Methali za ubora na udhaifu

Methali za ubora na udhaifu zinafundisha kupima thamani ya mtu au kitu kwa kiini chake, si kwa sura, bei wala ukubwa. Zinakumbusha kwamba hakuna kilicho kamili na kwamba ubora hupatikana kwa juhudi na kazi iliyofanywa vizuri. Hutumiwa kulinganisha vitu, kusifu kazi bora na kuonya dhidi ya vitu duni vya bei nafuu.

114 methali7 zina ukurasa kamiliMkusanyiko wa Albert Scheven

Methali 114, kwa mpangilio wa alfabeti.

Aali hupatikana kwa ghali.

Kitu bora hupatikana kwa gharama kubwa au kwa juhudi nyingi.

Scheven 1724

Adhama ya mtu hutoka kwake mwenyewe.

Heshima ya mtu huanzia kwake; ukijiheshimu mwenyewe, wengine watakuheshimu.

Scheven 1725

Asiyekosa ni malaika.

Kila binadamu hukosea; malaika pekee ndio wasiokosea.

Scheven 1726

Bao nene si chuma chembamba.

Usimpime mtu kwa umbo, mavazi au cheo, bali kwa sifa zake halisi.

Scheven 1727

Bata hujilia vya halali kwake.

Kinachomfaa mmoja si lazima kimfae mwingine, kwa hiyo usiige wengine bila kufikiri.

Scheven 1728

Bei kupunguza, sio kuviuza.

Kupunguza bei hakuhakikishi mauzo; kila kitu kina thamani yake inayostahili kuheshimiwa.

Scheven 1729

Bei ya kondoo iko mkiani.

Thamani ya kitu huonekana katika dalili za ubora wake, kama mkia wenye mafuta unavyoonyesha kondoo mzima.

Scheven 1730

Chakula chema hakihitaji kawa.

Kitu kizuri hutumika haraka bila kubaki, kwa hiyo hakihitaji kulindwa.

Scheven 1731

Chambo chema ni baraka ya mvuvi.

Ukitoa vizuri au kuwatendea wengine vyema, utapata matokeo mazuri.

Scheven 1732

Chema chajiuza, kibaya chajitembeza.

Pia Kizuri chajiuza, kibaya chajitembeza. · Chema chajiendesha chenyewe. · Chema chajitembeza, kibaya chajiuza.

Kitu bora hakihitaji kutangazwa sana kwa kuwa ubora wake hujionyesha wenyewe.

Scheven 1733Soma maana kamili

Chuma kiwe kigumu hupitishwe motoni.

Uimara wa mtu hujengwa kwa kupitia majaribu na shida.

Scheven 1734

Chura mpumbavu alinda kisima na maji yatekwa.

Mlinzi asiye na uwezo hulinda bure, kwa sababu anachokilinda huchukuliwa mbele ya macho yake.

Scheven 1735

Endaye shamba mjini kwema.

Anayepanga kazi aifanye wakati mambo yametulia, kabla shughuli nyingine hazijamzuia.

Scheven 1736

Eneo la maisha si hoja, jali unachojenga hapo.

Urefu wa maisha si muhimu kama namna unavyoyatumia.

Scheven 1737

Fagio jipya hufagia vizuri.

Kitu au mtu mpya huanza kwa bidii na ufanisi mkubwa.

Scheven 1738

Fagio kukuu ni laini mkononi.

Kilichozoeleka ni rahisi kutumia, ilhali vitu au watu wapya huhitaji muda kuzoeleka.

Scheven 1739

Funika hailingani na ilo wazi.

Kitu kinachotunzwa na kusitiriwa huthaminiwa zaidi kuliko kilichoachwa wazi.

Scheven 1740

Gogo la mbuyu si la mvule.

Ukubwa wa sura si ubora; thamani ya kitu iko katika kiini chake.

Scheven 1741

Haja huvunja haja.

Wakati mwingine lazima uache hitaji moja ili kutimiza jingine kubwa zaidi.

Scheven 1742

Hakuna kizuri kisicho kasoro.

Kila kitu kizuri kina dosari yake, hata ikiwa ndogo.

Scheven 1743

Hakuna kubwa lisiloshindwa.

Hakuna kilicho kikubwa kiasi kwamba hakiwezi kuzidiwa na kingine.

Scheven 1744Soma maana kamili

Hakuna mchele usiokuwa na chenga.

Hakuna kitu kikamilifu kabisa bila kasoro yoyote.

Scheven 1745

Hapakosi ndege wengi penye mti mkubwa.

Watu humwendea mtu mkubwa au mwenye uwezo kutafuta msaada.

Scheven 1746

Hapana kizuri kilichohitimu kwa watu wote.

Hakuna kitu kinachopendwa na kila mtu, kwa sababu ladha za watu hutofautiana.

Scheven 1747

Hekima heri kuliko lulu.

Busara ina thamani kuliko mali yoyote ya thamani kubwa.

Scheven 1748

Hekima iko kichwani, sio machoni.

Hekima ni kuelewa unachokiona na kukisikia, si kuona tu.

Scheven 1749

Hekima si mvi.

Umri mkubwa haumpi mtu busara moja kwa moja.

Scheven 1750

Heshima apewe mjuwaye heshima.

Mtu anayewaheshimu wengine ndiye anayestahili kuheshimiwa.

Scheven 1751

Heshima haiji mpaka iletwe.

Heshima hupatikana kwa matendo mema, haiji yenyewe.

Scheven 1752

Huchelewi kujisahihisha.

Si kuchelewa kurekebisha kosa; wakati wowote ni wakati mzuri wa kujirekebisha.

Scheven 1753

Imara ya chombo ni nanga.

Uthabiti wa mtu hutegemea msaada wa familia na marafiki, kama nanga inavyoshikilia chombo.

Scheven 1754

Imara ya jembe kaingoje shamba.

Pia Imara ya jembe kaingoje shamba, kilicho bahari kakingoge ufuoni.

Ubora wa mtu au kitu hujulikana kwa kukijaribu katika kazi halisi.

Scheven 1755Soma maana kamili

Jema halipatikani kwa urahisi.

Kitu kizuri hupatikana kwa juhudi kubwa na taabu.

Scheven 1756

Jino la pembe si dawa ya pengo.

Kibadala, hata kiwe cha thamani, hakilingani na kitu halisi kilichopotea.

Scheven 1757

Johari za mtu ni mbili, akili na haya.

Sifa kuu za thamani kwa mtu ni busara na adabu ya kuona haya.

Scheven 1758

Jumla ya siku ni saba.

Kama siku zinavyokamilika kwa saba, kila jambo lina kipimo chake kamili.

Scheven 1759

Kama hutaweza kuvuta mtumbwi, usiuondoshe nchi kavu.

Usianzishe jambo usiloweza kulimudu hadi mwisho.

Scheven 1760

Kamba hukatikia pembamba.

Pia Kamba hukatikia pabovu.

Matatizo huanzia sehemu dhaifu, na wanyonge ndio mara nyingi hulaumiwa.

Scheven 1761

Kamba ikikatika, tuunge nyingine.

Hasara moja isisimamishe maisha; tafuta njia nyingine uendelee mbele.

Scheven 1762

Kavu haisuki, siuze koroma.

Ikiwa kilichotegemewa kuwa bora kimeshindwa, usitarajie kilicho duni kufanya vizuri zaidi.

Scheven 1763

Kibiriti huwaka, hakitashinda kasuku.

Vitu vipya si lazima viwe bora kuliko vya zamani vilivyothibitishwa.

Scheven 1764

Kikuu hukua kwao.

Ukuu wa kweli huanzia kwa kuthaminiwa na watu wa nyumbani.

Scheven 1765

Kila binadamu ana makosa.

Hakuna binadamu asiye na dosari, kwa hiyo tuvumiliane.

Scheven 1766

Kilicho kitamu hakiwekwi ndani ya shavu.

Kitu kizuri hufurahiwa mara moja, hakiwekwi kikawie.

Scheven 1767

Kimumunye huharibikia ukubwani.

Husemwa kwa mtu aliyekuwa mwema utotoni lakini akaharibika alipokuwa mtu mzima.

Scheven 1768

Kina cha maisha ni bora kuliko urefu wake.

Mema mtu anayoyafanya maishani yana thamani kuliko wingi wa miaka aliyoishi.

Scheven 1769

Kiongozi dhaifu ni fedheha kwa wanaongozwa.

Kiongozi asiye na uwezo huwaaibisha wale anaowaongoza.

Scheven 1770

Kitanda cha mbao hakina bei sawa cha chuma.

Vitu vya ubora tofauti havina thamani sawa; kilicho bora hugharimu zaidi.

Scheven 1771

Kutafuta makosa si kazi, kazi ni kuyasahihisha.

Ni rahisi kuona makosa ya wengine, lakini kazi ngumu ni kuyarekebisha.

Scheven 1772

Kutunga na kunadhifu ni kama kwomoa nyuki.

Kutunga shairi zuri lenye mpangilio nadhifu ni kazi ngumu inayohitaji ustadi na subira.

Scheven 1773

Kuukuu halilingani na tundu.

Kitu kilichochakaa lakini kizima ni bora kuliko kilichotoboka au kuvunjika.

Scheven 1774

Kuvua maji ya kina kwataka wakurufunzi.

Pia Kuvua maji ya kina kwataka wakafunzi.

Kazi ngumu inahitaji watu wenye ujuzi na uzoefu wa kutosha.

Scheven 1775

Macho yataweza kuacha moma bila kumwona, na kumwona nyoka mdogo aliye karibu naye.

Usijishughulishe na mambo madogo huku ukisahau yale yenye hatari kubwa.

Scheven 1776

Mapema maivu, mapesi maovu.

Kinachokomaa haraka mara nyingi huharibika haraka pia; usikimbilie mambo kabla ya wakati wake.

Scheven 1776

Mbao mbi zikawa mchanga.

Kilichojengwa kwa vifaa duni huharibika upesi, kwa hiyo jenga kwa misingi bora.

Scheven 1777

Mcheza hawi kiwete, ngoma yataka matao.

Kila kazi inahitaji ustadi na bidii; asiye tayari kujitahidi hawezi kufanikiwa.

Scheven 1778

Mchungaji mwema hakai mbele.

Kiongozi mwema hukaa nyuma ya kundi ili aweze kuliona lote na kulisukuma mbele salama.

Scheven 1779

Mjeledi humpasa farasi na hatamu humpasa punda.

Kila mtu huongozwa kwa namna inayolingana na hali yake; wengine huhitaji udhibiti mkali kuliko wengine.

Scheven 1779

Mkulima bora hukaribishwa kila mahali.

Mtu mwenye ujuzi na bidii hupokelewa vizuri popote aendapo.

Scheven 1780

Mpita njia hafurahii sifa apewazo.

Sifa anazopewa mpita njia hazimfai kitu kwa sababu hakai kuzifurahia.

Scheven 1781

Mpunga haukosi mapepe.

Katika kila kundi hawakosekani wasio na maana.

Scheven 1782

Mrembo hakosi kilema.

Hata mtu mzuri kupindukia ana dosari yake.

Scheven 1783

Mshujaa hula nguvu zake.

Mtu shujaa hutumia nguvu zake bila kujihurumia kwa ajili ya wengine; ushujaa huenda pamoja na kujitoa.

Scheven 1783

Mtemba ni mtemba bora unatifua moshi.

Kitu hupimwa kwa kutimiza kazi yake; ni bora kikifanya kinachotarajiwa.

Scheven 1784

Mtu kwao, mwenye kudharau juha.

Ni upumbavu kumdharau mtu akiwa nyumbani kwao, kwa sababu amezungukwa na watu wake.

Scheven 1785

Mtu ni kitu, lakini si kitu.

Pia Mtu ni watu, si kitu.

Binadamu ana thamani kuliko vitu; utu wake humtofautisha na viumbe na vitu vingine.

Scheven 1786

Mtu si mbwa.

Binadamu anastahili kutendewa kwa heshima, si kama mnyama.

Scheven 1787

Mtu wa heshima humpa yake mama.

Mtu mwenye heshima humtunza mama yake na kumpa mahitaji yake, kwa kuwa kumtelekeza mzazi ni aibu.

Scheven 1787

Nahodha akiwa bora huvifungasa viwili.

Pia Nahodha akiwa bora huvifungasa viwili vitani.

Mtu stadi huchukua tahadhari ya ziada, kama nahodha hodari anayefunga chombo chake kwa kamba mbili badala ya moja.

Scheven 1787

Nahodha hodari haogopi mawimbi.

Mtu mwenye ujuzi hukabiliana na shida bila hofu.

Scheven 1788

Ngalawa isiyo na mirengo haisaliki.

Bila vitu vya msingi, jambo lolote haliwezi kudumu.

Scheven 1789

Ngoma ikolee huambwa huku na huku.

Ili kupata manufaa kamili ya jambo, lichunguze pande zake zote.

Scheven 1790

Nyumba ya mchangani haihimili dhoruba.

Jambo lisilo na msingi imara huangushwa kwa urahisi.

Scheven 1791

Paka hashibi kwa wali, matilabae ni panya.

Mtu huvutwa na kile anachokitamani hasa, si na chochote kingine anachopewa.

Scheven 1792

Pale uliponunua ngoma inayolia vizuri utaparudia.

Mahali ulipopata kitu bora au huduma nzuri ndipo utakaporudi tena.

Scheven 1793

Penye mafundi hapakosi wanafunzi.

Mahali palipo na wataalamu, wanaotaka kujifunza huja wenyewe.

Scheven 1794

Punje moja ya mtama ni bora kuliko almasi.

Kitu kinachotegemeza maisha kina thamani kuliko mapambo ya bei kubwa.

Scheven 1795

Rahisi ghali.

Kitu cha bei nafuu mara nyingi huishia kugharimu zaidi kwa sababu hakidumu.

Scheven 1796

Rahisi haihalisi.

Kitu cha bei ndogo hakitoshelezi wala hakiridhishi.

Scheven 1797

Rahisi huvunja upishi.

Kutumia vitu duni ili kuokoa pesa huharibu ubora wa kazi.

Scheven 1798

Rahisi siku zote haifiki.

Mambo hayawi mepesi kila wakati, kwa hiyo jiandae kwa ugumu.

Scheven 1799

Safisha kikombe ndani na nje.

Fanya kazi kikamilifu, si kwa juu juu tu.

Scheven 1800

Shibe ya nguo ni kilemba.

Kila jambo hukamilika kwa kiungo chake cha mwisho kinachostahili.

Scheven 1801

Sifa ya nguo ni pindo.

Ubora wa kitu huonekana katika umaliziaji wake mzuri.

Scheven 1802Soma maana kamili

Sifa za mbinguni zina malaika.

Kila kitu kina sifa zinazokitambulisha, kama mbingu inavyotambulika kwa malaika wake.

Scheven 1803Soma maana kamili

Swifa za mti zafungwa ndani mwa yaliyochungwa.

Ubora wa mti huonekana katika matunda yaliyotunzwa vizuri; malezi bora huleta matokeo mema.

Scheven 1804

Tamu ya madafu kunywea dafuni.

Kitu hufurahisha zaidi kikitumiwa katika hali yake ya asili.

Scheven 1805

Tendea-mbwa, ajuaje fadhiliye?

Kumtendea wema mtu asiyejua kuuthamini ni kazi bure.

Scheven 1806

Thamani ya mtu ni utu.

Thamani ya mtu hupimwa kwa ubinadamu na tabia yake njema.

Scheven 1807

Toboa kisha ujenge.

Ukionyesha kasoro ya jambo, onyesha pia namna ya kuirekebisha.

Scheven 1808

Tonga si tuwi.

Kitu ambacho hakijakomaa hakilingani na kilichokomaa, kama mwanafunzi asivyolingana na mwalimu.

Scheven 1809

Tunda liivalo ndilo linaloliwa.

Kilichokomaa na kuwa tayari ndicho kinachofaa kutumiwa.

Scheven 1810

Ubora wa mti ni kuruge.

Thamani ya mtu hutoka moyoni mwake, kama ubora wa mti ulivyo katika kiini chake.

Scheven 1811

Ubora wa mtu sio rangi.

Rangi ya ngozi haipimi ubora wala thamani ya mtu.

Scheven 1812

Ubora wa sabuni ni povu.

Ubora wa kitu hujulikana kwa jinsi kinavyotimiza kazi yake.

Scheven 1813

Ugumu wa nyumba ni msingi.

Uimara wa familia au chama hutegemea mtu wake mkuu, kama nyumba inavyotegemea msingi.

Scheven 1814

Uje, upitie mwamba, tukujue u rubani.

Thibitisha uwezo wako kwa vitendo, si kwa maneno matupu.

Scheven 1815

Ukiona chungu kipya, usitupe cha zamani.

Vitu vipya si lazima viwe bora kuliko vya zamani, kwa hiyo usiviache vya zamani haraka.

Scheven 1816

Ukitaka nyumba njema utie msingi mwema.

Jambo lolote la kudumu, kama ndoa au kazi, linahitaji mwanzo imara uliowekwa kwa uangalifu.

Scheven 1816

Ukitema kuni temato.

Pia Mtema-kuni chake akuonye.

Ukifanya kazi, ifanye vizuri na kikamilifu.

Scheven 1817

Ukiua nyoka, ukikate kichwa, usije kuumwa mara ya pili.

Pia Kama unataka kuua nyoka mpige kichwani.

Ukishughulikia tatizo, limalize kabisa lisije likakurudia.

Scheven 1818

Ukuukuu wa kamba si upya wa ukambaa.

Pia Ukuukuu wa kamba si upya wa mkano.

Kitu cha zamani kilichothibitishwa ni bora kuliko kipya kisichoaminika, kama rafiki wa zamani.

Scheven 1819Soma maana kamili

Upepo umepinduka, la shamba lake mjini.

Hali zikibadilika, badilika nazo na ufuate riziki pale ilipohamia.

Scheven 1820

Usawa ni roho.

Usawa wa binadamu hautegemei umbo wala akili, bali ni jambo la utu wa ndani.

Scheven 1821

Usidharau kiselema. Chalima kikapita jembe zima.

Pia Sidharau kiselema hakipitwi kwa kulima.

Usidharau kitu au rafiki wa zamani, kwa sababu mara nyingi hufaa kuliko kipya.

Scheven 1822Soma maana kamili

Usifikiri mama yako ndiye mpishi peke yake.

Usidhani kwamba unachokijua wewe ndicho bora pekee; wapo wengine wenye ujuzi pia.

Scheven 1823

Usile lilofunjika, usifunje lilo zima.

Usitumie kilichoharibika, wala usiharibu kilicho kizima; tunza vitu vilivyo katika hali nzuri.

Scheven 1823

Wajikaza kisabuni.

Husemwa kwa mtu anayejitahidi kudumisha heshima yake hata uwezo wake ukiwa unakwisha.

Scheven 1824

Wapiga mbio ni wengi, washindi ni wachache.

Wengi hujaribu, lakini wachache ndio hufanikiwa.

Scheven 1825

Watatuvu hutatua.

Watu wenye akili na busara ndio hupata ufumbuzi wa matatizo magumu.

Scheven 1825

Watu hujifunza kutoka makosa yao.

Makosa ni mwalimu; mtu hujifunza kutokana nayo ili asiyarudie.

Scheven 1826

Wenzile, hawasalile, wanaume wenye maana: wasile wawa, kelele, mbio, na kufukuzana: makini hamna tena.

Pia Wenzile hawaslile wanaume wenye maana, wasele walo kelele, mbio na kufukuzana.

Ni maombolezo kwamba watu wa busara wametoweka, na wamebaki wenye makelele na pupa tu.

Scheven 1827

Wimbo muwi mtu hamuongolei mwana.

Pia Wimbo muwi hamuongolei mwana. · Wimbo mui hauongolewi mwana. · Dua mbaya haiombolezewi mtoto.

Mtoto hulelewa kwa mambo mema; huwezi kumtuliza wala kumfundisha kwa kitu kibaya.

Scheven 1828

Yote yang'aayo usidhani ni dhahabu.

Pia Kila imetayo siyo adhabu.

Usihukumu kwa sura ya nje, kwa kuwa kinachong'aa si lazima kiwe cha thamani.

Scheven 1829

Endelea kusoma