Methali za uzoefu zinaeleza kwamba maarifa ya kweli hupatikana kwa kupitia mambo mwenyewe, kusafiri na hata kukosea. Zinaonyesha pia kwamba aliyedhurika hukumbuka, na kwamba mzoefu hufanya kazi kwa wepesi. Husemwa kumshauri mtu ajionee mwenyewe au kuthamini ushauri wa wazee.
73 methali4 zina ukurasa kamiliMkusanyiko wa Albert Scheven
Methali 73, kwa mpangilio wa alfabeti.
Ajuaye misonoe ni alalaye naye.
Mtu anayeishi karibu na mwenzake ndiye anayejua shida zake za ndani.
Akitaka kaa, mpe moto.
Anayetafuta ugomvi mpe jibu kali kuliko alivyotarajia.
Aliyechomwa na mwiba huthamini kiatu.
Aliyewahi kupata madhara ndiye anayethamini kinga kuliko wote.
Amekula chumvi nyingi.
Husemwa kwa mtu aliyeishi muda mrefu na kupata uzoefu mwingi.
Aminia uonayo, siyo uyasikiayo.
Amini unachokiona kwa macho yako, si kila unachosikia.
Anayenyolewa kwa chupa hasahau.
Aliyetendewa ubaya mkubwa hausahau kamwe.
Asiyejua faida ya mwangaza aingie gizani.
Thamani ya kitu kizuri hujulikana pale mtu anapokikosa.
Asiyesafiri, taa haing'ari.
Asiyetembea hukosa maarifa na habari za kusimulia.
Atangaye sana na jua, hujua.
Anayetembea sana na kupitia mengi hujifunza mengi kwa uzoefu.
Atembeleaye ndugu ajua ukoo.
Anayewatembelea jamaa zake ndiye anayeifahamu vizuri familia na ukoo wake.
Avaaye kiatu ndiye ajuaye msumari uchomapo.
Anayepitia jambo mwenyewe ndiye anayejua uchungu wake halisi.
Bahari shwari haitoi wanamaji stadi.
Ujuzi wa kweli hupatikana kwa kupitia shida, si katika maisha mepesi.
Bila dalili, utadhalili.
Usipozingatia ishara za mapema, utaishia kupotea au kuaibika.
Fahali mzee hupigana kwa maarifa.
Mzee hutumia ujuzi wake badala ya nguvu ili kushinda.
Hakimu mjua methali hutoa mashauri ya hekima.
Anayezijua methali hutoa ushauri wa busara, kwa kuwa zimebeba mafunzo ya jamii ya miaka mingi.
Hali ya mtu haijui mtu, mwenye hali kaijulia.
Hakuna anayeijua hali ya mtu kama yeye mwenyewe.
Isipokuwasha hujairamba.
Usipohisi ukali wa jambo, hujalionja kweli; uzoefu halisi huhisiwa mwilini.
Jambo usilolijua ni kama usiku wa kiza.
Pia Neno usilolijua ni kama usiku wa kiza.
Jambo usilolifahamu ni giza kwako, kwa hiyo huwezi kulihukumu.
Kitanda usichokilalia, hujui kunguni wake.
Huwezi kujua matatizo ya mahali au jambo ambalo hujalipitia mwenyewe.
Koko haidari mai.
Mtu mwenye busara huwa na akiba daima, na shida hazimfikii kirahisi.
Kuishi kwingi ni kuona mengi.
Pia Kuishi kwingi kuona mengi.
Anayeishi muda mrefu hukutana na mambo mengi na kupata uzoefu mkubwa.
Kula chumvi nyingi.
Ni kuishi muda mrefu na kupata uzoefu mwingi wa maisha.
Kupotea njia ndiko kujua njia.
Pia Kupotea njia ndio kujua njia. · Kupoteza njia ndiko kujua njia.
Makosa humfundisha mtu njia sahihi ya kufuata.
Macho yaliona milima, hayashtukii mabonde.
Aliyeona mambo makubwa hashangazwi na madogo.
Maji usiyoyafika huyajui wingi wake.
Huwezi kujua ukubwa wa jambo ambalo hujawahi kulipitia.
Mchawi mpe mwana amlee.
Pia Mganga mpe mwana amlee.
Hata mtu anayeonekana na nia mbaya akipewa jukumu la kupenda na kulinda, hubadilika na kulitimiza.
Mchungaji ndiye mjua unono.
Anayeshughulika na kitu kila siku ndiye anayejua ubora wake.
Mguu ulioumwa na nyoka hawishi woga: hata ukiona kamba hudhania ni nyoka.
Aliyewahi kudhurika huogopa hata kitu kinachofanana tu na kilichomdhuru.
Mjua kwenda hakwai.
Anayejua njia yake na kuishi kwa uangalifu hajikwai wala haogopi.
Mla ndizi husahau, lakini mtupa ganda hasahau.
Aliyekosea husahau upesi, lakini aliyekosewa hukumbuka kwa muda mrefu.
Mpofuka ukongweni, hapotewi na njia.
Mwenye uzoefu wa miaka mingi hukabiliana na shida za uzeeni bila kupotea.
Mtondoo haufi maji.
Mtu mzoefu hashindwi kirahisi katika kazi anayoijua vizuri.
Mtoto akibebwa hutazama kisogo cha mamaye.
Mtoto hufuata nyayo na tabia za mzazi wake.
Mtoto akililia wembe, mpe.
Pia Mtoto akililia kisu, mpe.
Anayekataa kusikia ushauri hujifunza kwa kuumia mwenyewe.
Mtoto akitaka mussa usimkataze.
Mwache mtoto ajaribu, kwa sababu atajifunza mwenyewe mipaka ya uwezo wake.
Mtu hujua atokako haisi aendako.
Binadamu anaijua historia yake lakini hajui kesho itamletea nini, kwa hiyo anapaswa kuwa mnyenyekevu.
Mvaaji kiatu ajua kinapombana.
Anayepitia jambo ndiye anayejua mahali linapomuumiza.
Mvuvi anajua pweza alipo.
Mzoefu wa kazi anajua mahali pa kupata anachokitafuta.
Mwana mtamba kule hupita mzee wa kale.
Kijana aliyesafiri mbali anaweza kuwa na uzoefu kuliko mzee asiyewahi kutoka kwao.
Mwenda bure si mkaa bure, huenda akaokota.
Kuchangamka hata bila lengo maalum ni bora kuliko kukaa bure bila kufanya kitu.
Mwenda pwani usimwambie hadi arudipo.
Mwache mtu ajionee mwenyewe kwanza kabla ya kumweleza.
Mwenye kuumwa na nyoka akiona jani hustuka.
Aliyewahi kupata madhara hushtuka hata kwa dalili ndogo zinazofanana nayo.
Mwenye shoka hakosi kuni.
Mwenye ujuzi au zana za kazi hakosi riziki.
Mwizi hushikwa na mwizi mwenziwe.
Mjanja hutambuliwa na mjanja mwenzake anayezijua mbinu zake.
Mzungu wa kula haufundishwi mwana.
Mambo ya kimaumbile kama kula hayahitaji kufundishwa.
Neno la mbali ni usiku wa kiza.
Jambo lililo mbali au lililoahirishwa haliwezi kujulikana vizuri.
Neno moja la mwenye hekima lapita kumi ya mpumbavu.
Maneno machache ya mwenye busara yana uzito kuliko mengi ya mjinga.
Ng'ombe hajui thamani ya mkia wake mpaka umekatwa.
Mara nyingi watu hutambua thamani ya walicho nacho baada ya kukipoteza.
Nilale usiku chumbani, nikajua tundu paani.
Kasoro za mahali hujulikana kwa kukaa humo mwenyewe.
Njia ya siku zote haina alama.
Jambo lililozoeleka halihitaji maelekezo.
Nyani akishindwa kuukwea mti, una kilema.
Mtaalamu akishindwa kazi anayoijua, basi tatizo liko katika kazi yenyewe.
Nyumba usiyolala ndani huijui ila yake.
Pia Nyumba usimolala hujui kama inavuja.
Kasoro za jambo hazijulikani mpaka ulipitie mwenyewe.
Ota sana uufikiapo moto karibu.
Ukipata nafasi nzuri, itumie kikamilifu.
Panapo shida, maarifa huongezeka.
Shida humfanya mtu kubuni njia mpya za kujikwamua.
Rahisi ya mwewe.
Mzoefu hufanya kazi kwa wepesi, kama mwewe anavyonyakua mawindo bila juhudi.
Shilanga mambo maarifa.
Kazi ngumu inahitaji ujuzi unaopatikana kwa mazoea.
Shoka husahau, mti hausahau.
Pia Aliyetenda amesahau, lakini aliyetendewa hajasahau.
Aliyedhuru husahau upesi, lakini aliyedhurika hukumbuka daima.
Tako ndilo lijualo kiti kizuri.
Aliyepitia jambo mwenyewe ndiye anayejua ubora wake.
Tamba uone, kama hukutamba huna uonacho.
Safiri ujionee; asiyetoka kwao hajui mengi.
Tamu ya muwa aijua muonja.
Utamu wa jambo hujulikana kwa kulionja mwenyewe.
Tendo husahauliwa na mtenda, mtendwa hasahau.
Anayetenda jambo husahau upesi, lakini aliyetendewa hulikumbuka.
Tukisikia hatuelewi, tukijifunza tunajua.
Ujuzi wa kweli hupatikana kwa kufanya, si kwa kusikia tu.
Udhaifu wa wenye nguvu ni nguvu wa wadhaifu.
Wanyonge hutiwa moyo wanapoona kwamba hata wenye nguvu wana mapungufu.
Udhaniye ndiye, siye.
Usidhani kwamba unayemshuku ndiye; mara nyingi dhana hukosea.
Uendapo kama duma, hutakosa nyama.
Mtu hodari na mwepesi hupata riziki yake daima.
Ukajionee, kuambiliwa kuna uwongo.
Nenda ujionee mwenyewe, kwa sababu habari za kuambiwa zinaweza kuwa na uongo.
Ukisitaajabu ya mussa utaona ya firauni.
Pia Afadhali ya musa kuliko ya farao. · Sistaajabu wanaadamu mambo ya mungu yaliyo duniani. · Ukistaajabu ya chawa huona ya kunguni.
Ukishangazwa na jambo moja, subiri, kwa sababu utaona makubwa zaidi ya hilo.
Ukungiao jichoni huujui.
Kinachokuingia jichoni hukioni mwenyewe; mtu haoni kwa urahisi kasoro zilizo karibu naye.
Utakiona cha mtema kuni.
Ni onyo kwa mtu kwamba asipobadili mwenendo wake atakumbwa na matatizo.
Utapojua maisha, yatakuwa yamekwisha.
Mtu anapopata uzoefu kamili wa maisha, mara nyingi muda wake unakuwa umekwisha.
Uzoefu ndio mama wa maarifa.
Maarifa mengi huzaliwa kutokana na kupitia mambo mwenyewe.
Viatu vya zamani vyaijua njia.
Zana au mbinu iliyozoeleka hufanya kazi vizuri kuliko mpya.
Wajitia sogoro kwa yote, jinyoe kisogo chako.
Watu wanapojifanya wataalamu wa kila kitu, kuwa macho usije ukadanganywa.
Hakuna methali inayolingana
Jaribu neno lingine au futa kichujio.