu anaitumia apendavyo; husemwa na wasiopenda mali ya pamoja.

Scheven 3814

Changu si chetu kamili.

Kilicho changu binafsi hakiwezi kuhesabiwa kuwa mali ya wote kikamilifu.

Scheven 3815

Cheza mwenye mali, usicheze na mali.

Pia Cheza na mwenye mali, usichezee mali.

Unaweza kufurahi na tajiri, lakini usidharau mali yake wala maoni yake.

Scheven 3816

Dau la mnyonge haliendi joshi.

Pia Dau la mnyonge halendi joshi. · La mnyonge halendi joshi, na likenda joshi litazama. · La mnyonge haliendi joshi, na likienda joshi litazama. · Dau la mnyonge haliendi joshi, likienda joshi ni mungu kupenda. · Joshi la mnyonge haliendi vema mpaka mungu akipenda. · Jahazi ya mkata haiendi joshi.

Maskini hawezi kushindana na wenye uwezo; mambo yake huenda polepole na hufanikiwa tu kwa neema ya Mungu.

Scheven 3817

Dirishani upendo huruka, umaskini uvukapo kizingiti.

Ufukara ukiingia nyumbani, mapenzi mara nyingi hupungua na kutoweka.

Scheven 3818

Fedha fedheha.

Pesa zinaweza kumletea mtu aibu akizitafuta au kuzitumia vibaya.

Scheven 3819

Fedha hufaa kama taa.

Fedha ikitumika kwa hekima na kwa mema huwa mwanga unaomwongoza mtu, hapa duniani na kwa Mungu.

Scheven 3820

Fedha huzaa fedha.

Pia Fedha huchuma fedha. · Fedha hufua fedha.

Ili kupata pesa zaidi unahitaji mtaji; fedha ikitumika kwa busara huleta faida.

Scheven 3821

Fedha ilivunja nguu, na milima ikalala.

Pia Fedha ilivunja nguu, milima ikalala. · Mali ilivunja nguu, na milima ikalala. · Fedha huvunja nguvu na milima ikalala. · Kitu kilivunja nguu milima ikalala.

Pesa ina uwezo mkubwa; hulainisha hata mambo magumu kama milima na kuepusha matumizi ya nguvu.

Scheven 3822

Fukuto lamzuia mwenye nyumba asiingie.

Vitu vikizidi kupita kiasi humzuia hata mwenyewe kuvifaidi.

Scheven 3823

Fundi hana chombo.

Mara nyingi fundi hukosa vitu vya kazi yake mwenyewe kwa sababu huuza au kutoa kila anachokitengeneza.

Scheven 3824

Ganda la mua la jana, chungu kaona kivuno.

Pia Ganda la mua, chungu kaona kivuno.

Kitu ulichokitupa kinaweza kuwa neema kubwa kwa mwingine, kwa hiyo usidharau cha zamani.

Scheven 3825

Gari la maskini ni miguu yake.

Maskini hana usafiri isipokuwa miguu yake; hutegemea nguvu zake mwenyewe.

Scheven 3826

Hadhi bora kuliko mali.

Kuheshimika kuna thamani kubwa kuliko utajiri wowote.

Scheven 3827

Hakuna aliye mdogo wa mwisho kabisa.

Hata ukijiona mnyonge kiasi gani, yupo mwingine aliye katika hali duni kuliko wewe.

Scheven 3828

Hana asili wala fasili.

Pia Hana asili wala fadhili.

Husemwa juu ya mtu asiye na ukoo wa kutajika, cheo, wala watu wa kumsaidia.

Scheven 3829

Hana habari yoyote, mke wala dume.

Pia Hawafai neno lolote, jike wala dume. · Hakuja na chochote, hakuja na make wala maume.

Husemwa juu ya mtu asiye na kitu chochote cha kuonyesha wala msaada kutoka kwa yeyote.

Scheven 3830

Heshima ni bora kuliko mali.

Kuthaminiwa kama binadamu ni bora kuliko kumiliki utajiri mwingi.

Scheven 3831

Hindi ndiko kwenye nguo, na waendao tupu wako.

Pia Hindi kwa wafuma nguo, na waendao tupu wako.

Utajiri na umaskini hukaa pamoja; hata palipo na wingi wa vitu wapo wanaokosa.

Scheven 3832Soma maana kamili

Hohehahe jungu la mavi na mkorogwe.

Pia Hahehohe jungu la mavi na mkorogwe.

Ufukara uliokithiri ni hali mbaya na chafu kama lundo la uchafu linalonuka.

Scheven 3833

Huwapatapi wendani mtu akiwa fukara?

Mtu akiwa maskini hukosa marafiki wa dhati, kwa kuwa wengi humkimbia.

Scheven 3834

Jibwa lililo na njaa halichezi na lililo na shibe.

Mwenye shida hawezi kuwa na furaha pamoja na aliyeshiba; hali zao hutofautiana mno.

Scheven 3835

Jicho la mkosi halioni, likiona haliangazi.

Mtu mwenye bahati mbaya haoni mema, na hata akiyaona hayamfurahishi kikamilifu.

Scheven 3836

Kapera hapiki kombe mpaka mwaka wa mavuno.

Mnyonge asiye na msaada hula vizuri tu wakati wa neema; siku nyingine huishi kwa kubana.

Scheven 3837

Kidege hakina nyumba, nyumba yake mti.

Husemwa juu ya mtu aliye taabuni asiye na makao ya kudumu, anayehamahama kama ndege tawini.

Scheven 3838

Kija maskini kwenu karamuni, umpe sahani na chakula ndani, na ndani taama ale kwa salama.

Maskini akifika kwenye sherehe yako mkaribishe, mpe chakula na mahali pa kula kwa amani.

Scheven 3839

Kikubwa hakitakula kidogo.

Weka akiba na uishi kwa kiasi; kidogo unachoongeza hakipotei ndani ya akiba kubwa.

Scheven 3840

Kongoni kwenye mtego hanuki mtegaji.

Mwenye shida hufurahia anachopata hata kama si kizuri kabisa.

Scheven 3841

Kuchunga na peku ni kukosa ungo.

Mtu anayetumia kifaa kibovu au kuvaa nguo chakavu hufanya hivyo kwa sababu amekosa kilicho bora.

Scheven 3842

Kukosa si ila.

Kutokuwa na kitu si kosa wala aibu; hakuna anayepaswa kulaumiwa kwa umaskini wake.

Scheven 3843

Kuku wa mkata hatagi, na angetaga haangui, na akiangua halei, na akilea hutwaliwa na mwewe.

Pia Kuku wa mkata hutaga. Wataka atage la bata? Kuku huyu si mwongo?

Kwa maskini mambo huonekana kuharibika kila hatua, ingawa wengine hujibu kwamba hata maskini hupata kiasi chake.

Scheven 3844

Kuombaomba mkono unakuwa kipawa.

Pia Kuombaomba mkono utachongoka.

Kuzoea kuomba kila mara humharibu mtu na kumfanya tegemezi daima.

Scheven 3845

Kwa mnyonge hakuna haki.

Mara nyingi mtu asiye na uwezo hukosa haki mbele ya wenye nguvu.

Scheven 3846

Kwendako mwinyi kwarudi mwinyi.

Pia Kwendako wema hurudi wema.

Unachokitoa ndicho kinachokurudia; ukitenda mema utarudishiwa mema.

Scheven 3847

Kwetu kuzuri.

Nyumbani ni mahali pazuri kuliko popote pengine, hata kama ni pa unyonge.

Scheven 3848

Maji mafu, na mvuvi kavu.

Pia Maji mafu, mvuvi kavu.

Wakati wa maji kupwa mvuvi hukosa samaki; riziki hutegemea majira, na wakati mbaya huleta ukata.

Scheven 3849

Mali mengi adui wengi.

Utajiri mkubwa huvuta maadui na wenye wivu wengi.

Scheven 3850

Mali ni agizo la mungu.

Kutajirika hutegemea mpango wa Mungu; si kwa juhudi za mtu peke yake.

Scheven 3851

Mali ya macho haifungi mtumba.

Utajiri unaouona kwa wengine hauwezi kukujazia mzigo wako; cha mtu mwingine si chako.

Scheven 3853

Mali ya yeye mpe yeye.

Kila mtu apewe kilicho chake halali bila kudhulumiwa.

Scheven 3854

Mali, vuli.

Mali humkinga mtu kama kivuli kinavyomkinga na jua kali.

Scheven 3852

Mapenzi ya maskini hayaonekani.

Maskini hukosa njia ya kuonyesha upendo wake kwa zawadi, hivyo mapenzi yake hayaonekani kwa urahisi.

Scheven 3855

Mapesa hutengeneza mapesa.

Mwenye pesa nyingi ana nafasi ya kuzalisha pesa zaidi kuliko asiye na mtaji.

Scheven 3856

Mashua ya maskini imeshazama mtoni.

Mipango ya maskini mara nyingi hushindwa hata kabla ya kuanza.

Scheven 3857

Maskini akipata, matako hulia mbwata.

Pia Kupata kwa limbukieni matako hulia pwata. · Aliyepata fedha hutaka kuiliza.

Mtu aliyekosa kwa muda mrefu akipata kitu hufurahi kupita kiasi na kujionyesha kwa wote.

Scheven 3858

Maskini hana miko.

Shida humlazimisha mtu kuacha miiko na desturi; mwenye njaa hula chochote apatacho.

Scheven 3859

Maskini hana ndugu.

Pia Maskini hana rafiki.

Asiye na cha kugawa hukosa ndugu na marafiki, kwa kuwa watu humkwepa.

Scheven 3860

Maskini hohehahe, hana mbele wala nyuma.

Pia Wanijua ni mkata sina mbele, sina nyuma. · Hana mbele wala nyuma. · Huna mbele wala nyuma.

Fukara kabisa hana pa kuegemea wala pa kutarajia msaada, wala nyuma wala mbele.

Scheven 3861Soma maana kamili

Maskini kama wanamaji wa bwana muyaka.

Husemwa juu ya watu maskini kupindukia, kama ndugu fukara aliowachukua Muyaka chomboni mwake.

Scheven 3862

Maskini mtu kwao ugeni si kitu chema.

Aliye maskini hata nyumbani kwao ataumia zaidi akienda ugenini; ni heri abaki kwao.

Scheven 3863Soma maana kamili

Maskini ndiye awe tajiri.

Hali ya mtu hubadilika; maskini wa leo anaweza kuwa tajiri wa kesho.

Scheven 3864

Maskini ni mtoto wa kwale: ukimleta mjini, anarudia porini.

Methali hii ya zamani inadai kwamba maskini hawezi kuzoea maisha ya juu; hurudia mazoea yake ya awali.

Scheven 3865

Maskini si yule tu ambaye hana, pia yule ambaye anacho, lakini anataka zaidi.

Umaskini si kukosa tu; mtu mwenye tamaa isiyoisha pia ni maskini moyoni.

Scheven 3866

Maskini yoyote asemayo ni makosa.

Maneno ya mnyonge hayasikilizwi; watu huona kila asemalo kuwa kosa.

Scheven 3867

Mbalamwezi taa ya maskini.

Asiye na uwezo wa kununua mafuta ya taa hutegemea mwanga wa mwezi; maskini hufaidi vya bure.

Scheven 3868

Mbuzi wa maskini hazai, na akizaa huzaa tasa.

Hata maskini akipata mali kidogo, haiongezeki haraka kama ya tajiri.

Scheven 3869

Mfinyanzi hulia gaeni.

Pia Mfinyanzi analifikia gae.

Mara nyingi fundi hukosa kufaidi ufundi wake mwenyewe, kama mfinyanzi anayekula kwenye kipande cha chungu.

Scheven 3870

Mfinyanzi hupika kwa vigae.

Anayewatengenezea wengine vitu vizuri mara nyingi hutumia vibovu nyumbani kwake.

Scheven 3871

Mkata haisi kula na mkwasi, akianza kula swi hulia kichwani.

Pia Mkata haisi kula na mkwasi.

Ni vigumu kuacha mazoea ya zamani; watu wa hali tofauti hawaendani kwa urahisi.

Scheven 3872

Mkata hana kinyongo.

Pia Mtarazaki hana kinyongo. · Nisimbulie unipe, mkata hana kinyongo. · Mtashi hana kinyongo ajapowaswa hakomi. · Mtashi hana haya.

Mwenye shida hawezi kuchagua wala kuweka kinyongo; hukubali chochote na kuvumilia maneno makali.

Scheven 3873Soma maana kamili

Mkata hapendi mwana.

Pia Maskini hapendi mwana.

Maskini hukosa njia ya kuonyesha upendo kwa watoto wake kwa zawadi, hivyo huonekana kana kwamba hawapendi.

Scheven 3874Soma maana kamili

Mkata hapiki kuku, mpaka mwaka wa sotoka.

Maskini hula kitoweo kizuri tu pale kinapokaribia kupotea bure, kama kuku wakati wa ugonjwa wao.

Scheven 3875

Mkata hendi mkele, na angenda mkele, akipakia jahazi mtele tele, hurudi na upele.

Ni vigumu sana kwa maskini kuinua hali yake; hata akijitahidi, huishia na hasara.

Scheven 3876

Mkosa jembe halimi.

Asiye na zana hawezi kuzalisha, hivyo umaskini huzaa umaskini zaidi.

Scheven 3877

Mkosa kitoweo humangiria.

Asiye na mboga hula chakula kikavu; mtu hutumia kile alichonacho.

Scheven 3878

Mkosefu wa mali si maskini.

Kukosa fedha si sawa na kuwa maskini; mtu anaweza kuwa tajiri kwa mambo mengine.

Scheven 3879

Mnyonge hana jamaa.

Pia Maskini hana ndugu.

Mtu asiye na uwezo huachwa na ndugu zake na hukosa wa kumsaidia.

Scheven 3880

Mnyonge kama kinda la ndege.

Husemwa juu ya mtu dhaifu asiyejiweza, anayetegemea wengine kama kifaranga kiotani.

Scheven 3881

Mnyonge na kiko chake.

Kila maskini ana shida zake mwenyewe anazozibeba kimya kimya.

Scheven 3883

Mnyonge, msonge.

Methali hii inaonyesha jinsi wenye nguvu wanavyopenda kumkandamiza mnyonge kwa sababu hana wa kumtetea.

Scheven 3882

Msafiri maskini ajapokuwa sultani.

Pia Msafiri awapo sultani ni maskini.

Safarini hata mkubwa huwa mnyonge, kwa kuwa yuko mbali na mali na watu wake.

Scheven 3884

Mshairi yu fakiri.

Washairi mara nyingi huishi maisha ya kiasi bila mali, lakini wanastahili heshima kwa hekima yao.

Scheven 3885

Msi chake mwenda zake.

Asiye na mali hutengwa na kuachwa ajiendee peke yake.

Scheven 3886

Mtu akikosa mali hawi mtu mbele ya watu.

Jamii mara nyingi humthamini mtu kwa mali yake, na asiye nayo hudharauliwa.

Scheven 3887

Mtu akiwa na pesa, utamjua kwa mwendo wake.

Mwenye fedha hujulikana kwa jinsi anavyojibeba na kutembea kwa majivuno.

Scheven 3888

Mtumaini mahari ya dadake hufa mseja.

Anayetegemea mali ya wengine badala ya juhudi zake hatimizi mahitaji yake.

Scheven 3889

Mwenye chake hawezi kukitupa.

Pia Mwenye lake haachi.

Kilicho cha asili ya mtu, kama tabia au kasoro, hakiwezi kutupwa; hudumu naye.

Scheven 3890

Mwenye kupata asimsahau asiyepata.

Aliyebahatika kupata mali amkumbuke na kumsaidia yule aliyekosa.

Scheven 3891

Mwenye mali ndiye mkosa mali.

Tajiri mara nyingi huona bado anakosa, kwa kuwa tamaa ya mali haina mwisho.

Scheven 3892

Mwenye njaa haamkuliwi.

Pia Mwenye njaa hasalamiwi.

Asiye na kitu hatembelewi wala kusalimiwa, kwa sababu watu hawaoni watakachopata kwake.

Scheven 3893

Mzoea punda hapandi farasi.

Aliyezoea maisha ya kawaida hujisikia vibaya katika mazingira ya anasa na utajiri.

Scheven 3894

Ndege za mwituni wapita za nchi kavu kulia.

Wenye wingi mara nyingi hulalamika kuliko wenye kidogo.

Scheven 3895

Ng'ombe wa maskini hazai mapacha.

Bahati njema na ziada mara chache humfikia maskini.

Scheven 3896

Ng'ombe wa mnyonge hazai, na akizaa ndama wake hukanyagwa na ng'ombe wa mkubwa.

Pia Mbuzi wa maskini hazai.

Mali ya mnyonge haistawi, na hata ikistawi huharibiwa na wenye nguvu.

Scheven 3897

Ni rahisi kupata fedha na siyo kuzitunza.

Kupata pesa ni jambo moja, lakini kuzihifadhi kunahitaji nidhamu kubwa zaidi.

Scheven 3898

Nondo hana nguo za heshima.

Pia Nondo hana nguo shima.

Husemwa kama udhuru na mtu asiye na nguo nzuri anapofika mbele ya watu.

Scheven 3899Soma maana kamili

Nta si asali, nalikuwa nazo si uchunga.

Pia Nta si asali, nilikuwa nazo, si akiba.

Kujivunia mali uliyokuwa nayo zamani hakufai; kinachohesabika ni kile ulicho nacho sasa.

Scheven 3900

Pele hupewa msi kucha.

Matatizo mara nyingi humpata yule asiye na uwezo wa kuyakabili.

Scheven 3901

Pesa ni sabuni ya moyo.

Fedha humtuliza na kumfurahisha mtu, huondoa wasiwasi moyoni kama sabuni inavyoondoa uchafu.

Scheven 3902

Rahisi kuishi kama maskini, vigumu kujifanya tajiri.

Kujikimu kwa kidogo ni rahisi kuliko kujitajirisha au kujionyesha tajiri bila kuwa nacho.

Scheven 3903

Si aswili utajiri, ni tunu hutunukiwa.

Utajiri si haki ya kuzaliwa nayo bali ni zawadi ambayo mtu hupewa, kwa hiyo asiitumie kwa kiburi.

Scheven 3904

Siku ya utajiri, kumbuka siku ya umaskini.

Wakati wa neema jiwekee akiba na ukumbuke kwamba siku za shida zinaweza kurudi.

Scheven 3905

Simba akikosa nyama hata majani hujilia.

Pia Simba kuzuiliwa nyama kula mayani.

Mtu aliyezidiwa na shida hufanya lolote ili aishi, hata jambo asilolizoea.

Scheven 3906

Tajiri huwa fakiri.

Utajiri haudumu milele; aliye tajiri leo anaweza kufilisika kesho.

Scheven 3907

Tajiri na maliye, maskini na mwanawe.

Kama tajiri anavyoshikamana na mali yake, ndivyo maskini anavyoshikamana na mtoto wake; kila mmoja hukipenda alicho nacho.

Scheven 3908

Ufukara si kilema, bali pambo la dunia.

Kuwa maskini si aibu wala ulemavu; ni sehemu ya maisha ya dunia hii.

Scheven 3909

Ukata ukimpata kiumbe hukata.

Umaskini ukimkumba mtu humuumiza vikali na kumbana pande zote.

Scheven 3910

Ukivaa majani, waliwa na mbuzi.

Ukijishusha na kujidharau, wengine watakudharau zaidi.

Scheven 3911

Ukulivu huvuta ufukara.

Uvivu na uzembe humpeleka mtu kwenye umaskini.

Scheven 3912

Umaskini hauna huruma.

Ufukara ni mgumu; humtesa mtu na kumnyima hata uwezo wa kuwasaidia wengine.

Scheven 3913

Upele hupewa wasio kucha.

Pia Upele huwapata waso kucha.

Shida mara nyingi huwaangukia wale wasio na njia ya kujisaidia.

Scheven 3914

Usicheze na mali, cheza na mwenye mali.

Pia Usicheze mali, cheza na mwenye mali.

Unaweza kuwa karibu na tajiri, lakini usiichezee mali yake.

Scheven 3915

Usiwanyonye wanyonge, ukategemea matajiri.

Usiwadhulumu maskini kwa matumaini ya kujitajirisha.

Scheven 3916

Utajiri ni kivuli.

Mali ni starehe ya muda tu; inaweza kutoweka ghafla kama kivuli.

Scheven 3917

Utajiri ni moyo.

Utajiri wa kweli ni moyo wa kujali na kushirikiana na wengine katika raha na shida.

Scheven 3918

Vundo la kinyesi ni malazi ya bata.

Usimdharau maskini kwa malazi au chakula chake duni; kila mmoja hukaa pale maisha yalipomweka.

Scheven 3919

Vya wageni vinaliwa na kipofu.

Mwenye shida hawezi kuchagua; hupokea chochote kinachowekwa mbele yake.

Scheven 3920

Wa stara hafumbuki, wa mbili havai moja.

Pia Wa stara hasumbuki, wa mbili havai moja. · Wa mbili havai moja. · Wa stara hazumbuki. · Wa sitara hafumbuki, wa mbili havui moja.

Mtu mwenye heshima na akiba ya kutosha haaibiki kirahisi, na aliyezoea neema harudi nyuma kwa urahisi.

Scheven 3921

Walo wakinuka vumba, leo wako ambarini.

Hali za watu hubadilika; waliokuwa duni jana leo wanaweza kuwa katika neema.

Scheven 3922

Wavaji mvae! Sisi tutavaa kama maiti.

Huonyesha uchungu na wivu wa maskini wanapowaona matajiri wakijipamba kwa nguo nzuri.

Scheven 3923

Wingi si hoja.

Pia Wingi siyo hoja.

Kuwa na vitu vingi si lazima kutimize haja; ubora ni muhimu kuliko wingi.

Scheven 3924

Ya mkiwa haiti, na ikita hupapata.

Shughuli za maskini mara nyingi hazileti faida, na zikileta ni kwa bahati tu.

Scheven 3925

Ya mkiwa haizai nyike.

Ni vigumu kwa maskini kuondokana na umaskini kwa sababu mali yake haiongezeki.

Scheven 3926

Yote utaweza, ukiwa na feza.

Mwenye pesa huweza kufanya mambo mengi ambayo asiye nayo hawezi.

Scheven 3927

Endelea kusoma