Methali hizi zinahusu sifa njema na jina baya, na jinsi watu wanavyomtambua mtu kwa matendo yake. Zinafundisha kuwa jina jema ni hazina inayodumu, na kwamba sifa mbaya humganda mtu kwa muda mrefu. Baadhi yake ni semi za zamani za pwani kuhusu miji na watu wake.
45 methali4 zina ukurasa kamiliMkusanyiko wa Albert Scheven
Methali 45, kwa mpangilio wa alfabeti.
Anayelaumiwa ni yule mwenye bahati mbaya.
Mtu asiye na bahati ndiye hutupiwa lawama kila jambo linapoharibika, hata kama kosa si lake.
Avumaye baharini papa, kumbe wengine wapo.
Anayesifika sana si peke yake mwenye uwezo; wapo wengine wenye nguvu kama yeye ingawa hawavumi.
Chombo kilichopikiwa samaki, hakiachi kunuka vumba.
Pia Chombo kilichopikiwa samaki, hakiachi harufu. · Chombo kilichopikiwa samaki, hakikosi kunuka vumba.
Mtu aliyewahi kujihusisha na jambo baya hubaki na alama ya sifa hiyo hata baada ya kuliacha.
Chui ageuke doa moja lake.
Pia Chui hageuki madoadoa.
Tabia ya asili ya mtu haibadiliki kwa urahisi; hata akijitahidi kiasi gani hubaki vile alivyo.
Chui ni mnyama wa hatari: ana bahati ya shetani.
Husemwa juu ya mtu mwenye madhara ambaye kila mara huonekana kufanikiwa na kuepuka hatari zinazowapata wengine.
Damu ya kunguni balaa.
Watu wengine hugunduliwa na kuadhibiwa vikali kwa kosa dogo, ilhali wengine hufanya makubwa bila kuguswa kamwe.
Fisi hastahili kutumwa nyama.
Usimkabidhi mtu mlafi au asiye mwaminifu kitu anachokitamani, kwa sababu hakitafika salama.
Gongwa ni mwina wa kina.
Pia Gongwa ni mwina wa kisa.
Methali ya zamani inayousifu mji wa Mombasa kuwa kama shimo refu linalommeza mgeni, akakaa huko na kusahau alikotoka.
Jina jema hung'aa gizani.
Sifa njema ya mtu hujulikana mbali na humsaidia hata mahali asipokuwepo au wakati wa shida.
Jina jema lashinda mali nyingi.
Heshima na sifa njema ni hazina iliyo bora kuliko utajiri wowote.
Jungu kubwa huficha ukoko.
Familia au jumuiya kubwa huweza kuficha kasoro na matatizo yake ndani bila watu wa nje kuyaona.
Jungu kuu halikosi ukoko.
Pia Nyungu kuu halikosi ukoko. · Chungu kuu halikosi ukoko.
Katika familia kubwa au kwa wazee wenye akiba hapakosi msaada wa kumfaa mtu, hata ukiwa kidogo.
Kendwa hayendwi, mkenda kumi, hurudi kenda.
Methali ya zamani ya pwani inayoonya juu ya mahali penye sifa mbaya ambapo wengi waendao hawarudi wote salama.
Kijito kinaweza kukauka maji, lakini jina hubaki.
Mtu aliyejijengea sifa njema kwa huduma zake huendelea kuheshimiwa hata uwezo wake ukipungua.
Kikiharibika ni cha fundi, kikifaa ni cha bwana Suudi.
Pia Kikiharibika ni cha fundi, kikifaa ni cha bwana Swedi.
Kazi ikifanikiwa mwenye mali hupata sifa zote, lakini ikiharibika fundi aliyeifanya ndiye hulaumiwa.
Kila mkosaji hujishuku.
Aliyekosea huwa na wasiwasi moyoni na kudhani kila mtu anajua kosa lake.
Kila mtu huona mzigo wa mwenzie ukuti.
Watu huziona shida za wenzao kuwa nyepesi, ilhali zao wenyewe huziona nzito.
Kisauni kutamea mvinde?
Pia Ajabu Mvita kumea mvinde. · Kutamea barani mivinde, nani kwao pasipo na wende.
Huulizwa kwa mshangao au dharau kuonyesha kwamba jambo jema halitarajiwi kutoka mahali au kwa mtu fulani.
Kongowea haimelezi mgomba.
Methali ya zamani inayodai kuwa wenyeji wa Mombasa ni wenye kiburi, ikimaanisha kwamba tabia ya watu hufuata mahali walipokulia.
Kongowea hayebu mwenyi makuu.
Mji wa Mombasa hauwavumilii watu wenye majivuno na kujikweza; mgeni anaonywa awe mnyenyekevu.
Kubomoa ni rahisi kuliko kujenga.
Ni rahisi kuiharibu sifa ya mtu kwa kutaja makosa yake kuliko kuijenga kwa kutambua mema yake.
Kuku hawekwi shahidi, wala hajui sheria.
Pia Kuku haekwi shahidi, wala hajui sheria.
Husemwa kwa mtu anayezungumzia mambo asiyoyajua; maneno yake hayana uzito wowote.
Lisemwalo lipo; ikiwa halipo, lipo nyuma linakuja.
Pia Liambiwalo liko liko, na likiwa haliko li njiani laja. · Isipokuwa itakuwa, itatendeka.
Jambo linalovumishwa na watu huwa na ukweli fulani, na kama bado halijatokea litatokea karibuni.
Maskini haokoti, akiokota huambiwa kaiba.
Pia Maskini haokoti, akiokota huambiwa keba.
Methali hii inaonyesha jinsi maskini anavyoshukiwa upesi; akipata kitu chochote watu hudhani amekiiba.
Mbwa koko mkali kwao.
Mtu mkorofi asiye na nidhamu hujulikana kwa ubaya wake hata miongoni mwa watu wake mwenyewe.
Mpe mbwa jina mbaya halafu umnyonge.
Ukimchafulia mtu jina kwanza, ni rahisi kumdhulumu baadaye bila mtu yeyote kumtetea.
Mpemba akipata gogo hanyii chini.
Methali ya utani kuhusu watu wa Pemba, ikimaanisha kwamba mtu akipata kilicho bora hakubali tena kilicho duni.
Mpemba hakimbii mvua ndogo.
Mtu aliyezoea magumu makubwa hatishwi na matatizo madogo.
Mpemba hashoni tomo dogo.
Methali ya utani inayowasifu watu wa Pemba kuwa hufanya kila jambo kwa ukubwa na ukarimu.
Mrima nyarima, usipoliwa na nyani, utaliwa na kima.
Methali ya zamani ya wasafiri inayoonya kuwa Mrima ni mahali pa hatari ambapo mgeni hunyonywa na wenyeji wa mjini au wa shamba.
Mtoka mbali hana sheria.
Mgeni kutoka mbali hushukiwa kwa urahisi na huenda asipate haki, wala hajui desturi za mahali alipofika.
Mtu huyu ndiye kijogoo wa mji siku hizi.
Husemwa kwa kejeli juu ya mtu anayejulikana sana mjini kwa vituko au tabia mbaya.
Mvita ina mambo tumbi-tumbi.
Mombasa ni mji wenye mambo mengi ya kila aina, na mgeni atakutana na mengi huko.
Mvita kwa mwenda pole, mwenda kwa haraka hukwaa dole.
Mahali penye mambo mengi kama Mombasa, aendaye taratibu hufaulu, lakini mwenye pupa hujikwaa na kupata hasara.
Mvita, mji wa ndweo.
Methali ya zamani inayoupa mji wa Mombasa sifa ya starehe na kujigamba, ikiwaonya wageni wasichukuliwe na mvuto huo.
Mwarabu harabu.
Methali ya zamani yenye mchezo wa maneno inayowadhania Waarabu kuwa waharibifu; inaonyesha chuki za kikabila za wakati huo.
Mwenye lake haliwachi.
Mtu hawezi kuiacha tabia yake ya asili; hata akiificha, siku moja itajitokeza.
Mwenye tumbo ni tumbole, angafunga mkaja.
Hali halisi haifichiki kwa kujifanya; jambo lililopo litajulikana tu hata likifunikwa.
Naona hutoki Unguja, umekunywa maji ya Kiponda.
Husemwa kwa mtu aliyevutiwa na mahali hadi akashindwa kuondoka, kana kwamba amenyweshwa maji ya chemchemi ya Kiponda.
Ni msimbo wa milele, hata kesho kiyamani.
Aibu au lawama nzito humganda mtu daima, haifutiki hata hadi siku ya kiyama.
Nyama wote wangawako, mkuza-pezi ni papa.
Kati ya wengi wenye hatari, anayejitokeza na kujulikana ni mmoja tu, ingawa wengine wamejificha bila kuonekana.
Pemba peremba.
Pia Pemba peremba ukija na winda utarudi na kilemba.
Mgeni anaonywa aende Pemba kwa tahadhari, kwa kuwa mahali hapo humbadilisha mtu kuliko alivyotarajia.
Samaki wote hunuka, walimshuku kambale.
Mtu mwenye sifa mbaya ndiye hushukiwa kwanza, hata kama wote wana makosa sawa.
Tamu ya chai sukari.
Thamani ya mtu hutokana na tabia yake ya ndani, si sura au mavazi yake ya nje.
Ukihama mji, haifai kunya mavi.
Unapoondoka mahali usiache uchafu wala sifa mbaya nyuma yako; ondoka kwa heshima.
Hakuna methali inayolingana
Jaribu neno lingine au futa kichujio.