Methali za sehemu hii zinaonyesha kwamba kila tendo lina matokeo yake, na mtu huvuna alichopanda. Zinaonya dhidi ya kuingilia mambo yasiyotuhusu, kucheza na hatari na kudharau mambo madogo. Hutumiwa kumkumbusha mtu kufikiri kabla ya kutenda na kubeba matunda ya uamuzi wake.
135 methali3 zina ukurasa kamiliMkusanyiko wa Albert Scheven
Methali 135, kwa mpangilio wa alfabeti.
Aepukaye peke yake, halengeki.
Anayejitenga na ugomvi au hatari hapatwi na madhara yake.
Afugaye ng'ombe tume mwenye ziwa la kujaza.
Anayechagua kwa busara mnyama au mwenzi mwema hupata matunda mazuri; uchaguzi bora huleta baraka.
Alimao ndio avunao.
Mtu huvuna kulingana na alichopanda; matokeo hufuata matendo.
Alimaye mtama havuna kunde.
Matunda ya kazi hulingana na aina ya kazi; usitarajie kupata usichokipanda.
Alimaye njiani sharti alinde ndege asipate chembe.
Pia Alimaye njiani sharti alinde nyuni asipate chembe. · Alimaye shamba chembe azipande, sharti azilinde nyuni wasipate.
Anayefanya kazi mahali pa wazi lazima awe macho, kwa kuwa wenye wivu wanaweza kuharibu juhudi zake.
Amepata fimbo atapata mambo.
Anayeshika silaha au kujiandaa kwa ugomvi hujiingiza katika matatizo.
Anayejitia lisilomhusu hupata lisilomridhi.
Mtu anayejiingiza katika mambo yasiyomhusu hujiletea yasiyompendeza.
Anayemsagia mamaye unga huonja asali.
Anayemtendea mzazi wake mema hupata baraka na furaha maishani.
Apasukiwaye nguo ni fundi wa kukunja.
Pia Apasukiwaye na nguo ni fundi wa kukunja.
Mwenye upungufu hujifunza kuficha na kutunza kwa ustadi kile kidogo alicho nacho.
Arusi usiyoalikwa, ukivunja kikombe utalipa.
Ukienda mahali usipoalikwa ukasababisha hasara, utabeba gharama yote mwenyewe.
Asiye karibu na mto ndiye alalaye kiu.
Asiyekaribia chanzo cha riziki hukosa mahitaji yake; jiweke karibu na unachohitaji.
Asiyeitikia kinywa ataitikia fimbo.
Asiyesikia maonyo kwa maneno hujifunza kwa adhabu.
Asiyetembea huoa kwao.
Mtu asiyetoka nyumbani huona na kupata machache; kusafiri humpanulia mtu fursa.
Avaaye kiatu kimoja hana budi kwenda chopi.
Kazi iliyofanywa nusu au maandalizi pungufu humfanya mtu asiende sawasawa.
Bahari iliko ndiko mito iendako.
Mali na watu huelekea mahali penye wingi; walio wachache hufuata walio wengi.
Bila mti hakuna kivuli.
Kila jambo lina chanzo chake; hakuna matokeo yasiyo na sababu.
Chura aliua mbogo.
Mtu mdogo anaweza kumshinda mwenye nguvu nyingi, kwa hiyo usimdharau mnyonge.
Chura huweza kumwua tembo.
Mnyonge akimsumbua mkubwa kwa muda mrefu anaweza kusababisha anguko lake.
Chura mzuia maji, ndovu akitamani.
Kitu kidogo kinaweza kuleta madhara makubwa kuliko inavyotarajiwa.
Fimbo mpya kuangua kuukuu.
Tusi au tatizo jipya humkumbusha mtu madhila ya zamani yaliyokwisha kusahaulika.
Giza usifyatue mshale.
Usitende wala kusema jambo bila kufahamu vizuri unakolenga, usije ukawadhuru wasio na hatia.
Gogo hili limelimba haliwezi kusukumwa.
Usijaribu lisilowezekana, kama kumshawishi mtu aliyeshikilia sana mazoea yake ya zamani.
Gunia la chumvi hurishai chumvi.
Mtu hujulikana kwa maneno na matendo yake, kwa kuwa hutoa kile kilicho ndani yake.
Hakuna kisichokuwa na mwanzo.
Kila jambo lina mwanzo wake; hata kikubwa kilianzia kidogo.
Hakuna masika yasiyo na mbu.
Pia Hapana masika yasiyo na mbu. · Hakuna masika bila mbu.
Kila jambo jema huja na kero zake; hakuna baraka isiyo na kasoro.
Hapana kapa isiyokuwa na usubi.
Hakuna mtu wala kitu kilicho kamili bila dosari.
Hapo ufuliapo wenzio ndiyo hupigia pasi.
Mmoja anaweza kufanya kazi ngumu huku mwingine akavuna sifa au faida yake.
Hataki upepo mkalia ukuti mkavu.
Mtu asiye na uhakika na nafasi yake huogopa kila habari ya mabadiliko.
Hikosa mwaka naruza, silimi vuli hachekwa.
Ukikosa msaada kwa mwenye uwezo mkubwa, usitarajie kuupata kwa mwenye uwezo mdogo.
Huwezi kumvisha kiatu mtu anayekimbia.
Huwezi kumsaidia mtu asiyetaka kutulia na kupokea msaada.
Huwezi kupika keki bila kuvunja yai.
Hakuna mafanikio bila kujitolea au kupoteza kitu fulani.
Jamvi ulitandikavyo, ndivyo utakavyoketi.
Faida ya jambo hulingana na maandalizi uliyolifanyia.
Jangwa la simba halikosekani mfupa.
Mahali penye shughuli nyingi hapakosi dalili zake, na ajali ndogo hazikosekani.
Jeshi la haki hupenya ambapo jeshi la watu haliwezi.
Haki hufika mahali ambapo nguvu za binadamu haziwezi kufika, na mwovu hatimaye ataadhibiwa.
Kaa na mwimbaji ukaimba wimbo.
Mtu huiga tabia za wale anaokaa nao, kwa hiyo chagua wenzako kwa uangalifu.
Kaakale kaikele, mbuka kale ikeleje.
Huambiwa mtu asiyeridhika na mpango uliopo, kwamba aondoke aone kama atapendezwa na hali itakayofuata.
Kama baba kama mtoto, mti mzuri huzaa matunda mazuri.
Watoto mara nyingi hufuata tabia ya wazazi wao, kama mti mzuri unavyozaa matunda mazuri.
Kama hukula vitunguu vya pori hutakunya mbegu zake.
Ukiona matokeo fulani maishani mwako, ujue kuna jambo ulilolifanya mwenyewe likayazaa.
Kanyea pazuri kafuatwa na nzi.
Mahali pazuri pakichafuliwa mara moja, uchafu zaidi hufuata.
Kijito kitakulowanisha nguo.
Hata jambo dogo linaweza kukuletea madhara, kwa hiyo usilidharau.
Kijondi ni nini ingawa ana mbawa.
Husemwa juu ya kelele nyingi zinazopigwa kwa ajili ya jambo dogo lisilo na thamani.
Kikuba cha yasumini hakikuja bure.
Juhudi ndogo ya kujipamba au kujiandaa huleta matunda yake; hakuna kinachofanywa bure.
Kila mlaji zabibu haachi kujimumumya.
Kila anayeshiriki starehe fulani hupatwa na athari zake, na hawezi kuepuka kuonekana.
Kilio huanza mfiwa, ndipo na wa mbali wakaingia.
Mwenye shida aanze kuishughulikia mwenyewe, ndipo wengine watakapojiunga kumsaidia.
Kimrudishacho mzee malishoni hakijulikani.
Sababu iliyomfanya mtu arudi kwenye jambo la zamani haijulikani kwa wengine, hivyo usiharakishe kuhukumu.
Kiozacho hutoa uvundo.
Uovu uliofichwa hatimaye hujitokeza na kujulikana, kama kitu kinachooza kinavyonuka.
Kisiki mjini, japo kifupi, kina maneno mengi.
Jambo dogo lililo hadharani linaweza kuzua mabishano mengi.
Kisu kisio mpini hakikati nyama.
Huwezi kufanikiwa bila kifaa kamili kinachofaa kazi unayoifanya.
Kitembeacho hakiachi shindo.
Kinachoendelea taratibu hakisababishi kelele; mabadiliko ya polepole hayasumbui watu.
Kuchomeako mwiba ndiko utokeako.
Tatizo hutatuliwa kwa kufuatilia chanzo chake.
Kudharau ng'ombe wayachukia maziwa.
Mtu anayechukia kitu huanza kudharau chanzo chake.
Kuinukako ndiko kuinamako.
Unyonge na mateso hayadumu milele; aliyeinama leo atainuka kesho.
Kuti kavu kuanguka si ajabu.
Uhusiano uliokwisha kufa ukivunjika, si jambo la kushangaza.
Kuvuna ni ile mbegu.
Mavuno hutegemea mbegu iliyopandwa; matendo yako huamua matokeo yako.
Licha makoo ya kuku, hata mafaranga yako.
Jambo likishaanzishwa huleta matokeo mengi yanayofuatana, kama kuku anayeongeza vifaranga.
Luti ameokoka, mke wake ghabiri.
Anayetii haraka huokoka, lakini anayesitasita hupatwa na hasara, kama ilivyokuwa kwa mke wa Luti.
Madogo yanavuruga watu wasitambuane.
Mambo madogo yasipoangaliwa yanaweza kuwatenganisha watu na kuharibu urafiki wao.
Maji ya moto hayachomi nyumba.
Pia Maji ya moto hayaunguzi nyumba.
Hasira au maneno makali yasiyo na nguvu ya kweli hayawezi kuleta madhara makubwa.
Mali bila daftari hupotea bila habari.
Pia Mali bila daftari muhali.
Mali isiyowekewa kumbukumbu hupotea bila mwenyewe kugundua.
Mambo ambayo hujui mwanzo wala mwisho yatakupataje?
Pia Maneno ambayo hujui mwanzo wala mwisho yatakupataje?
Usijihusishe na jambo usilolijua chanzo wala mwisho wake, kwa kuwa halikuhusu.
Mashizi hugandamia chungu.
Kitu chenye manufaa huja pamoja na kasoro zake, nasi hatuna budi kuzikubali.
Mbega huchongewa ngozi yake.
Kila kitu hutengenezwa kulingana na kipimo cha mwenyewe; jambo hufanywa kulingana na hali yake.
Mbinu hufuata mwendo.
Tabia ya mtu hufuata asili yake, na matendo yake hufuata fikra zake.
Mbinu huishia kibiongo.
Mwendo wa maringo hukomeshwa na uzee unaopinda mgongo; majivuno hayadumu.
Mchambia mgomba huondoka na mavi yake.
Ukitumia njia isiyofaa kufanya jambo, hutalimaliza vizuri.
Mcheza na tope humrukia.
Pia Mchezea mavi hayaachi kumnuka.
Anayejihusisha na mambo machafu au hatari hatakosa kuchafuliwa nayo.
Mchezea moto hakosi jeraha.
Anayecheza na hatari mwishowe hudhurika.
Mchoma nyama ndiye msikia harufu.
Anayefanya kazi ndiye wa kwanza kuona au kufaidi matunda yake.
Mchovya asali hachovyi mara moja.
Pia Mlamba asali halambi mara moja.
Mtu akishaonja faida au starehe fulani hurudia tena na tena.
Mlala mapema huamka mapema.
Anayeanza jambo mapema humaliza mapema, kwa hiyo usiahirishe mambo.
Mlenga jiwe kundini hajui limpataye.
Pia Mlenga jiwe kundini hajui limpigaye.
Fikiria matokeo kabla ya kutenda, kwa kuwa neno au tendo ovu hadharani linaweza kuwadhuru wasiolengwa.
Mnunuzi wa mchuzi, talipia mbuzi.
Jambo dogo unalolitamani linaweza kukulazimu kugharamia kitu kikubwa zaidi.
Mpiga mbizi sharti azame.
Anayejitosa katika hatari mara kwa mara siku moja atapatwa nayo.
Mpige mbwa ukitaka kumfahamu mwenyewe.
Ukimgusa aliye chini ya ulinzi wa mtu, mlinzi wake atajitokeza mara moja.
Mshale hupindukia utakako.
Pia Mshale hupindukia utokako.
Mambo mengi hayako mikononi mwetu; mara nyingi matokeo huwa tofauti na tulivyokusudia.
Mshika mavi, hayaachi kumnuka.
Pia Mshika kinyaa haachi kunusa mkono.
Anayeshughulikia mali ya wengine hukabiliwa na kishawishi cha kujichukulia kidogo.
Mtaka mtama hapandi kunde.
Ukitaka kutendewa mema, tenda mema; malipo hulingana na ulichotoa.
Mtawanya vumbi michanga huusha.
Anayewakosoa wengine naye hujiletea ukosoaji, kama apepetaye anavyojitimulia vumbi.
Mti huomolewa na matunda yake.
Makosa ya watoto huwadhuru wazazi wao, kama mti unavyoharibiwa kwa sababu ya matunda yake.
Mtoka kivulini huwekwa juani.
Anayekataa msaada asilalamike akinyimwa baadaye anapouhitaji.
Mtoto mwenye bidii hakosi wa kumtunza.
Mtoto mwenye bidii hupata watu wa kumsaidia na kumlea.
Mtoto wa mhunzi akikosa kufua, huvukuta.
Pia Mtoto wa mhunzi asiposana huvukuta. · Mtoto wa mhunzi asiposana avuvia.
Asiyeweza au asiyetaka kazi kubwa hupewa kazi ya chini zaidi.
Mtu aliyeipiga nafsi yake asilie na mtu.
Ukijidhuru mwenyewe, usimlaumu wala kumlilia mtu mwingine.
Mtu mcheza na nyimbo haibudi kumuimba.
Mtu anayejionyesha hadharani kwa tabia za ajabu hatakosa kusemwa au kutungiwa nyimbo za kejeli.
Muhadazi kihadawa hivi huona uchungu.
Mdanganyifu anapodanganywa naye huumia, ingawa hakujali alipowadanganya wengine.
Mwana mkaidi hafaidi mpaka siku ya idi.
Mtoto mkaidi au mvivu hukosa furaha hata siku za sikukuu wengine wanapofurahia.
Mwenda omo na tezi, marejeo ni ngamani.
Kufikia lengo kunahitaji kupitia shida zilizo njiani; hakuna njia ya mkato.
Mwenda pwani hali uchu.
Anayekwenda mahali penye riziki hukidhi mahitaji yake; tumia njia sahihi kufikia lengo.
Mwenye kuchamba mno huchubuka.
Kupita kiasi hata katika jambo jema huleta madhara.
Mwenye kuchinja hachelei kuchuna.
Usitarajie huruma kwa mtu aliyekwisha kukuangusha; atamaliza alichokianza.
Mwenye kulinda halindi jicho lisiponudhuri.
Mlinzi hawezi kutimiza kazi yake bila kuona; kila kazi inahitaji uwezo unaofaa.
Ndiwe ulotia moto sasa moshi umo machoni mwako.
Umejiletea tatizo mwenyewe, sasa huna budi kubeba matokeo yake.
Ndovu huangushwa na nyasi.
Kitu kidogo kikitumiwa kwa ujanja kinaweza kumwangusha mkubwa.
Ngoma haikosi manju.
Kila shughuli ina mwanzilishi au kiongozi wake nyuma yake.
Nyasi hazikauke bure: kuna mti kati.
Kila jambo lina sababu yake, hata kama haionekani mara moja.
Palipoondoka jino pana pengo.
Mtu akiondoka au kitu kikipotea, pengo lake huonekana wazi.
Pasipo meno hapavunjiki mfupa.
Bila nyenzo stahiki, kazi ngumu haiwezi kukamilika.
Pavumapo palilie.
Pia Pavumapo palilie si kazi kudamirika.
Mahali penye shangwe na kelele nyingi kupita kiasi huharibika kwa urahisi; furaha iliyopitiliza ina hatari.
Penye moto hapakosi moshi.
Kila jambo lina dalili au athari zake; hakuna kilicho kamili kabisa.
Penye mzoga hapakosi inzi.
Pia Penye uvundo hapakosi inzi.
Mahali penye uovu au uchafu huvutia watu wabaya.
Pilipili shambani zakuwashani?
Jambo lisilokuhusu halipaswi kukusumbua.
Pilipili usizozila zakuwashiaje?
Pia Pilipili zikuwashazo huna budi umezila.
Usiumie kwa lawama za jambo usilolitenda; kinachokuuma ni kile ulichohusika nacho.
Punda akiota pembe, watu wa mashakani.
Mtu asiye na uwezo akipata nguvu au madaraka ghafla, wengine huingia katika wasiwasi na shida.
Rahisi yaleta taabu.
Kitu cha bei rahisi mara nyingi huleta taabu na hasara baadaye.
Rumani bovu ondoa huyaharibu mazima.
Mtu mmoja mwenye tabia mbaya huwaharibu wenzake, kwa hiyo ni bora kumwondoa mapema.
Rungu la uso halimwui nyani.
Pigo lisilolenga mahali panapofaa halimalizi tatizo.
Rungu si mkuki.
Maneno ya watu hutofautiana: mengine huumiza kwa uzito, mengine hupenya moyoni kama mkuki.
Shingo ya kuitikiza si uchungu.
Kukubali ni rahisi kwa kutikisa kichwa tu, lakini matokeo yake yanaweza kuwa machungu.
Siku hazilingani.
Hali za maisha hubadilika; leo si kama jana wala kesho.
Ukicheza ujanani utalipa uzeeni.
Anayepoteza ujana wake kwa starehe atakabiliwa na shida atakapozeeka.
Ukiingilia lisilokuhusu, utapata lisilokuridhi.
Ukijitia katika mambo yasiyokuhusu, jiandae kupokea yasiyokufurahisha.
Ukiiona zinduna, ambari iko nyuma.
Pia Ukiona zabadi na zinduna i papo.
Vitu vinavyohusiana huonekana pamoja; ukikiona kimoja, kingine kiko karibu.
Ukijua kucheka ujue kununa.
Anayejua kufurahi lazima pia ajue kustahimili huzuni, kwa kuwa maisha yana pande mbili.
Ukijua kupiga, ujue kuepa.
Ukianzisha mashambulizi, jiandae pia kujikinga yanapokurudia.
Ukijua kusuka ujue na kunyoa.
Anayeanzisha jambo awe na uwezo wa kulimaliza au kulirekebisha.
Ukijua sana na jua litakuchoma sana.
Kujiona mjuzi kupita kiasi kunaweza kukurudia na kukudhuru.
Ukila cha mbwa, usishindwe mbio.
Ukijishusha kufanya mambo duni, tarajia kutendewa kwa namna hiyohiyo.
Ukila cha radi, macho juu.
Anayefaidika na mali ya mwenye nguvu bila ruhusa ajiandae kwa adhabu.
Ukila chakula cha wizi, uangalie juu.
Anayetumia mali ya wizi huishi kwa wasiwasi, akiogopa kugunduliwa.
Ukila utakapo – uendako pia utakula.
Unavyowatendea wengine mahali ulipo, ndivyo nao watakavyokutendea mahali uendapo.
Ukilala na mambo hulala.
Ukilegea na kulala, shughuli zako nazo husimama.
Ukipanda upepo, utavuna dhoruba.
Matendo maovu madogo huzaa matokeo mabaya makubwa zaidi.
Ukipasua ujue kushona.
Ukiharibu kitu, lazima uwe tayari kukirekebisha.
Ukitaka mama aje, mfinye mtotoe.
Ukigusa mali au mtoto wa mtu, mwenyewe atajitokeza haraka.
Ukitaka mvua, usiogope matope.
Ukitaka faida, lazima ukubali taabu zinazoambatana nayo.
Ulalapo ndipo uamkiapo.
Hali unayojijengea leo ndiyo utakayoikuta kesho; matokeo hufuata matendo yako.
Ulipopika samaki huachi kunuka vumba.
Ukijihusisha na jambo, alama zake hukubaki na watu huzitambua.
Ulivyoligema utalinywa.
Ulivyoshughulikia jambo ndivyo utakavyofurahia au kuteseka na matokeo yake.
Wakaao na waridi hunuka waridi.
Anayekaa karibu na watu wenye hadhi hupata sifa na heshima kutoka kwao.
Watu huota jua lililochomoza.
Watu huelekea penye mwanzo mpya wa mafanikio wakitafuta kuboresha maisha yao.
Watu wafuata pachekwapo.
Watu huvutwa mahali penye furaha na ukarimu, na huepuka penye huzuni.
Wema wa mtu humfaa mwenyewe, na ubaya wake humdhuru.
Matendo mema ya mtu humnufaisha yeye mwenyewe, na maovu yake humrudia.
Wewe ni wewe.
Kila mtu ana nafsi na njia yake; usijilinganishe wala kumlinganisha na wengine.
Yakizidi hata bubu husema.
Uonevu ukizidi, hata mtu mpole asiyezoea kusema hupaza sauti yake.
Yambo kuingia sahali, kutoka ni uthakili.
Ni rahisi kujiingiza katika jambo lakini ni vigumu kujinasua; fikiri kabla ya kuingia.
Hakuna methali inayolingana
Jaribu neno lingine au futa kichujio.