Methali za tamaa

Methali hizi zinaonya juu ya tamaa, pupa, husuda na ubinafsi. Zinafundisha kuridhika na kilichopo, kupokea kidogo kilicho mkononi kuliko kungoja ahadi, na kuwaachia wengine kile tusichokihitaji. Hutumiwa kumwonya mtu asiyetosheka au anayewanyima wenzake.

101 methali3 zina ukurasa kamiliMkusanyiko wa Albert Scheven

Methali 101, kwa mpangilio wa alfabeti.

Alaye peke hufa peke yake.

Asiyewashirikisha wengine baraka zake atabaki peke yake wakati wa shida.

Scheven 2482

Amechagua nazi akapata dafu.

Mtu asiyeridhika akichagua kupita kiasi huishia kupata kilicho duni kuliko alichokuwa nacho.

Scheven 2483

Anayekuwapo penye mgawo asijitandikie sahani.

Pia Anayekuwapo penye mgawo asijitandikie jani.

Unapokuwapo wakati wa kugawana, usionyeshe pupa, kwa kuwa tamaa haipendezi mbele ya watu.

Scheven 2484

Atokeapo mtoto wa fuko, mshike, japo wawinda fuko.

Usidharau faida ndogo inayokujia ukingoja kubwa; kidogo kilichopo ni bora kuliko kukosa.

Scheven 2485

Baniani mbaya, kiatu chake dawa.

Methali hii ya zamani ina mtazamo hasi juu ya jamii fulani; maana yake ni kwamba mtu anaweza kumchukia mwenzake lakini bado akatamani mali yake.

Scheven 2486

Bata mtaga mayai usimchinje kwa tamaa ya wingi.

Usiharibu chanzo cha faida ya kudumu kwa tamaa ya kupata mengi kwa haraka.

Scheven 2487

Cha wenyewe huliwa na wenyewe.

Husemwa juu ya watu wanaogawana mali yao wao kwa wao tu bila kuwashirikisha wengine.

Scheven 2488

Chanda ukipewa usikimeze chote.

Pia Ukipewa shubiri usichukue pima. · Ukipewa shubiri usitake reale.

Ukipewa kidogo, shukuru wala usitamani kuchukua zaidi ya ulichopewa.

Scheven 2489

Changu chetu, chako chako.

Hukemea mtu mbinafsi anayetaka vya wengine viwe vya wote huku vyake akivibana.

Scheven 2490

Fuata nyuki ukafe mzingani.

Tamaa ikizidi inaweza kumpeleka mtu kwenye maangamizi.

Scheven 2491

Hasadi yaua.

Wivu ni sumu inayomwangamiza mwenye nao na kuharibu mahusiano.

Scheven 2491

Hasidi mpishe njia apite.

Mtu mwenye husuda mwache apite zake, kwa kuwa hatakuwa rafiki yako wa kweli.

Scheven 2492

Heri kenda shika, kuliko kumi nenda uje.

Pia Heri kenda shika, kama kumi nenda uje. · Moja shika si kumi uje. · Moja shika kumi hutapata.

Ni bora kupokea kidogo sasa kuliko kungoja kikubwa ambacho huenda kisije.

Scheven 2493

Heri moja mkononi, kama kumi mwituni.

Kitu kidogo ulicho nacho mkononi kina thamani kuliko vingi visivyo na hakika.

Scheven 2494

Heri twaa kama inshallah utapata.

Kupewa kitu sasa ni bora kuliko ahadi ya kupewa siku moja Mungu akipenda.

Scheven 2495

Hukuzidi pau wala ndakaka?

Humkumbusha mtu bahili au mkaidi kwamba hana cha ziada kuliko wenzake, hivyo asijione bora wala kubana kupita kiasi.

Scheven 2496

Husudi yaua kwa jicho la wivu.

Husuda ni hatari, kwani jicho la wivu linaweza kumdhuru mtu na hata kumwangamiza.

Scheven 2497

Imekuwa sisi kwa sisi.

Husemwa juu ya watu wanaojishughulikia wenyewe tu bila kuwajali wengine.

Scheven 2498

Inzi kufa juu ya kidonda si haramu.

Pia Inzi kufa juu ya kidonda si hasara. · Inzi kufia maji sio hasara.

Mtu anayeangamia kwa sababu ya kile alichokitamani mwenyewe amepata alichokitafuta.

Scheven 2499

Inzi kufia tuini si hasara.

Kufa katika kitu ulichokipenda hakuonekani kuwa hasara; tamaa humpeleka mtu hatarini bila kujali.

Scheven 2500

Jicho la hasidi huenda kila pembe.

Pia Jicho la hasidi huenda kila upande.

Mwenye husuda hutazama kila mahali akitamani vya wengine.

Scheven 2501

Jivu usilolilala usilipigie jibwa.

Usiwanyime wengine kitu usichokihitaji wala kukitumia wewe mwenyewe.

Scheven 2502

Joka kubwa halitemi.

Husemwa juu ya mtu mwenye tamaa anayepokea kila kitu bila kurudisha chochote.

Scheven 2503

Joka la mdimu linalinda watundao.

Pia Joka la mdimu halitundi wala halili, huwasa watundao na walao.

Husemwa juu ya mtu asiyetumia kitu lakini huwazuia wengine wasikifaidi.

Scheven 2504

Jumbe mroho hufilisi wenzake.

Kiongozi mwenye tamaa huwafukarisha watu anaowaongoza.

Scheven 2505

Kama una ngozi yenye kufa na mbaya, usitamani ngozi yenye mikia mirefu na mizuri.

Ridhika na ulicho nacho hata kikiwa duni, wala usitamani vilivyo bora vya wengine.

Scheven 2506

Kenda fumbata si kumi njoo kesho.

Pokea unachopewa sasa, hata kikiwa pungufu, kuliko kungoja ahadi ya kesho.

Scheven 2507

Kichache hakikutoshi, na kingi hakikulishi.

Mtu mwenye tamaa hatosheki kamwe, apewe kidogo au kingi.

Scheven 2508

Kidaku anakazana lakini umaskini haumtoki.

Mlafi anayetumia kila alicho nacho mara moja hubaki maskini hata akijitahidi vipi.

Scheven 2509

Kijaacho tele hutawanyika.

Kitu kikijazwa kupita kiasi humwagika; kulimbikiza kupita kipimo huleta hasara.

Scheven 2510

Kila mtaraji kingi hapati hata kimoja.

Anayetarajia makubwa kupita kiasi mara nyingi huishia kukosa kabisa.

Scheven 2511

Kimasomaso mwanangu usimwone.

Ni onyo kwa kijana ajiepushe na mtu mwenye husuda.

Scheven 2512

Kisicho chako usikitegemee.

Usiweke matumaini yako katika mali ya mtu mwingine.

Scheven 2513

Kitu kisichokufaa wewe wamzuwiliyani mtu kimfae?

Kama kitu hakikufai, hakuna sababu ya kumzuia mwingine asikitumie.

Scheven 2514

Kobe, unipe. Anasema, mkono ni mfupi! Lakini wanamwambia, twaa. Anakamata.

Husemwa juu ya mtu bahili anayekataa kutoa kwa visingizio lakini huwa mwepesi wa kupokea.

Scheven 2515

Kula nyingi si kushiba.

Hukemea mtu aliyepata sehemu yake lakini bado anataka zaidi.

Scheven 2516

Kunenepa kwako ni kukonda kwangu.

Faida ya mmoja inapotokana na hasara ya mwenzake, mmoja hustawi huku mwingine akiumia.

Scheven 2517

Kuomba msaada si kuiba.

Si aibu kuomba msaada; ni bora mara nyingi kuliko kuiba.

Scheven 2518

Kutaka ni mazoea.

Tamaa ni tabia inayojengeka; mtu mwenye nia thabiti anaweza kuiacha.

Scheven 2519

Kwa jirani nusu, kwako kunona.

Husemwa juu ya mtu mwenye majivuno anayedharau vya wengine na kutukuza vyake.

Scheven 2520

Madharau dogo hugutushwa na kubwa.

Anayedharau vitu vidogo mwishowe hukosa hata vikubwa.

Scheven 2521

Maiti mpenda kupewa.

Asiye na kitu ndiye mara nyingi hutamani zaidi kupewa.

Scheven 2522

Maiti mpenda raha.

Kila mtu, hata aliyefikia ukingo wa maisha, hutamani utulivu na starehe.

Scheven 2523

Majanyanga mamoja.

Hatari za aina moja hupatikana kila mahali, kwa hiyo jihadhari popote uendapo.

Scheven 250

Mali kwa mali.

Hakuna kitu cha bure; ukitaka kupata ni lazima utoe kitu kwa kubadilishana.

Scheven 2523

Mali ni ja ngazi, utakapo panda.

Mali humsaidia mtu kupanda juu maishani, kama ngazi inayomwezesha kufikia mahali pa juu.

Scheven 2523

Mali ni ya kuchuma, roho haichumi.

Mali hutafutwa na kutumiwa, lakini haiwezi kuiokoa nafsi isipotumika katika kutoa sadaka.

Scheven 2523

Mali ya yeye hula yeye.

Pia Mali yaye mpe yeye.

Husemwa juu ya mtu mbinafsi anayekula vyake peke yake bila kuwashirikisha wengine.

Scheven 2524

Mavi usiyoyala, wayawingiani kuku?

Usiwazuie wengine kufaidi kitu ambacho wewe mwenyewe hukihitaji.

Scheven 2525

Maziwa ambayo hunyonyi ni sawa utomvi.

Mtu hukidharau kitu asichoweza kukipata, akajifanya hakitaki.

Scheven 2526

Mbegu moja ya karanga mkwe alilala nje.

Ukaidi juu ya jambo dogo unaweza kumletea mtu taabu kubwa.

Scheven 2527

Mbwa dume hawezi kumpokelea mwenzake chakula.

Mtu mwenye tamaa hawezi kuaminiwa kuwapelekea wengine chakula, kwani atakila mwenyewe.

Scheven 2528

Mchua ngalawa mbili moja hupwelea.

Anayeshughulikia mambo mengi kwa wakati mmoja kwa tamaa hushindwa kuyamudu yote.

Scheven 2529

Mikono mingi haramu ya kula.

Kula kwa pupa hakufai; chukua sehemu yako kwa kiasi na adabu.

Scheven 2530

Mja wa hiana ana laana.

Mtu mwenye husuda na uchoyo hujinyima furaha mwenyewe, kana kwamba amelaaniwa.

Scheven 2531

Mkamia maji hayanywi.

Pia Mkamia maji hayanywi, akiyanywa humkwama. · Kila mkamia maji yamtoka puani.

Kutamani jambo kupita kiasi mara nyingi humzuia mtu kulifurahia au humletea madhara.

Scheven 2532Soma maana kamili

Mkataa chinjo hupata mtanda.

Anayedharau fadhila ndogo anaweza kujikuta amepatwa na jambo kubwa zaidi, jema au baya.

Scheven 2533

Mkataa ya kuchinja hupata ya kunyonga.

Anayekataa kilicho halali kwa kudai ukamilifu mara nyingi huishia kupata kilicho kibaya zaidi.

Scheven 2535

Mkowa wa mlafi hurarukararuka ukiwa mpya.

Mlafi hujiharibia mwenyewe; tamaa yake ya kula huharibu hata vitu vipya alivyo navyo.

Scheven 2536

Mla kuku na mbuzi atamla mtu.

Tamaa isiyodhibitiwa hukua; anayeanza kwa vitu vidogo ataendelea hadi kufanya maovu makubwa.

Scheven 2537

Mla kwa miwili hana mwisho mwema.

Pia Mla kwa miwili sitakula nae.

Mwenye pupa na tamaa isiyo na kiasi huishia kupatwa na mabaya.

Scheven 2538

Moyo hutamani hwishiwa sandani.

Moyo hutamani mambo mengi bila mwisho, lakini tamaa zote huishia kaburini.

Scheven 2538

Mshika mbili lazima kimoja kimponyoke.

Pia Mwenza mbili moja humwacha.

Anayeshikilia mambo mawili kwa wakati mmoja lazima apoteze moja.

Scheven 2539

Mshona kubwa ni lake.

Mtu hujipendelea; anapojifanyia kitu mwenyewe hukifanya kikubwa na cha nafasi.

Scheven 2540

Msi nacho hasidi wa mwenye nacho.

Asiye na kitu mara nyingi humwonea wivu aliye nacho.

Scheven 2541

Msijitutize.

Msijitwike mizigo mizito kupita uwezo wenu, kwa maana tamaa ya kupita kiasi huwalemea.

Scheven 2541

Mtaka hapati asokadiriwa.

Mwenye tamaa hawezi kupata kitu ambacho hakukadiriwa, hata akihangaika vipi.

Scheven 2541

Mtaka yote hukosa yote.

Pia Mtaka vyote hukosa vyote. · Mtaka yote kwa pupa hukosa yote. · Mtaka vingi kwa pupa hana mwisho mwema.

Anayetaka kila kitu kwa pupa huishia kupoteza hata kile alichokuwa nacho.

Scheven 2542Soma maana kamili

Mtama usioula wawingiani dege.

Usiwafukuze wengine kutoka kwenye kitu ambacho wewe mwenyewe hukitumii.

Scheven 2543

Mteuzi haachi tamaa.

Pia Mtenzi haishi tamaa.

Mtu mchaguzi au mkosoaji hatosheki kamwe; kila mara anatamani kilicho bora zaidi.

Scheven 2544

Muacha kiwi hanacho, na chema kimpotele.

Usiache ulicho nacho hata kikiwa duni kabla ya kupata kilicho bora, usije ukakosa vyote.

Scheven 2546

Mwend mwenye ubahili, zao la mwana ni ubatili.

Pia Mzazi mwenye ubahili, zao la mwana ni ubatili.

Mzazi bahili hawaachii watoto wake urithi wowote wenye manufaa.

Scheven 2547

Mwenye kufa kwa asali ya nyuki hana kilio.

Anayeangamizwa na kitu alichokitamani mwenyewe hana wa kumlilia.

Scheven 2549

Mwenye ndimi mbili hula na miwili.

Mtu mwenye maneno ya kigeugeu mara nyingi pia hujihusisha na tamaa na hila.

Scheven 2550

Nafusi na mali yasikukulie.

Usikubali tamaa za nafsi wala mali zikutawale na kukuongoza.

Scheven 2550

Nyuki hutafuta ladha, watu hufuata fedha.

Kama nyuki wanavyovutwa na utamu, watu wengi huvutwa na pesa.

Scheven 2551

Pongo mwenye kula kunde hachoki.

Pia Pongo mwenye kula kalanga hachoki.

Anayefurahia kitu kitamu hachoki kukifaidi; hamu ya kilicho kitamu haiishi.

Scheven 2552

Pua ulale, vyenye kunukia si vyako.

Usitamani kitu kizuri ambacho si chako hata kama kinakuvutia.

Scheven 2553

Pupa halishi.

Pupa haina mwisho; mwenye tamaa hatosheki kamwe.

Scheven 2554

Roho ni kama mtoto yahitaji kurudiwa.

Nafsi yenye tamaa ni kama mtoto anayehitaji kurudiwa na kuonywa mara kwa mara.

Scheven 2554

Roho ni kuacha mema ikatamani maovu.

Tamaa huifanya nafsi iache yaliyo mema na kuvutiwa na maovu.

Scheven 2554

Roho yataka mafuta.

Nafsi inahitaji kutunzwa na kuamshwa mara kwa mara ili isilegee wala kuchafuka.

Scheven 2554

Shauku nyingi huondoa maarifa.

Tamaa kubwa humfanya mtu asahau busara na kufanya maamuzi mabaya.

Scheven 2555Soma maana kamili

Sitafute tunda lisilo na mti.

Usitafute kitu kisicho na asili inayojulikana; pia husemwa kuhusu kuoa mtu asiye na familia inayojulikana.

Scheven 2556

Tajiri hutajirika na wenzake.

Utajiri wa mtu hutokana na michango na jitihada za watu wengi, si za mtu mmoja peke yake.

Scheven 2557

Tajiri mwenye maelfu hakatai [shillingi] moja.

Hata tajiri mkubwa hukubali kupokea kidogo, kwa kuwa hamu ya kuongeza mali haiishi.

Scheven 2558

Tamaa inaua mtu.

Tamaa iliyopita kiasi inaweza kumpeleka mtu kwenye uhalifu na maangamizi.

Scheven 2559

Tamaa mbele, mauti nyuma.

Pia Tamaa nyingi nyuma ukiwa. · Ana mkono wa birika.

Ni onyo kwa wenye tamaa kupita kiasi kwamba tamaa yao inaweza kuwaletea maangamizi.

Scheven 2560

Tasiliti yashinda belua.

Hamu kubwa ya jambo humfanya mtu avumilie hata maumivu na taabu zake.

Scheven 2561

Ubepari ni unyama.

Kuwanyonya wengine kwa ajili ya faida ni tabia isiyo ya utu.

Scheven 2562

Ukilamba vyanda, watu wakichunga, watakwambia baadaye.

Usionyeshe pupa mbele ya watu, kwani watakusema baadaye.

Scheven 2563

Ukitaka riba, sikio kuziba.

Anayetaka faida kubwa kwa kuwanyonya wengine lazima ajifanye hasikii vilio vyao wala lawama za watu.

Scheven 2564

Ukusuta hata uwe mjini, uko peke yako, tajiri hata porini anafuatwa.

Maskini hukosa marafiki hata akiwa katikati ya watu, lakini tajiri hufuatwa popote aendapo.

Scheven 2565

Usiache kunanua kwa kutega.

Usishughulike na kutafuta zaidi hadi ukasahau kuvuna ulichokwisha kupata.

Scheven 2566

Usilie ngoa.

Usiruhusu wivu ukutawale hadi ukaanza kulalamikia mafanikio ya wengine.

Scheven 2567

Usione mlango umefungwa ukakata tamaa ya kubisha, labda ukarimu ndio uliofunguliwa.

Usikate tamaa mlango ukionekana umefungwa; endelea kubisha, huenda ukakaribishwa kwa ukarimu.

Scheven 2568

Usitupe shaba yako kwa mng'ao wa dhahabu.

Usiache kitu chako cha kawaida kwa kuvutiwa na kinachong'aa kwa nje tu.

Scheven 2569

Utumainie inayokamata gumba, usitumainie yanayoona macho.

Tegemea kile ulicho nacho mkononi, si kile unachokiona tu kwa macho.

Scheven 2570

Wakisha tia chanda, watatia na mkono: wakisha tia mkono, watatia na mguu.

Ukiwaruhusu watu wenye tamaa kidogo, wataendelea kudai zaidi na zaidi.

Scheven 2571

Zabibu zilizo mbali zinakuwa chungu.

Mtu hukiponda kitu asichoweza kukifikia ili kujifariji.

Scheven 2573

Zaidi na zaidi, mungu akusaidi.

Husemwa kwa kejeli kwa mtu mwenye tamaa asiyetosheka, akiachiwa Mungu amsaidie.

Scheven 2574

Endelea kusoma